بعثت بانوان، زمینه‌ساز تحقق الگوی تمدنی اسلام است

حجت‌االاسلام والمسلمین مهدی طاهری، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از چهارمحال‌و‌بختیاری با اشاره به مفهوم بعثت در قرآن کریم، اظهار کرد: برای فهم دقیق این مفهوم، باید میان انجام یک عمل، فراهم کردن زمینه تحقق آن و پذیرفتن مأموریت و رسالت برای تحقق یک هدف تفاوت قائل شد، بعثت از جنس انجام یک فعل ساده نیست، بلکه با پذیرش مسئولیتی سنگین و بر عهده گرفتن مأموریتی الهی ارتباط دارد.

وی با اشاره به آیه ۱۶۴ سوره مبارکه «آل‌عمران» افزود: خداوند متعال در این آیه می‌فرماید: «لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ؛ خداوند بر مؤمنان منت نهاد که پیامبری از میان خودشان برانگیخت» و در ادامه آیه نیز چهار ویژگی برای این مأموریت بیان شده است که شامل تلاوت آیات الهی، تزکیه، تعلیم کتاب و حکمت می‌شود، این آیه نشان می‌دهد که مأموریت دینی صرفاً به انجام مجموعه‌ای از فعالیت‌ها محدود نیست، بلکه ارتباط عمیق با آیات الهی، برخورداری از ظرفیت تزکیه، شناخت معارف دینی و انتقال حکیمانه آن‌ها به دیگران را نیز در بر می‌گیرد. بنابراین، کسی که مدعی پذیرش یک مسئولیت دینی است، باید نسبت خود را با این مؤلفه‌ها مشخص کند.

طاهری با اشاره به طرح موضوع بعثت ملت و بعثت بانوان در بیانات رهبران انقلاب اسلامی، تصریح کرد: وقتی از بعثت بانوان سخن گفته می‌شود، نباید آن را صرفاً به حضور زنان در اجتماعات یا انجام فعالیت‌های مقطعی تقلیل داد، مسئله اصلی این است که زنان مؤمن چه ظرفیتی برای پذیرش مسئولیت‌های بزرگ اجتماعی، فرهنگی و تمدنی دارند و چگونه می‌توانند در تحقق این مسئولیت‌ها نقش‌آفرینی کنند.

مدرس حوزه و دانشگاه با بیان اینکه دریافت یک مأموریت بزرگ، به آمادگی درونی نیاز دارد، گفت: یکی از مهم‌ترین مقدمات این مسیر، تزکیه است؛ در نگاه قرآنی، ارتباط با معارف الهی و پاک‌سازی درونی، زمینه پذیرش مسئولیت را فراهم می‌کند. از این رو، نمی‌توان بدون توجه به ایمان، معرفت و خودسازی، از تحقق کامل مأموریت دینی سخن گفت.

طاهری با اشاره به آیه دوم سوره جمعه «هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ؛ اوست آن كس كه در ميان بى‏ سوادان فرستاده‏ اى از خودشان برانگيخت تا آيات او را بر آنان بخواند و پاكشان گرداند و كتاب و حكمت بديشان بياموزد و [آنان] قطعا پيش از آن در گمراهى آشكارى بودند»، که در آن تزکیه و تعلیم کتاب و حکمت در کنار تلاوت آیات الهی مطرح شده است، بیان کرد: این مؤلفه‌ها در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند. آگاهی از آیات الهی به‌ تنهایی کافی نیست؛ انسان باید بتواند این معارف را به‌ درستی بشناسد، در زندگی خود به کار گیرد و متناسب با شرایط مخاطب، آن‌ها را حکیمانه انتقال دهد.

ایمان به آمادگی برای پذیرش مسئولیت منجر شود

وی با تأکید بر ضرورت تقویت ایمان در شرایط دشوار افزود: یکی از نشانه‌های آمادگی برای پذیرش مسئولیت، آن است که انسان در مواجهه با سختی‌ها و مشکلات، از مسیر خود عقب‌نشینی نکند و دشواری‌ها موجب تضعیف باورهای او نشود.

این مدرس حوزه علمیه با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) در جنگ صفین و تأکید ایشان بر افزایش ایمان و تسلیم در برابر خداوند در مواجهه با حوادث دشوار، اظهار کرد: در نگاه دینی، سختی‌ها نباید به عاملی برای سستی و ناامیدی تبدیل شوند؛ بلکه انسان مؤمن باید بتواند در چنین موقعیت‌هایی، ایمان و اعتماد خود به نصرت الهی را تقویت کند.

طاهری ادامه داد: گاهی افراد در شرایط عادی از مسئولیت‌پذیری سخن می‌گویند، اما زمانیکه با مشکلات واقعی مواجه می‌شوند، میزان آمادگی آنان مشخص می‌شود، بنابراین، بعثت را باید فراتر از یک عنوان یا احساس مقطعی دانست، بعثت زمانی معنا پیدا می‌کند که انسان برای تحقق مسئولیت خود آمادگی داشته باشد و این آمادگی را در عمل نشان دهد.

