راهکارهای ایران برای شکستن محاصره آمریکا
کارشناس مسائل بین‌الملل، با اشاره به تهدیدها و پیشنهادهای همزمان رئیس‌جمهور آمریکا علیه ایران، گفت: خواسته‌های واشنگتن در برخی حوزه‌ها با اصول و خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران قابل جمع نیست و مقابله با فشارهای آمریکا لزوماً از مسیر اقدام نظامی نمی‌گذرد، بلکه با مدیریت صحیح کشور، تقویت استقلال و بی‌اثر کردن تحریم‌ها می‌توان این فشارها را خنثی کرد.
میرقاسم مؤمنی، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با ایکنا درباره تهدیدهای مرحله‌ای آمریکا علیه ایران در قالب محاصره دریایی، محدودیت‌های هوایی و اقدامات تهاجمی ایران در این راستا، اظهار کرد: سیاست آمریکایی‌ها بر مبنای جنگ استوار بود، اما به دلیل شکستی که در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان متحمل شدند و خسارت‌هایی که دیدند، شگرد و تکنیک جنگی خود را تغییر داده و به جای مواجهه نظامی، به سمت مواجهه تحریمی حرکت کردند.
وی افزود: آمریکایی‌ها از گذشته نیز تحریم‌هایی را علیه کشور ما اعمال کرده بودند، اما اکنون تلاش کرده‌اند بخشی از این تحریم‌ها را به شکل عملیاتی اجرا کنند. در مرحله نخست، موضوع تحریم و محدودیت دریایی را دنبال کردند تا مراودات دریایی ایران را محدود یا ممنوع کنند و در مرحله دوم نیز بحث محدودیت‌های هوایی را دنبال کردند تا حمل‌ونقل و جابه‌جایی مسافر از طریق هواپیما با محدودیت مواجه شود.
مؤمنی ادامه داد: اگر این روند به همین شکل پیش برود، ممکن است آمریکایی‌ها در مرحله بعد همین اقدام را در حوزه زمینی دنبال کنند؛ یعنی راه‌های ترانزیتی ایران را از طریق کشورهای همسایه که با آمریکا روابط دارند، ببندند یا محدود کنند. ترکیه، جمهوری آذربایجان، عراق و پاکستان از جمله کشورهایی هستند که می‌توانند در چنین سناریویی مورد توجه آمریکایی‌ها قرار گیرند و این مسئله می‌تواند سناریوی بعدی آمریکا باشد.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: در شرایطی که اکنون در آن قرار گرفته‌ایم و برخی کشورهای همسایه که باید در کنار ایران می‌بودند، متأسفانه چنین رویکردی نداشتند و در راستای سیاست آمریکا حرکت کردند، لازم است برای دور زدن تحریم‌ها و برون‌رفت از این وضعیت که البته موقتی است و نمی‌تواند دائمی باشد، ظرفیت‌های داخلی کشور را فعال کنیم.
ضرورت توجه به بخش خصوصی واقعی
وی با تأکید بر توجه به بخش خصوصی واقعی گفت: بخش خصوصی واقعی در کشور طی دهه‌های گذشته مغفول واقع شده و دولت از این بخش حمایت نکرده است. در مقابل، یک‌سری شرکت‌های خصولتی، رانتی و دولتی که اغلب زیان‌ده بوده‌اند، با گرفتن امتیازات، موقعیت‌ها و مجوزهای خاص به فعالیت خود ادامه داده‌اند و این وضعیت موجب شده کشور از نظر اقتصادی به شرایط کنونی برسد.
مؤمنی اظهار کرد: باید با این وضعیت برخورد شود و از بخش خصوصی واقعی حمایت کنیم. حمایت‌های قانونی لازم باید انجام شود، قوانین باید به‌درستی تفسیر و اجرا شوند، رانت‌ها باید برداشته شود و با منشأهای فساد برخورد شود. در این صورت می‌توانیم تحریم‌ها را دور بزنیم.
