سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره درخواست یکی از مقامهای ارشد سازمان ملل در حاشیه نشست اقلیمی کاپ ۳۱ در آنتالیا از ایران و آمریکا برای فراهم کردن امکان عبور محمولههای کود شیمیایی از تنگه هرمز، با توجه به اهمیت این اقلام در تأمین امنیت غذایی کشورهای فقیر، اظهار کرد: از همان زمان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، حتی در اوج درگیریها، با بخشهای ذیربط سازمان ملل متحد در ارتباط بودیم و همان زمان نیز اعلام کردیم که برای کمک به انتقال اقلام بشردوستانه آماده همکاری هستیم.
وی با تأکید بر بررسی ریشهای تحولات تنگه هرمز و خلیج فارس افزود: سازمان ملل متحد از ابتدا مکلف بود در قبال تجاوز نظامی آشکار آمریکا و رژیم صهیونیستی موضعگیری کند. نقض بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد موضوعی نیست که بتوان بهسادگی از کنار آن گذشت و با صدور یک بیانیه دیپلماتیک یا درخواست خویشتنداری از طرفین، پرونده آن را مختومه کرد.
بقایی تصریح کرد: مقامهای سازمان ملل متحد نیز در این زمینه مسئولیت دارند و باید به این مسئولیت عمل کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: همین الان که ما در حال صحبت هستیم، مقامهای سازمان ملل باید به جای اینکه ایران را مورد خطاب قرار دهند، طرفی را مخاطب قرار دهند که عامل و مسبب اصلی این وضعیت است و به اجرای تحریم و محاصره اقتصادی علیه ایران افتخار میکند؛ اقداماتی که موجب اختلال در تردد کشتیها و انتقال کالا به ایران شده است.
وی تأکید کرد: بنابراین، در هرگونه گفتوگو درباره امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس نباید این واقعیت را از یاد ببریم که تنها عامل و مسبب ایجاد وضعیت فعلی، آمریکاست.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره انتصاب مارکو روبیو بهعنوان مذاکرهکننده ارشد آمریکا و اینکه آیا این تغییر میتواند نشانهای از جدیتر شدن مذاکرات میان تهران و واشنگتن باشد، اظهار کرد: مسائل و اختلافات داخلی و انتخاباتی آمریکا برای ما اهمیت چندانی ندارد؛ هرچند میدانیم که در بسیاری از مواقع، مسائل داخلی این کشور به حوزه دیپلماسی آن سرریز میشود و بر آن تأثیر میگذارد.
وی افزود: از یک منظر، نباید تفاوت معناداری میان افراد مختلف قائل شد؛ چراکه به نظر میرسد در رابطه با موضوع خاصی که اکنون با آن مواجه هستیم، یعنی تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران، احتمالاً حتی در واشنگتن نیز تصمیمگیری نمیشود.
بقایی تصریح کرد: همانطور که پیش از این نیز گفتهایم، برای جمهوری اسلامی ایران عملکرد و رفتار آمریکا بهعنوان یک دولت اهمیت دارد، نه رفتوآمد افراد مختلف یا احزاب سیاسی.
اهمیت مضاعف حفظ روابط دوستانه ایران و عراق در شرایط حساس منطقه
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به دیدار رؤسای جمهور ایران و عراق در آنتالیا، بر اهمیت روابط دوستانه و همسایگی دو کشور تأکید کرد و گفت: تهران و بغداد همسایگان همیشگی یکدیگر هستند و حفظ و تقویت مناسبات دوستانه، بهویژه در شرایط حساس منطقهای، اهمیت دوچندان دارد.
وی با بیان اینکه در گفتوگوهای رؤسای جمهور دو کشور همواره موضوعات مورد علاقه و نگرانی مشترک مطرح میشود، افزود: هر دیداری فرصتی برای بررسی مسائل دوجانبه و موضوعاتی است که به منافع مشترک ایران و عراق مربوط میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره درخواست آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای انجام بازرسی از تأسیسات هستهای ایران اظهار کرد: آژانس نمیتواند بدون توجه به پیشینه و شرایطی که در این پرونده ایجاد شده است، از ایران درخواست بازرسی داشته باشد. این نهاد باید مشخص کند که قصد دارد بهعنوان یک مرجع فنی و مستقل فعالیت کند یا همچنان تحت تأثیر سیاستهای آمریکا و برخی کشورهای اروپایی قرار گیرد. تکرار ادعاهای یکطرفه علیه ایران نیز تغییری در واقعیتهای موجود ایجاد نمیکند.
هیچگونه تعرض نظامی از سوی آمریکا یا دیگر طرفها بدون پاسخ نخواهد ماند
بقایی درباره حمله پهپادی به بحرین و مواضع ایران در قبال اقدامات نظامی آمریکا تصریح کرد: هیچگونه تعرض نظامی از سوی آمریکا یا دیگر طرفها بدون پاسخ نخواهد ماند. ایران پیشتر این موضوع را در میدان عمل نشان داده و نیروهای مسلح کشور در آینده نیز متناسب با تشخیص و صلاحدید خود، به چنین اقداماتی واکنش نشان خواهند داد.
