Amir Osman – Misirin “Şeyxül‑qurra”sı olmaqdan Quranın səsləndirilməsinə nəzarətə qədər
İQNA‑nın məlumatına görə, “Veto” xəbər portalı jurnalist Muxtar Mahmudun 20 may – Şeyx Amir Osmanının vəfatının ildönümü münasibətilə yazdığı məqalədə belə qeyd edir:
Şeyx Amir Seyid Osman – çörəkçi və Misirin keçmiş Şeyxül‑qurrası – beş böyük misirli qarinin tilavət etdiyi Quranın səsyazmalarına nəzarət etmişdi. O, Mədinədə vəfat etdi və Peyğəmbərin (s) yaxınlığında dəfn olundu.
Allah‑Taalanın buyurduğu kimi:
«الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ»
“Onlara kitab verdiyimiz kəslər onu layiqincə tilavət edirlər; məhz onlar ona iman gətirənlərdir.” (Bəqərə, 121)
Bəlkə də Misirin keçmiş Şeyxül‑qurrası Amir Osman bu parlaq ulduzlardan biri idi. O, may ayında doğulmuş və may ayında vəfat etmişdi; doğumu ilə ölümü arasında 88 il ömür sürmüşdü.
Şeyx Amir Seyid Osman 16 may 1900‑cü ildə Şərqiyyə vilayətinin bir kəndində dünyaya gəlib. O, 20 may 1988‑ci ildə vəfat edib və Peyğəmbər şəhərində dəfn olunub. Bu il – 20 may (30 ordibehişt) – onun vəfatının 38‑ci ildönümüdür. Şeyx Amir gənc yaşlarında Qurani‑Kərimi əzbərləmiş və müasir dövrün ən görkəmli qiraət ustalarından biri hesab olunmuşdur. O, 1935‑ci ildə Əzhər məscidində öz dərs halqasını təsis etmişdi. Elə həmin dövrdə Misirin Şeyxül‑qurrası Şeyx Əli Məhəmməd əz‑Zəbbaq onun dəqiqliyinə və geniş elminə görə Mushəflərin təsdiqi və yoxlanması işində ondan yardım istəmişdi.
Şeyx Amir çox vüqarlı, hörmətli və Quran qiraətinin seçkin simalarından biri idi. O, bu gün bəzən müşahidə etdiyimiz kimi, Quran sahəsindəki mövqeyinə görə heç vaxt yaltaqlıq və tərifpərəstlik etməmişdi.
O, Qurani‑Kərimi əvvəlcə öz kəndində Şeyx Atiyyə Sələmə yanında öyrənmiş, daha sonra Şeyx İbrahim əl‑Bənnasi yanında təcvid elmini mükəmməl şəkildə mənimsəmişdi.
Şeyx Amir, Şeyx Bənnasi vasitəsilə Şatibiyyə və Dürrə üsulu ilə on qiraəti öyrənmişdi. Elmə olan böyük həvəsi onu Şərqiyyəni tərk edib Qahirəyə getməyə vadar etmişdi. Orada o, məşhur alim Əli ibn Əbdürrəhman Səbii yanında Tayyibə üsulu ilə əsas on qiraəti öyrənməyə başlamışdı.
Şeyx Səbii vəfat etdikdən sonra Amir Osman təhsilini onun şagirdi Şeyx Hammam Qutb Əbdülhadi yanında davam etdirdi və 1927‑ci ildə qiraət elmini tam şəkildə tamamladı.
Əzhər Universitetində təhsil
Şeyx Amir Əzhər Universitetinə daxil oldu və orada İslam və ərəb elmlərini öyrəndi. Daha sonra Qahirədəki evində Quran qiraətini tədris etməyə başladı və onun evi Quran öyrənmək istəyən tələbələr üçün mühüm bir mərkəzə çevrildi. 1945‑ci ildə o, Əzhərin Ərəb dili fakültəsində Quran qiraəti müəllimi təyin olundu və bu vəzifəni 1968‑ci ilə qədər icra etdi.
Bundan sonra o, Misirin Qiraət İdarəsində mühüm inzibati vəzifələrdə çalışdı və 1980‑ci ildə Misirin Şeyxül‑qurrası seçilərək məşhur qari Şeyx Mahmud Xəlil əl‑Husərinin varisi oldu.
Amir Osman – Quran səsyazmalarına nəzarətdən Misirin Şeyxül‑qurrasına qədər
Misirin Qiraət İdarəsi (Məşixətül‑qurra) 1860‑cı ildə təsis olunub və ölkənin böyük məscidlərində fəaliyyət göstərən 12 mindən çox Quran qiraəti mərkəzinə nəzarət edir. Bu quruma keçmişdə Şeyx əz‑Zəbbaq, Şeyx Rizq Xəlil Habbə, Əhməd İsa əl‑Mısrəvi kimi böyük qiraət ustaları rəhbərlik etmişdir. Hazırda isə Misirin Şeyxül‑qurrası vəzifəsini Əhməd Nəinə icra edir.
Şeyx Amir Osman Misirin beş böyük qarisi –
- Mahmud Xəlil əl‑Husəri,
- Əbdülbasit Əbdüssəməd,
- Məhəmməd Siddiq əl‑Minşavi,
- Mustafa İsmayıl,
- Mahmud Əli əl‑Bənna –
tərəfindən səsləndirilmiş Quranın rəsmi səsyazmalarına nəzarət etmişdi. O həmçinin bu qiraətçilərin və digər ustadların təcvidlə oxuduqları Quran səsyazmalarının da nəzarətçisi idi.
Quranın korrektoru kimi şöhrəti
XX əsrin son rübündə Misirdə çap olunan demək olar ki, heç bir Mushəf yox idi ki, onun adı orada “müsəhhih” (korrektor) kimi qeyd olunmasın. O, Misir radio və televiziyasının qiraətçi seçimi komitəsinin üzvü idi və ölkənin müxtəlif şəhərlərində təcvid və qiraət haqqında dəyərli mühazirələr oxuyurdu.
Onun saysız‑hesabsız tələbələri arasında bu böyük adlar var:
- Mahmud Xəlil əl‑Husəri
- Mustafa İsmayıl
- Kamil Yusif əl‑Bəhtimi
- Əbdülbasit Əbdüssəməd
- Sadiq Qamhavi
- Rizq Xəlil Habbə
Bu adların hər biri Quran qiraəti və tədrisi tarixində uca bir məqamı təmsil edir.
Şeyxül‑qurra olması və Mədinədəki son illəri
1980‑ci ildə Şeyx Mahmud Xəlil əl‑Husərinin vəfatından sonra Şeyx Amir Osman Misirin Şeyxül‑qurrası seçildi. Dörd il sonra o, Mədinəyə köçərək Kral Fəhd Quran Çap Kompleksində məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. O, ömrünün sonuna qədər orada qaldı və həyatını Qurana xidmətə həsr etdi. Quran da onu dünya və axirətdə uca məqama çatdırdı.
Sonda verilən sual
Şeyx Amirin Qurana həsr olunmuş bu mənəvi və fədakar ömür yolunu nəzərə alaraq, müəllif belə bir sual verir:
Onun vəfat ildönümündə bu böyük Quran xidmətçisini mediada yad edəcək bir kəs tapılacaqmı?
Radio və televiziya qurumları, Quran hafizləri və qiraətçiləri birlikləri, eləcə də Misirin Şeyxül‑qurra idarəsi – hansı ki, o, dörd il bu vəzifəni şərəflə daşıyıb – bu böyük şəxsiyyət və onun kimi ustadlar haqqında bir gün sənədli film hazırlayacaqmı?
4353594