وی با اشاره به تجربه همکاری خود با بخش خصوصی ادامه داد: توان بخش خصوصی ما بیش از چیزی است که تصور می‌کنیم. در حوزه تجارت نیز ایرانیانی که در خارج از کشور سرمایه و امکانات دارند، می‌توانند با شرکت‌ها و تجار داخلی همکاری کنند و دست به دست هم دهند تا تحریم‌ها را دور بزنند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل بیان کرد: در جنگ‌های جهانی و جنگ‌های بزرگ نیز شاهد بوده‌ایم که حتی در اوج جنگ‌ها تجارت ادامه داشته است. تجارت مانند هوا و آب است و در یک جا متوقف نمی‌شود؛ تجارت باید حرکت کند.
انتقاد از برخی افراد فرصت‌طلب و عافیت‌طلب
مؤمنی با انتقاد از برخی افراد فرصت‌طلب و عافیت‌طلب گفت: متأسفانه یک‌سری افراد فرصت‌طلب و عافیت‌طلب نمی‌خواهند این وضعیت تغییر پیدا کند و تلاش می‌کنند شرایط به همین شکل ثابت باقی بماند. این افراد نمی‌خواهند امتیازاتی که در اختیار دارند از دست بدهند و حتی حاضرند این امتیازات به قیمت آسیب دیدن منافع کشور حفظ شود.
وی تأکید کرد: اکنون وقت مماشات نیست. قوه قضاییه باید وارد میدان شود و با اقتدار مسئولیت خود را در قبال این وضعیت ایفا کند. این قوه باید بدون ملاحظات با هر فردی که خلاف می‌کند یا علیه منافع مردم و کشور اقدام می‌کند، برخورد کند.
مبنای تحریم آمریکا؛ وادار کردن ایران به پذیرش خواسته‌های خود
کارشناس مسائل بین‌الملل درباره اقدامات آمریکا و متحدانش علیه ایران و اینکه آیا می‌توان این اقدامات را نوعی محاصره چندلایه برای اعمال فشار حداکثری دانست، اظهار کرد: مبنای تحریم این است که آمریکا می‌خواهد با تحریم، توسعه تحریم‌ها و افزایش موانع تحریمی، جمهوری اسلامی ایران را وادار به پذیرش خواسته‌های خود کند.
وی افزود: بنابراین ایران باید در این راستا اقدامات متناسبی انجام دهد. تنها چیزی که اکنون می‌توانیم انجام دهیم، همان‌طور که رهبر انقلاب نیز فرمودند، این است که اتحاد ملی، انسجام ملی و وحدت ملی خود را حفظ کنیم و در کنار یکدیگر باشیم.
مؤمنی ادامه داد: باید از اختلافات سلیقه‌ای و سیاسی عبور کنیم و اتحاد داشته باشیم. از سوی دیگر، باید با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، تحریم‌ها را دور بزنیم و نیازهای کشور را تأمین کنیم.
وقت ایجاد اتحاد بین مسئولان و مردم است
این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر ضرورت اعتماد میان مردم و مسئولان گفت: باید به مسئولان اعتماد داشته باشیم و در شرایط فعلی از طرح سخنانی که موجب ایجاد اختلاف و تشدید شکاف‌ها می‌شود، پرهیز کنیم. همان‌طور که رهبر انقلاب نیز به این مسئله اشاره کرده‌اند، اکنون زمان طرح حرف‌هایی نیست که موجب نفاق، تشدید اختلافات یا ایجاد فاصله میان مردم و مسئولان شود.
وی تصریح کرد: اکنون زمان ایجاد اتحاد میان مردم و مسئولان است و وقتی از مردم و مسئولان صحبت می‌کنیم، همه اقشار را شامل می‌شود؛ تجار، بازرگانان، هنرمندان و همه بخش‌های جامعه باید در این شرایط در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
مؤمنی با انتقاد از وجود رانت و امتیازات ویژه در اقتصاد کشور اظهار کرد: متأسفانه در کشور مشکلی داریم و آن این است که عده‌ای عادت کرده‌اند از امتیازات خاص استفاده کنند و نمی‌خواهند این امتیازات را کنار بگذارند. ممکن است به فردی امتیازی داده شده باشد، اما اکنون شرایط کشور شرایط جنگ است و باید این افراد کنار گذاشته شوند تا مردم بتوانند نیازهای خود را تأمین کنند.
