Тарҷумаи босниягии Қуръон бознашр шуд
Ба гузориши ИҚНО аз Сараево, ношири тарҷумаи Асад (Асъд) Дуракович — профессори пурраи Донишгоҳи миллии Сараево, узви Академияи илмҳои Миср ва Академияи илмҳои арабӣ дар Димишқ — Маркази таҳқиқоти пешрафтаи Сараево мебошад. Ин тарҷума дар охирин рӯзи соли милодии 2025 ба нашр расид ва яке аз муҳимтарин рӯйдодҳои фарҳангии рӯзҳои поёнии сол ба шумор мерафт.
Дуракович ба сомонаи Radiosarajevo.ba гуфт:
«Ман наметавонистам тӯҳфаи беҳтари Соли навро тасаввур кунам! Нашри аввал кайҳо боз, соли 2004, дар теъдоди 7000 нусха ба табъ расида буд ва муддатҳост, ки ҳамаи нусхаҳои он фурӯхта шудаанд. Ҳар як тарҷумаи Қуръони Карим ба забони мо ҷойгоҳи фарҳангӣ ва таърихӣ ва арзиши хоси худро дорад; ҳар кадом чизи наве ба ҳамроҳ меорад. Тарҷумаи ман дар муқоиса бо дигар тарҷумаҳо бо он фарқ мекунад, ки ман — то ҳадди имкон — кӯшиш кардам ҳадди ақал бахше аз зебоии услубии фаромарзии онро интиқол диҳам. Аз лиҳози забонӣ мо медонем, ки матни аслӣ ба забони содда аст, яъне ба насри қофиядор ва мавзун, дар ҳоле ки дар тарҷумаҳои мо он одатан танҳо ба шакли насри “ором” оварда шудааст.»
Ӯ ҳамчун устоди донишгоҳ дар соҳаи адабиёти арабӣ, ба гуфтаи худ, кӯшиш кардааст бахше аз он шакл ва услубро бо истифода аз ритм ва қофия ва ба шевае интиқол диҳад, ки тарҷумаро ҳамчун як матни муқаддаси ғайримаъмул нишон диҳад.
Профессори Донишгоҳи миллии Сараево афзуд:
«Дар поёни Қуръон ман барои ҳар як сура феҳристи қофияҳоро овардаам. Бисёриҳо ба ман гуфтаанд, ки ҳангоми хондани тарҷумаи ман ногаҳон эҳсос мекунанд, ки бояд онро бо овози баланд бихонанд. Ин талаботи як матни муқаддаси қофиядор ва ритмдор аст.»
Пас аз нашри аввал, Дуракович дар ҳар моҳи Рамазон — яъне тақрибан бист сол — матни тарҷумаи худро бозбинӣ ва ислоҳ мекард, ки ин аз фидокории истисноии як забоншинос, шарқшинос, арабшинос ва мутарҷими барҷаста дарак медиҳад. Ҳамчунин дар нашри аввал чанд хатои фаннӣ вуҷуд дошт, ки ҳоло ислоҳ шудаанд.
Академик Дуракович мегӯяд:
«Матнҳои машҳуре ба монанди ин ҳамеша яксон мемонанд, аммо мо яксон нестем, ва аз ҳамин сабаб тарҷумаи ниҳоӣ вуҷуд надорад. Ман имрӯз ҳамон касе нестам, ки бист сол пеш будам.»
Ӯ таъкид кард, ки дар маҷмӯъ дар вироиши нав бар мусбат будани матни аслӣ пофишорӣ кардааст, чизе ки аксаран онро «ба соҳаи манфӣ» интиқол медодем.
«Масалан, мо ҳамеша ояти сураи Ҳамдро ҳамчун “Молики рӯзи қиёмат” тарҷума кардаем, дар ҳоле ки дар матни аслӣ сухан аз рӯзи қиёмат нест, балки аз рӯзи дин (مالك یوم الدین) меравад; “йавмул-қиёма” рӯзи растохез аст. Мисолҳои зиёде аз ин қабил вуҷуд доранд, ки ман онҳоро тағйир додаам ва мувофиқ ба дарки нави худ аз матни аслӣ, онро ба асл наздиктар кардаам. Ман бовар дорам, ки мӯъминон бояд муҳаббат ба Худоро дар худ парвариш диҳанд, на тарс аз Ӯро, зеро муҳаббат ангеза мебахшад, вале тарс ҳолати ғайрифаъол аст. Аз ин рӯ, дар тарҷумаи нав бар мусбат будани матн пофишорӣ кардам.»
Дуракович, ки аз шахсиятҳои элита ва барҷастаи бошнякҳои (мусулмони) минтақаи Балкан ба шумор меравад, дар анҷом гуфт:
«Умедворам бо истиқболи мусбат рӯ ба рӯ шавад ва хушҳолам, ки тавонистам нашри дуввум ва ислоҳшудаи онро пеш аз рафтан ба ҷаҳони дигар ба анҷом расонам.»
4326485
