İQNA – Malayziyada Yaponiyanın halal qida məhsullarına olan tələbatın artması ilə əlaqədar olaraq, Yapon şirkətləri bu böyüyən bazara xüsusi diqqət yetirməyə başlayıblar.
"İQNA"nın "Malay Mail"ə istinadən verdiyi xəbərə görə, Malayziya sürətlə Yapon qida məhsulları üçün böyük bir bazara çevrilir və Yaponiyanın bu ölkəyə ixracı cari ilin ilk beş ayında 42,3 faiz artıb.
Yaponiyanın Xarici Ticarət Təşkilatının (JETRO) Kuala-Lumpurdakı baş direktoru Koiçi Takano bildirib ki, Yaponiya kənd təsərrüfatı, meşəçilik, balıqçılıq və qida məhsullarının ixrac istiqamətləri arasında Malayziya əvvəlki 13-cü yerdən 10-cu yerə yüksəlib.
O, Teylor Universitetində JETRO tərəfindən keçirilən Yaponiya mətbəxi ilə bağlı mühazirələr silsiləsi zamanı "Bernama" agentliyinə verdiyi müsahibədə deyib: "Malayziya hazırda Yaponiyanın kənd təsərrüfatı, meşəçilik, balıqçılıq və qida məhsullarının bütün ixrac istiqamətləri arasında 10-cu yerdədir. Bu, Malayziyanın Yaponiya üçün Cənub-Şərqi Asiyada əsas bazar kimi əhəmiyyətini vurğulayır və Malayziya istehlakçıları və biznesləri arasında Yaponiya qida məhsullarına olan tələbatın davamlı artdığını göstərir."
Yaponiyanın Kənd Təsərrüfatı, Meşəçilik və Balıqçılıq Nazirliyinin məlumatlarına görə, 2025-ci ildə Malayziyaya kənd təsərrüfatı, meşəçilik, balıqçılıq və qida məhsullarının ixracı 2024-cü ilə nisbətən 26,3 faiz artaraq 29,1 milyard yenə (756,6 milyon rinqqit) çatıb.
Bu tendensiya cari ildə daha da sürətlənib və yanvar-may ayları arasında ixracat 42,3 faiz artaraq 15 milyard yenə (390 milyon rinqqit) təşkil edib. Məlumatlar göstərir ki, ümumi ixracın təxminən 70 faizini kənd təsərrüfatı məhsulları, 29 faizini isə dəniz məhsulları təşkil edib.
Yapon biznesləri üçün Malayziyanın cəlbediciliyi bu ölkə xalqının suşi, ramen və digər Yaponiya yeməklərinə olan marağından kənara çıxır.
Takano bildirib ki, tələbat həm də 2013-cü ildə UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs siyahısına daxil edilmiş ənənəvi Yaponiya yeməklərinin daha çox tanınması ilə artıb. O qeyd edib ki, elektron ticarət və Yaponiyaya səyahət edən malayziyalıların sayının artması da Yaponiya qida məhsullarına olan tələbatın formalaşmasına kömək edir.
O, qeyd edib: "Dünya miqyasında Yaponiya restoranlarının çoxalması Yaponiya mətbəxinin beynəlxalq səviyyədə möhkəmləndiyini göstərir."
Yaponiyanın ümumi qida ixracı da artmaqdadır. Belə ki, 2026-cı ilin birinci yarısında kənd təsərrüfatı, meşəçilik, balıqçılıq və qida məhsullarının ixracı ötən illə müqayisədə 10,9 faiz artaraq 897,7 milyard yenə (23,2 milyard rinqqit) çatıb ki, bu da həmin dövr üçün rekord göstəricidir.
Tokioda yerləşən "Kyodo" agentliyinin məlumatına görə, "maçça"nın (yaşıl çay tozu) qlobal populyarlığı və Yaponiya mətbəxinin tanınmasını artıran turizmin inkişafı sayəsində yaşıl çay əhəmiyyətli dərəcədə məşhurluq qazanıb.
Takano Malayziyanı Yaponiya qidaları üçün sadəcə bir son bazar deyil, həm də bütün ASEAN (Cənub-Şərqi Asiya Ölkələri Assosiasiyası) və digər müsəlman əksəriyyətli bazarlar üçün potensial bir tramplin kimi qiymətləndirir.
O deyib: "Bu, müxtəlif kulinariya ənənələrinə və beynəlxalq mətbəxlərə vərdiş etmiş çoxirqli və çoxmədəniyyətli bir bazardır." Takano vurğulayıb ki, "ölkə həmçinin geniş ingilis dili istifadəsindən, inkişaf etmiş beynəlxalq otellər şəbəkəsindən, halal qida istehsalçılarından və təhsil müəssisələrindən, eləcə də halal sertifikatlaşdırma sistemlərindən, qida emalı imkanlarından və logistika infrastrukturundan bəhrələnir."
Buna görə də, ənənəvi bazarlardan kənara çıxmaq istəyən Yapon şirkətləri üçün Malayziyanın halal ekosistemi kommersiya üstünlüyü təmin edə bilər.
Takano qeyd edib ki, insan resurslarının inkişafı, məhsul innovasiyası, halal standartlarına uyğunluq və səmərəli paylama şəbəkələrinin birləşməsi Yaponiya qidalarını və məhsullarını digər ASEAN və müsəlman əksəriyyətli bazarlara çıxarmaq üçün bir model ola bilər.
4368777