نیازهای امروز بازنگری در ساختار مؤسسات قرآنی را اجتناب‌ناپذیر کرده است

امیرحجت مرادی رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه کشوری مؤسسات و تشکل‌های قرآن و عترت در گفت‌و‌گو با ایکنا، درباره وضعیت آماری مؤسسات قرآنی کشور اظهار کرد: در حال حاضر در مرحله تکمیل بانک اطلاعاتی اتحادیه قرار داریم و متأسفانه در سال‌های گذشته به این موضوع به اندازه کافی توجه نشده است. حتی دستگاه‌های حاکمیتی نیز آمار دقیق و قابل اتکایی از تعداد مؤسسات قرآنی کشور در اختیار ندارند.

وی افزود: یکی از اقداماتی که در سه ماه نخست فعالیت هیئت‌مدیره جدید دنبال کردیم، ساماندهی وضعیت اتحادیه‌های استانی بود. در حدود ۱۰ استان، انتخابات اتحادیه‌ها برای سال‌های طولانی برگزار نشده بود؛ در برخی استان‌ها این وقفه یک تا سه سال و حتی در مواردی تا ۹ سال ادامه داشته است. به‌ویژه پس از فرایند ادغام اتحادیه‌ها در سال ۱۳۹۶، در بعضی استان‌ها انتخابات و ساماندهی ساختار اتحادیه به‌درستی دنبال نشده بود.

مرادی ادامه داد: اکنون در حال به سرانجام رساندن این فرایند هستیم، اما در همین مسیر متوجه شدیم که نه اتحادیه‌های استانی و نه حتی برخی دستگاه‌های مرتبط، اطلاعات دقیق و مستندی درباره تعداد مؤسسات در اختیار ندارند. بنابراین، تکمیل بانک اطلاعاتی یکی از ضرورت‌های جدی ماست.

آمار مؤسسات نیازمند راستی‌آزمایی است

رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه کشوری مؤسسات و تشکل‌های قرآن و عترت با اشاره به آمار‌های مطرح‌شده درباره تعداد مؤسسات قرآنی کشور گفت: معمولاً اعدادی در حدود سه تا چهار هزار مؤسسه قرآنی در کشور مطرح می‌شود، اما این آمار‌ها لزوماً دقیق نیستند و نمی‌توان بدون بررسی و راستی‌آزمایی به آنها استناد کرد.

وی افزود: در بررسی‌های اولیه متوجه شده‌ایم که برخی مجموعه‌ها اگرچه عنوان قرآنی دارند، اما از نظر ماهیت فعالیت، مؤسسه قرآنی محسوب نمی‌شوند و ممکن است در حوزه فرهنگی و هنری فعالیت کنند. بنابراین، لازم است با همکاری دستگاه‌های مربوطه، ابتدا درباره تعداد واقعی مؤسسات و ماهیت فعالیت آنها به جمع‌بندی برسیم.

مرادی تصریح کرد: پس از تکمیل این بانک اطلاعاتی، باید به مرحله بعدی یعنی ارزیابی و شناسایی مؤسسات فعال وارد شویم. باید مشخص شود چه تعداد از مؤسسات واقعاً فعالیت مستمر دارند؟ در چه حوزه‌هایی فعالیت می‌کنند و از نظر سطح فعالیت، ظرفیت و توانمندی در چه جایگاهی قرار می‌گیرند؟ این موضوع به مباحث سطح‌بندی و رتبه‌بندی مؤسسات قرآنی نیز مرتبط است.

وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختار تشکل‌های مردمی قرآن بیان کرد: در حوزه مؤسسات قرآنی به اصلاحی جدی و حتی فراتر از اصلاح، به نوعی جراحی ساختاری نیاز داریم. شرایط امروز جامعه با سال‌های گذشته تفاوت‌های زیادی کرده است؛ نیاز‌های مخاطبان تغییر یافته، فناوری‌های جدید وارد عرصه شده و شیوه ارتباط و آموزش نیز دستخوش تحولات جدی شده است.

