Сирати Паёмбари Ислом (с) аз ҳамон рӯзҳои нахуст танҳо мавзӯе барои нақли таърихӣ набудааст. Асрҳост, ки мусулмонон аз он барои дарки имон ва ахлоқи худ баҳра гирифтаанд. Дар тарафи дигар, муҳаққиқон ва диншиносони ғайримусалмон низ кӯшиш кардаанд, ки шахсият ва мероси ӯро аз дидгоҳҳои гуногуни таърихӣ, илоҳиётшиносӣ, иҷтимоӣ ва тамаддунӣ мавриди омӯзиш қарор диҳанд. Бо вуҷуди ин, тасвири Паёмбари Ислом дар ҷаҳони Ғарб ҳамеша яксон набудааст.

Дар ин миён, китоби «Муҳаммад (с); паёмбаре барои замони мо», навиштаи Карен Армстронг, ҷойгоҳи қобили таваҷҷуҳ дорад. Ин асар аз ҷониби як нависанда ва диншиноси ғарбӣ таълиф шудааст, ки кӯшидааст зиндагии Паёмбари Исломро на дар қолаби тасвирҳои қолабӣ ва ғаразноки ғарбиён, балки дар иртибот бо шароити таърихӣ, иҷтимоӣ ва динии нимҷазираи Арабистон ба риштаи таҳлил ва ривоят кашад.

Аҳамияти ин китоб танҳо дар он нест, ки як нависандаи ғарбӣ дар бораи Паёмбари мусулмонон навиштааст. Масъалаи муҳимтар кӯшиши Армстронг барои гузаштан аз бархе пешфарзҳои таърихии Ғарб дар бораи Ислом ва бозхонии шахсияти Муҳаммад (с) дар заминаи воқеии даъвати ӯст. Албатта, ин кӯшиш низ, монанди ҳар асари дигари таърихӣ ва диншиносӣ, ниёз ба мутолиаи интиқодӣ, арзёбии манбаъҳо ва таваҷҷуҳ ба фарқи миёни ривояти таърихӣ ва эътиқоди динӣ дорад.

Карен Армстронг дар ривояти худ Ҳазрати Муҳаммад (с)-ро дар миёни мардуми замони худаш қарор медиҳад, то нишон диҳад, ки даъвати ӯ чӣ гуна дар баробари муносибатҳои даврони ҷаҳолият истодагӣ кард ва чӣ гуна як таҷрибаи динӣ ба ҳаракате иҷтимоӣ ва тамаддунӣ табдил ёфт.

Аз Макка ва нахустин рӯ ба рӯ шудан бо ваҳй то ҳиҷрат, ташаккули ҷомеаи Мадина, ҷангҳо, паймонҳо ва дар ниҳоят реҳлати Паёмбар, китоб кӯшиш мекунад хатҳои асосии зиндагии паёмбареро ба тасвир кашад, ки рисолаташ бо даъват ба тавҳид оғоз шуд ва ба бунёди ҷомеаи нав бар пояи имон ва масъулияти ахлоқӣ анҷом ёфт.

Фарорасии рӯзҳои аввали моҳи «Рабиъулаввал» ва идҳои гуногуни он фурсатест барои бозгашти дубора ба сирати паёмбаре, ки «раҳмат»-ро на дар шакли як мафҳуми абстрактӣ, балки дар матни зиндагии иҷтимоӣ ва инсонии худ ба намоиш гузошт; паёмбаре, ки Қуръон аз ӯ бо таъбири «раҳмате барои ҷаҳониён» ёд мекунад.

Армстронг китоби худро бар ин пешфарзи бунёдӣ пеш мебарад, ки Исломро наметавон бо рафтори гурӯҳҳое, ки ба номи он даст ба хушунат мезананд, шинохт. Ҳамчунин, шахсияти Паёмбари Ислом (с)-ро наметавон аз тариқи тасвирҳое дарк кард, ки дар тӯли асрҳо дар адабиёти душманонаи зидди исломӣ шакл гирифтаанд.

Аз назари ӯ, Ҳазрати Муҳаммад (с)-ро бояд дар заминаи таърихӣ, иҷтимоӣ ва динии давраи оғози Ислом — асри ҳафтуми мелодӣ — дид ва муносибати миёни таълимоти ӯ ва хушунатҳои замони муосирро бо диққати бештар арзёбӣ кард.

Нависандае дар марзи таҷрибаи динӣ ва пажӯҳиши муқоисавӣ

Карен Армстронг, нависанда ва муҳаққиқи бритониёӣ дар соҳаи асосҳои динӣ, бештар аз он ки мутахассиси маҳдуди академии таърихи Ислом бошад, ҳамчун чеҳраи маъруф дар соҳаи динҳои муқоисавӣ шинохта мешавад.

Ӯ як нависандаи ғарбист, ки бо заминаи масеҳӣ ва бо истифода аз равиши диншиносии муқоисавӣ ба омӯзиши Ислом рӯ овардааст. Ҳангоми хондани китоби «Муҳаммад (с); паёмбаре барои замони мо», навиштаи Карен Армстронг, ҳамеша бояд ин мавқеи ӯро дар назар дошт; зеро бисёре аз ривоятҳо ва таҳлилҳои пажӯҳишии ӯ на аз даруни илоҳиёти исломӣ, балки аз дидгоҳи таърихи динҳо ва гуфтугӯ миёни суннатҳои гуногуни динӣ шакл гирифтаанд.

4370152