وی افزود: قانون باید برای همه اجرا شود و افرادی که از رانت استفاده می‌کنند، نباید از امتیازات ویژه برخوردار باشند. در این شرایط، وظیفه قوه قضاییه بسیار مهم است و مسئولیت قوه قضاییه در شرایط فعلی چندین برابر دولت و مجلس شده است.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید کرد: قوه قضاییه باید با فساد برخورد کند و اجازه ندهد افرادی که سال‌ها و دهه‌ها در منابع کشور سهم‌خواهی کرده‌اند، مانع فعالیت تجار واقعی و بخش خصوصی واقعی شوند.
مقابله با فشارهای خارجی لزوماً به معنای اقدام نظامی نیست
مؤمنی در ادامه با اشاره به اینکه مقابله با فشارهای خارجی لزوماً به معنای اقدام نظامی نیست، گفت: تنها اقدام تهاجمی که در شرایط فعلی می‌توانیم انجام دهیم، این است که نیازهای خود را تأمین کنیم، قدرت خود را متمرکز کنیم، اتحاد ملی را تقویت کنیم و اجازه ندهیم فشارهای خارجی موجب ایجاد شکاف داخلی شود.
وی افزود: این محاصره موقتی است و نمی‌تواند دوام داشته باشد؛ زیرا کشورهایی که در راستای تحریم ایران قدم برداشته‌اند نیز در صورت ادامه طولانی‌مدت این شرایط، متضرر خواهند شد. ممکن است تحریم‌ها در کوتاه‌مدت برای آنها قابل تحمل باشد، اما در بلندمدت خود این کشورها نیز آسیب خواهند دید و به همین دلیل حاضر به ادامه چنین وضعیتی نخواهند بود و به تدریج تحریم‌ها شکسته خواهد شد.
مؤمنی تصریح کرد: در مقطع کوتاهی که برای ما اهمیت دارد، باید نیازهای کشور را تأمین کنیم و اجازه ندهیم دشمن به هدف خود برای ایجاد اغتشاش، اعتراضات داخلی و اعتراضات معیشتی، از جمله در میان کارگران، دست پیدا کند.
وی ادامه داد: راه مقابله با این مسئله، تقویت بخش خصوصی واقعی و بخش واقعی تجارت و اقتصاد است. باید افرادی که طی چندین سال و حتی چند دهه در منابع کشور سهم‌خواهی کرده و اجازه نداده‌اند اقتصاد در اختیار تجار واقعی باشد، کنار گذاشته شوند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید کرد: برخورد با این وضعیت و مقابله با فساد وظیفه قوه قضاییه است و این قوه باید در شرایط فعلی با جدیت و اقتدار این مسئولیت را انجام دهد.
سیاست «چماق و هویج» از سوی آمریکایی‌ها
مؤمنی درباره مواضع دوگانه رئیس‌جمهور آمریکا؛ سخن از امکان برخورد شدید با جمهوری اسلامی و از سوی دیگر، صحبت از توافقی که به گفته او می‌تواند زمینه بازسازی ایران شود، اظهار کرد: ما پیش از این نیز شاهد سیاست «چماق و هویج» از سوی آمریکایی‌ها بوده‌ایم؛ به این معنا که آنها از یک سو تهدید می‌کنند و از سوی دیگر با پیشنهادهایی مانند بازسازی ایران و سرمایه‌گذاری چندصد میلیارد دلاری تلاش می‌کنند کشور را به پذیرش خواسته‌های خود ترغیب کنند.
وی افزود: مسئله این است که خواسته‌های آمریکایی‌ها از ایران در مواردی مسائلی است که ساختار کشور ما نمی‌تواند آنها را بپذیرد. ما یک‌سری اصول داریم که این اصول در حاکمیت کشور نهادینه شده و نمی‌توانیم از آنها عدول کنیم.