وی با اشاره به واقعه لیلةالمبیت و فداکاری امیرالمؤمنین(ع) برای حفظ جان پیامبر اکرم(ص) گفت: در این واقعه، امیرالمؤمنین(ع) با آگاهی از خطر، در بستر پیامبر(ص) خوابید تا جان ایشان محفوظ بماند. این اقدام نشان‌دهنده سطحی از آمادگی برای پذیرش مسئولیت است که در آن، انسان منافع و حتی جان خود را در مسیر تحقق یک هدف الهی به خطر می‌اندازد.

مدرس حوزه و دانشگاه افزود: هنگامی که از آمادگی برای بعثت سخن می‌گوییم، باید این پرسش را از خودمان بپرسیم که تا چه اندازه برای پذیرش مسئولیت‌های واقعی آماده هستیم؛ صرف بیان علاقه و ارادت یا حضور در برنامه‌های مذهبی، به ‌تنهایی نشان‌دهنده تحقق کامل این آمادگی نیست، بلکه باید دید این باورها در تصمیم‌ها و رفتارهای ما چه تأثیری گذاشته‌اند.

طاهری با اشاره به ضرورت فعالیت مستمر در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی تصریح کرد: حضور در اجتماعات دینی و انقلابی ارزشمند است، اما نباید تصور کنیم که با انجام چند فعالیت محدود، تمام مسئولیت خود را انجام داده‌ایم. اگر قرار است در برابر چالش‌های فکری و فرهنگی نقش‌آفرینی کنیم، باید سطح آمادگی، معرفت و مسئولیت‌پذیری خود را ارتقا دهیم.

اختلاف اجتماعی، ضرورت تبیین را دوچندان می‌کند

وی با اشاره به آیه ۲۱۳ سوره بقره و موضوع اختلاف میان مردم، اظهار کرد: قرآن کریم به مسئله اختلاف انسان‌ها اشاره می‌کند و در چنین شرایطی، مسئولیت پیامبران در هدایت و روشن کردن مسیر حق اهمیت پیدا می‌کند، از این منظر، هنگامی که جامعه با اختلاف در برداشت‌ها، ارزش‌ها و مبانی مواجه می‌شود، نیاز به تبیین و روشنگری نیز افزایش می‌یابد، در جامعه امروز نیز ممکن است درباره نسبت دین، هویت ملی، مسئولیت‌های اجتماعی و مسائل منطقه‌ای دیدگاه‌های متفاوتی شکل بگیرد و در چنین شرایطی، صرف حضور نمادین یا بیان شعار، برای روشن شدن موضوعات کافی نیست، بلکه باید زمینه گفت‌وگوی آگاهانه و انتقال صحیح مفاهیم فراهم شود.

مدرس دانشگاه شهرکرد با تأکید بر نقش بانوان مؤمن در این عرصه، گفت: یکی از مسئولیت‌های مهم زنان در مسیر بعثت اجتماعی، آن است که بتوانند معارف دینی و مبانی فکری خود را به‌درستی بشناسند و در مواجهه با پرسش‌ها و شبهات، پاسخ‌های مستدل و متناسب ارائه دهند، این مسئولیت به حضور در یک اجتماع یا برنامه خاص محدود نمی‌شود، بلکه به فعالیتی پیوسته و مبتنی بر معرفت نیاز دارد.

حضور در میدان با تبیین همراه باشد

وی با بیان اینکه فعالیت‌های نمادین می‌توانند در تقویت روحیه اجتماعی و انتقال پیام مؤثر باشند، بیان کرد: پرچم و دیگر نمادهای اجتماعی، هرکدام کارکرد خاص خود را دارند و نمی‌توان ارزش آن‌ها را نادیده گرفت، اما باید میان کارکرد نمادین و تبیین فکری تفاوت قائل شد، تبیین به معنای روشن کردن مسئله، پاسخ دادن به پرسش‌ها و کمک به شکل‌گیری فهم درست در مخاطب است.

طاهری افزود: اگر هدف، نقش‌آفرینی مؤثر در عرصه فرهنگی و اجتماعی باشد، باید برای ارتقای معرفت عمومی و انتقال حکیمانه مفاهیم برنامه داشت. این مسئله به‌ویژه برای طلاب، دانشگاهیان و بانوانی که در عرصه‌های فرهنگی فعالیت می‌کنند، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا مسئولیت آنان تنها به حضور در میدان محدود نمی‌شود و بخش مهمی از مأموریتشان، روشنگری و تقویت قدرت تشخیص در جامعه است.

این مدرس حوزه علمیه با تأکید بر اینکه پذیرش مسئولیت دینی باید با اقدام مستمر همراه باشد، گفت: باید از خود بپرسیم که فعالیت‌های ما تا چه اندازه به تحقق اهداف موردنظر کمک می‌کند و آیا توانسته‌ایم در کنار حضور اجتماعی، در عرصه تعلیم، تزکیه و تبیین نیز اثرگذار باشیم یا خیر.

وی در پایان تأکید کرد: بعثت بانوان را باید فرصتی برای بازنگری در سطح مسئولیت‌پذیری، معرفت و آمادگی عملی دانست؛ زنان مؤمن برای ایفای نقش در تحولات اجتماعی و فرهنگی، به تقویت ارتباط با قرآن، خودسازی، شناخت حکیمانه معارف دینی و توانایی انتقال این معارف نیاز دارند و  چنین نگاهی می‌تواند زمینه نقش‌آفرینی عمیق‌تر بانوان در مسیر تحقق اهداف دینی و تمدنی را فراهم کند.