چرا «خنثی بودن» از نگاه قرآن مذموم است
یک مفسر قرآن کریم در نشست تفسیر سوره بقره، با ارائه تبیینی نو از آیات ۱۸ و ۱۹ این سوره، با نقد صریح «بیتفاوتی اجتماعی»، از «خنثیبودن» به عنوان نشانه اصلی بیماردلی یاد کرد. وی با تبیین آیات مربوط به «صمٌّ بکمٌ عمیٌ»، تأکید کرد که ایمانِ واقعی در نقشآفرینی مثبت اجتماعی تجلی مییابد و کسانی که در زمان بحران و جنگ با منطقِ «به من چه؟» از مسئولیت شانه خالی میکنند، مانع اصلی جامعهسازی اسلامی هستند.
جنگ رمضان؛ استمرار تقابل تاریخی حق و باطل از نگاه سوره انبیاء
در روزهایی که تحلیلهای سیاسی و نظامی فضای رسانهای را پر کرده است، بازگشت به ریشههای قرآنی و نگاه معرفتی به حوادث، میتواند آرامشبخش و بصیرتافزا باشد. سلسله نشستهای «جنگ رمضان به روایت سورهها» با تکیه بر آیات وحی، به دنبال ترسیم نقشهای کلان از تقابل حق و باطل است. چیتچیان با استناد به آیات سوره انبیاء، جنگ جاری را فراتر از یک درگیری ۴۷ ساله دانسته و آن را ادامه نبرد تاریخی جریان حق و باطل از ابتدای خلقت قلمداد کرد و با تأکید بر مفهوم «امت واحده»، این نبرد را یک تقابل تمدنی دانست که در آن جبهه حق به پشتوانه میراث انبیاء الهی در برابر جبهه مستکبران تاریخ ایستاده است.
سنت الهی در ابتلای مؤمنان
قرآن کریم تنها کتابی برای قرائت نیست، بلکه نقشهای برای هدایت در بزنگاههای تاریخی و شخصی است. یکی از مفاهیم پرتکرار در این مصحف شریف، داستان پیامبرانی است که در اوج ایمان، با سختترین آزمونها روبهرو شدهاند. در میان این روایتها، ماجرای حضرت یونس(ع) و فریاد «أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ» او در دل تاریکی، پیامی جاودانه برای انسانِ درگیر در ابتلائات دارد؛ پیامی که به ما میآموزد چگونه در میانه جنگ و بحران، معنای حقیقی بندگی و استقامت را بازیابیم.
عزت در استقامت و تسلیم در برابر اراده الهی است
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در جلسه تفسیر آیه ۲۴۳ سوره مبارکه بقره، با بازخوانی داستان تاریخی قومی که از ترس مرگ و برای گریز از جهاد کوچ کردند، به تحلیل روانشناختی و اعتقادی فرار از سختیها پرداخت. وی با اشاره به حوادث اخیر و «جنگ رمضان» تأکید کرد: فرار از وطن یا میدان وظیفه به بهانه حفظ جان، تأثیری در تغییر اجل الهی ندارد و آنچه برای انسان ماندگار میماند، «عزت و استقامت» در مسیر حق است.
دوستداشتنی بودن جنگ به روایت سوره حمد
خداوند در سوره حمد به زیبایی مظاهر الهی و رحمت و مهربانی او اشاره کرده است. اگر ما بر اساس تعبیر انعمت علیهم در این سوره به جهان نگاه کنیم چیزی جز زیبایی نخواهیم دید. امروز مردم ایران گرچه در جنگ و سختی و یکسری مشکلات قرار دارند ولی این جنگ با این نگاه دوستداشتنی است.
بیماردلان با «آتشافروزی» و «بیتفاوتی»، مانع پیشرفت جامعه اسلامی هستند
یک مفسر قرآن کریم در تبیین آیات سوره بقره، با تشریح ویژگیهای منافقان و بیماردلان، بر لزوم هوشیاری در برابر عناصر فاقد بصیرت تأکید کرد. وی با بیان اینکه نفاق منجر به «مرگ اعتقادی» و کوری باطنی در برابر طمع استکبار میشود، تصریح کرد که تکلیف امروز امت، تبدیل غم به حماسه و تبیین حقایق در برابر جبهه آمریکا و صهیونیسم است؛ چرا که بیماردلان نه تنها نقش مثبتی در جامعهسازی ندارند، بلکه حتی دستورات وحیانی را مانند صاعقهای مرگبار علیه منافع خود میبینند.
امامت، حقیقتی الهی است که از تاریخ و جغرافیا فراتر میرود
یک مفسر قرآن و نهجالبلاغه، در ادامه سلسله جلسات اخلاق نهجالبلاغه، با تأکید بر اینکه امامت نه انتخاب بشری، بلکه اراده الهی است، به تحلیل جایگاه انسان در کلام حضرت علی(ع) پرداخت.
تقوا، یقین و اقامه بندگی؛ بنیانهای اندیشه جامعه اسلامی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه سلسله مباحث تفسیر قرآن گفت: جامعه اسلامی تنها با فرد مؤمن شکل نمیگیرد؛ نیاز به متقین است؛ کسانی که ایمان به غیب، تقوا، یقین و توانایی اجتماعی را با هم دارند و توانایی خود را در راستای هدایت جامعه به کار میگیرند. از نظر وی این افراد خمیرمایه جامعه دینیاند و تنها با حضورشان، ارزشهای الهی و اراده خداوند در زندگی اجتماعی تحقق مییابد.
انس با قرآن موجب نشاط و شادابی است
مفسر قرآن و نهجالبلاغه گفت: تلاوت و حفظ قرآن نور است ولی انس با قرآن و تفسیر آن زندگی در بهار است لذا ربیع القلوب در موارد متعدد در نهجالبلاغه آمده است یعنی انسان در بهار و تابستان و زمستان میتواند در بهار زندگی کند.
مؤمن واقعی کافران را اولیاء خود قرار نمیدهد
استاد درس خارج حوزه علمیه گفت: قرآن کریم در آیات متعدد بر این نکته تأکید دارد که انسان مؤمن حق ندارد کافر را ولی خود قرار دهد و از سبک زندگی او تقلید و پیروی کند مگر در مواردی که مجبور به تقیه خوفی شود.