مؤمنی ادامه داد: مسئولانی که مذاکره می‌کنند نیز به همین دلیل در حوزه‌هایی که خط قرمز نظام است، امکان مذاکره ندارند. مذاکره درباره موضوعاتی است که قابل مذاکره باشد و نمی‌توان درباره موضوعات غیرقابل مذاکره، گفتگو کرد. مشکل کنونی ما با آمریکا نیز همین است؛ آمریکایی‌ها می‌خواهند ایران خط قرمزهای خود را کنار بگذارد و درباره همه مسائل مذاکره کند و همین مسئله باعث شده مذاکرات به بن‌بست برسد.
تنگه هرمز محور مهم بازار انرژی جهان است
این کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه درباره اهمیت تنگه هرمز در بازار انرژی و آسیب‌پذیری منافع و زیرساخت‌های انرژی آمریکا و متحدانش در مسیر این تنگه، اظهار کرد: اقتدار جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز، علی‌رغم تبلیغاتی که آمریکایی‌ها انجام می‌دهند، مشهود است و ایران با اقتدار خود در این منطقه حضور دارد و هر زمان که بخواهد می‌تواند اعمال قدرت کند.
وی تصریح کرد: گفته می‌شود مسیرهای جایگزین ایجاد شده یا خطوط لوله‌ای احداث شده است اما اینها هیچ‌گاه نمی‌تواند جای تنگه هرمز را بگیرد. تنگه هرمز یک آبراه مهم است و حتی اگر هزار خط لوله نیز احداث شود، این تنگه نقش محوری و ارزش خود را از دست نخواهد داد.
مؤمنی ادامه داد: ایران اکنون نیز در تنگه هرمز اقتدار دارد و هر زمان که بخواهد می‌تواند درباره عبور و مرور در این منطقه اعمال قدرت کند. هر کشتی که ایران بخواهد اجازه عبور داشته باشد، می‌تواند عبور کند و اگر نخواهد، اجازه عبور نمی‌دهد. این نشان می‌دهد که ایران در تنگه هرمز قدرت و اقتدار دارد و این اقتدار همچنان وجود خواهد داشت.
وی با اشاره به تلاش آمریکا برای اعمال فشار بر ایران از طریق تحریم‌ها گفت: آمریکایی‌ها با تحریم ایران می‌خواهند کشورمان را وادار کنند از اقتدار خود در تنگه هرمز دست بردارد که این مسئله به مذاکرات نیز مربوط است و باید دید در روند مذاکرات به کجا خواهد رسید.
لزومی به اقدام نظامی برای شکستن محاصره نیست
مؤمنی در پاسخ به این پرسش که آیا محاصره دریایی آمریکا را می‌توان از طریق اقدامات نظامی شکست یا اینکه باید منافع اقتصادی آمریکا هدف قرار گیرد، اظهار کرد: در جنگ‌های جدید و جنگ‌های ترکیبی، جنگ نظامی اولویت نخست نیست. گاهی یک جنگ اقتصادی، یک بمب خبری یا یک اتفاق خاص می‌تواند تمام معادلات را تغییر دهد.
وی افزود: این‌گونه نیست که تصور کنیم برای مقابله با تحریم باید با موشک به ناوهای آمریکایی حمله کنیم. مسئله اصلی، استقامت و مقاومت در برابر تحریم‌ها و توانایی مدیریت کشور در شرایط تحریم است؛ اگر بتوانیم کشور را به‌گونه‌ای مدیریت کنیم که تحریم‌ها بی‌اثر شوند، تحریم‌ها عملاً معنای خود را از دست خواهند داد.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید کرد: به همین دلیل نیازی نمی‌بینیم که حتماً با حمله نظامی محاصره را بشکنیم. اگر با یک سیاست خوب و برنامه‌ریزی مناسب بتوانیم تحریم‌ها را دور بزنیم و استقلال و استقامت خود را حفظ کنیم، تحریم‌ها عملاً شکسته خواهند شد و این در واقع پیروزی کشور و مردم ایران خواهد بود.
انتهای پیام
