Qvineya anti-müstəmləkəçi lideri şəxsi Quranını Fransadan geri istəyir
“İQNA”-nın "Ərəbi 21"-ə istinadla verdiyi məlumata görə, Qvineya öz mədəni irsinin xaricdə olan hissələrini geri almaq istəyən ölkələr sırasına qoşulub. Bu çərçivədə ölkə, müstəmləkəçiliyə qarşı müqavimətin simvolu olan Samori Turinin (Samore Lafiya Toure) şəxsi Quranının qaytarılması üçün rəsmi tələb irəli sürüb.
Bu əlyazma hazırda Parisdəki Ordu Muzeyində saxlanılır. O, 1898-ci ildə Samori Turinin əsir götürülməsi və Qabona sürgün edilməsindən sonra digər əşyalarla birlikdə Fransa ordusu tərəfindən qənimət kimi götürülüb.
Qvineyanın bu tələbi müstəmləkəçilik dövründə mənşə ölkələrindən çıxarılmış sənədlərin, əlyazmaların və kitabların qaytarılması istiqamətindəki beynəlxalq səylər çərçivəsində baş verir. Efiopiya və İndoneziya kimi digər ölkələr də Avropa institutlarında saxlanılan tarixi əsərlərin və sənədlərin qaytarılması üçün oxşar müraciətlər ediblər.
"Le Monde" qəzetinin məlumatına görə, Qvineyanın tələbi təkcə Samori Turinin Quranı ilə məhdudlaşmır; bu, hazırda Fransada saxlanılan yazılı irsin qaytarılması üçün daha genişmiqyaslı bir cəhdin bir hissəsidir. Qvineya, həmçinin bəziləri ərəb dilində və ya ərəb qrafikası ilə yazılmış, ölkənin tarixinə aid əlyazma və sənədlərin də qaytarılmasını istəyir. Qvineya rəsmiləri bu nüsxələri müstəmləkəçilik dövründən əvvəl Qərbi Afrikada çiçəklənən zəngin intellektual, dini və ədəbi ənənələrin bir hissəsi kimi qiymətləndirirlər.
Bu addım Qvineyanın Mədəniyyət, Turizm və Ənənəvi Sənətlər naziri Musa Sılanın keçən ayın ortalarında Parisdəki Ordu Muzeyinə səfərindən sonra atılıb. Səfər zamanı Qvineya nümayəndə heyəti muzeyin eksponatları arasında olan bu Quran nüsxəsindən xəbərdar olub.
Bu Quran əlyazması onilliklərdir ki, Samori Turiyə aid digər əşyalarla birlikdə Fransada saxlanılır. Qeyd edək ki, Samori Turinin Quranı məsələsi hələ 1968-ci ilə – Qvineyanın ilk prezidenti Əhməd Seku Turinin ölkənin müstəqilliyinin 10-cu ildönümündə Fransadan liderin Quranını, qılıncını və ənənəvi geyimlərini geri istədiyi dövrə gedib çıxır.
4365500
