Gələcək üçün yol xəritəsi
İranın elmi hövzələrinin müdiri Ayətullah Əlirza Ərafi Qumda keçirilən “Ayətullah Safi Qolpayeqaninin düşüncəsində Məhdviyyət və intizar” adlı konfransda bəzi məqamları ifadə edib.
Əhli-Beyt (ə) düşüncəsində məhdəviyyətin ümumi bəşər təfəkküründə xilaskarlıq və axirəz-zaman baxışı, ümumi dinlər, İbrahim təfəkkürü, tövhid və İslam dinləri ilə ortaq cəhətləri vardır. Bizim Əhli-beyt (ə) mətnlərində gələn məhdəviyyət düşüncəsinin bəşəri, dini, tövhid və İslam fikri sahələri ilə ortaq cəhətləri var. Lakin Əhli-beyt (ə) rəvayətlərindəki bu fikir fərqli xüsusiyyətlərə malikdir.
Şiələrdə Məhdəviyyətin məxsus xüsusiyyəti
Bu xüsusiyyətlərdən biri də budur ki, şiə məhdəviyyəti yol xəritəsi və aydın gələcəyi olan müəyyən bir Məhdəviyyətdir. Yəni dünyanın sonunda Məhdəvi inqilabının bərqərar olması var. Şiə Məhdəviyyəti hərtərəfli, dəqiq və yol xəritəsi olan bir anlayışdır. Həmçinin təkcə dünyanın sonunda böyük bir qiyamətin olacağı deyilmir. Bu inqilab, kamil bir insanın mehvəriyyəti ilədir ki, atası və nəsli müəyyəndir.
Ən yaxşı Məhdəviyyət əsərlərindən biri Ayətullahul-uzma Safi Qolpayeqaninin yazdığı "Müntəxəbul-Əsər" kitabıdır ki, dövründə məhdəviyyətin geniş xəritəsini çəkmişdir. Müəllif iki firqənin əsərlərini diqqətlə nəzərdən keçirmiş, cəlbedici və etibarlı bir gözəlliyi seçib tərtib etmiş, hərtərəfli məhdəviyyət nəzəriyyəsini aydın və düzgün izah etmişdir.
Məhdəviyyət adi bir nəzəriyyə deyil, əksinə şiə düşüncəsində Məhdəviyyət cizilmiş və təfərrüatlı böyük bir qiyamdır. Buna görə də hərtərəfli Məhdəviyyət rəsmi, gözəl tərtibat və sənədlər bu nəcib kitabın mühüm fərqləndirici cəhətləri arasındadır və məşhur rəvayətlərə görə Məhdəviyyətin mühüm bir hissəsidir. Onun çıxarışları ixtisaslaşdırılmış sahələrdə istifadə edilməlidir və əlbəttə ki, bu, bəzi hallarda edilib.
Bu mühüm əsərdə başqa bir məqam ictihad üsuludur. Tədqiqat üsulları arasında, hələ də inkişaf etdirilməli olan sahədə sübut edilmiş və tarixi bir metodumuz var. Usul elmi hövzənin fəxr etdiyi elmlərdən biridir ki, buna bəzən diqqətsizlik də edilir. Bu kitab fiqh, üsul, kəlam, rical və dirayə əsasında yazılmış ictihad sistemi və üsuluna əsaslanır.
Bu mərcəyi-təqlid 70 il əvvəl İslam inqilabından xəbər olmadığı bir vaxtda orijinal və təfsir mənbələrindən istifadə edərək Məhdəviyyətin tam canlı, dinamik, aktiv və ictimai şərhini təqdim edib. Onun İslama baxışı sivil və dinamikdir. Bu gün də hərəkətliliyi və aktivliyi ola bilən bir sivilizasiyadır.
Müdrik və nəzakətli ədəbiyyatı bu kitabda görmək olar. Bəzi hallarda müəllifin üslubu başqalarından fərqli olur. Digərlərinin metodlarını insaflı şəkildə tənqid edib. Şiə və müsəlman filosofları ilə üzləşdikdə müzakirənin nəzakətinə riayət edir və bəzi hallarda onların fikirlərini qəbul edir.
Ayətullahul-uzma Safi Qolpayeqaninin böyük şəxsiyyəti bizim nümunələrimizdən biri idi. Biz hamımız onun irsinə hörmət etməliyik.
4140208