مرادی ادامه داد: باید از یک دوره سنتی عبور کنیم و به دوره جدیدی برسیم که متناسب با شرایط روز باشد. برخی مؤسسات قرآنی هنوز نتوانسته‌اند تغییرات جدید را به‌درستی درک کنند و ساختار و روش‌های فعالیت خود را با آن تطبیق دهند. در چنین شرایطی، لازم است به مؤسسات کمک کنیم تا هم در ساختار مدیریتی و هم در روش‌های اجرایی خود بازنگری داشته باشند.

وی با اشاره به اینکه این موضوع از اولویت‌های بعدی اتحادیه پس از ساماندهی مسائل حقوقی و ساختاری است، گفت: باید زمینه‌ای فراهم شود تا مؤسسات بتوانند متناسب با نیاز‌های جدید جامعه فعالیت کنند. این تحول فقط به استفاده از فناوری محدود نیست، بلکه شیوه آموزش، تبلیغ و ترویج، تربیت قرآنی، پژوهش و حتی نحوه ارتباط با مخاطبان نیز باید مورد بازنگری قرار گیرد.

ضرورت ارتقای دانش و مهارت نیروی انسانی مؤسسات

رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه کشوری مؤسسات و تشکل‌های قرآن و عترت با اشاره به ضرورت توجه به نیروی انسانی مؤسسات اظهار کرد: یکی دیگر از موضوعات مهم، ارتقای دانش و مهارت نیرو‌های فعال در مؤسسات قرآنی است. نمی‌توان انتظار داشت که مؤسسات با همان روش‌ها و مهارت‌های گذشته، پاسخ‌گوی نیاز‌های متنوع مخاطبان امروز باشند.

وی افزود: فناوری‌های نوین باید در خدمت آموزش‌های قرآنی، فعالیت‌های تبلیغی و تربیتی و حتی حوزه‌های پژوهشی قرار گیرند. مؤسسات باید بتوانند از ظرفیت‌های جدید برای افزایش کیفیت فعالیت‌های خود استفاده کنند و نیروی انسانی آنها نیز با این تحولات آشنا شود.

مرادی با بیان اینکه بخش عمده مؤسسات کشور در حوزه آموزش فعالیت دارند، گفت: اگرچه آموزش قرآن یکی از مأموریت‌های اصلی این مجموعه‌هاست، اما در حوزه تبلیغ و ترویج نیز باید فعالیت‌های جدی‌تری داشته باشیم. به نظر می‌رسد در این زمینه هنوز ظرفیت‌های فراوانی وجود دارد و باید از روش‌های سنتی فاصله بگیریم و به سراغ شیوه‌های جدید و اثربخش‌تر برویم.

آغاز بررسی‌های کارشناسی برای تحول در مؤسسات

وی درباره اقدامات اتحادیه برای تحقق این برنامه‌ها بیان کرد: بررسی‌های کارشناسی در این زمینه را با همکاری برخی دستگاه‌های مرتبط و صاحب‌نظران آغاز کرده‌ایم. در همین راستا جلساتی با مدیرعامل ایکنا داشته‌ایم و در حال پیگیری ظرفیت‌های همکاری هستیم. با دستگاه‌های دیگری که می‌توانند در این حوزه به مؤسسات کمک کنند نیز تعاملاتی را آغاز کرده‌ایم.

مرادی اظهار کرد: نباید انتظار داشت همه این مسائل در چند ماه حل شود. برای خودمان برنامه زمان‌بندی تعریف کرده‌ایم و تلاش می‌کنیم گام‌به‌گام پیش برویم. ابتدا باید بخشی از مشکلات حقوقی و ساختاری موجود را حل کنیم و سپس با تمرکز بیشتر به سمت اصلاح ساختار، روزآمدسازی و توانمندسازی مؤسسات حرکت کنیم.

وی در پایان تأکید کرد: برای تحقق این اهداف، به همکاری همه صاحب‌نظران، فعالان و مجموعه‌های دغدغه‌مند نیاز داریم. اتحادیه آمادگی دارد از همه ظرفیت‌ها و دیدگاه‌های کارشناسی استفاده کند تا مؤسسات قرآنی کشور بتوانند متناسب با شرایط امروز جامعه، فعالیت مؤثرتر و پایدارتری داشته باشند.