وی همچنین در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره تمایل نداشتن به مذاکره با ایران و تداوم اقدامات خصمانه آمریکا گفت: جمهوری اسلامی ایران مسیر و فعالیتهای خود را دنبال میکند و به ظرفیتها و توانمندیهای داخلی تکیه دارد. استفاده از ظرفیت دیپلماسی به معنای امید بستن به طرف مقابل یا وابسته کردن سرنوشت کشور به تصمیمات دیگران نیست.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا درباره ارتباط تحولات لبنان با ایران اظهار کرد: این پرسش را باید مردم لبنان و ملتهای منطقه از مقامات آمریکایی مطرح کنند که حضور و مداخله این کشور در مسائل منطقه چه توجیهی دارد. آمریکا از فاصله ۱۰ تا ۱۲ هزار کیلومتری، در امور داخلی کشورهای دیگر مداخله سیاسی و نظامی میکند و در عین حال درباره ارتباط مسائل منطقه با کشورهای آن سؤال میپرسد.
وی ادامه داد: رویکرد مداخلهجویانه آمریکا محدود به منطقه غرب آسیا نیست و در قبال کشورهایی مانند کوبا و ونزوئلا نیز شاهد چنین رفتارهایی بودهایم. واقعیت این است که تعیین سرنوشت ملتهای منطقه هیچ ارتباطی به آمریکا ندارد و این مردم هستند که باید درباره آینده خود تصمیم بگیرند.
هیچ گفتوگویی درباره جزئیات موضوع هستهای انجام نشده است
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره احتمال موافقت ایران با تعلیق موقت غنیسازی اورانیوم یا کاهش سطح آن گفت: در حال حاضر در چنین مرحلهای قرار نداریم و اساساً گفتوگویی درباره جزئیات موضوع هستهای انجام نشده است.
وی در واکنش به این پرسش که چرا پاسخ به اقدامات آمریکا از سوی نیروهای نظامی داده میشود، اظهار کرد: گاهی فراموش میکنیم که کشور درگیر یک جنگ تمامعیار و رویارویی با بازیگرانی است که رفتارهای خصمانه و غیرمسئولانه دارند. در چنین وضعیتی، تقسیم وظایف یا مباحثی که در فضای داخلی مطرح میشود، نباید بهانهای برای کوتاهی یا انفعال باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: طرف مقابل برای اقدامات تجاوزکارانه خود هیچ چارچوب و محدودیتی قائل نیست. حتی دیپلماتهای آمریکایی نیز با ادبیات توهینآمیز و رفتارهای خصمانه در پی ضربه زدن به ایران هستند و از هیچ اقدامی در این مسیر دریغ نمیکنند.
وی درباره گزارشهای منتشرشده پیرامون ارسال تسلیحات به رژیم صهیونیستی با مشارکت آلمان گفت: ارسال محمولههای نظامی از سوی آلمان برای رژیم صهیونیستی موضوعی پنهان نیست و این کشور بهطور قطع در جنایاتی که با استفاده از این تجهیزات صورت میگیرد، مسئولیت دارد. بر اساس قواعد حقوقی، آلمان نمیتواند از مسئولیت اقدامات خود شانه خالی کند.
بقایی با اشاره به جنایات صورتگرفته در میناب و لامرد بیان کرد: مواردی که از آنها نام برده شد، تنها بخشی از اقدامات جنایتکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است. رفتار آلمان نیز یادآور اقداماتی است که این کشور در دهه ۱۳۶۰ انجام داد. جمهوری اسلامی ایران این موضوع را از مجاری رسمی و حقوقی دنبال خواهد کرد.
واکنش به اظهارات توهینآمیز مقامهای آمریکایی علیه مردم ایران
وی در واکنش به اظهارات توهینآمیز مقامهای آمریکایی علیه مردم ایران گفت: همان واژهای را که آنها به کار بردند، میتوان با تعبیر دیگری بیان کرد؛ «اُف» بر کسانی که مرتکب جنایت شدهاند و اکنون در مخفیگاههای خود پنهان شده و به هر سو توهین میکنند. این افراد همان کسانی هستند که بارها ادعای پیروزی داشتهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر پاسخگویی دولت آمریکا در برابر افکار عمومی جهان و مردم این کشور اظهار کرد: مقامهای آمریکایی باید درباره جنایاتی که در میناب و لامرد رخ داده است، توضیح دهند، اما همچنان از پاسخگویی درباره این حوادث طفره میروند. این وضعیت ناشی از ترسی است که خودشان ایجاد کردهاند.
بقایی همچنین درباره لغو گسترده پروازها در آمریکا و مشکلات ایجادشده در این زمینه گفت: توضیحی که درباره این اتفاق ارائه شده، فرسودگی تجهیزات و زیرساختهای مرتبط بوده است. با این حال، افکار عمومی آمریکا حق دارد از دولت خود بپرسد که آیا بهتر نبود بهجای اختصاص میلیاردها دلار برای خرید موشک و کشتار مردم ایران، منابع مالی صرف نوسازی تجهیزات و سامانههای ناوبری این کشور میشد؟
وی بیان کرد: این اتفاق بار دیگر نشان داد که اولویت مقامهای آمریکایی مسائل و نیازهای مردم کشورشان نیست و بخش عمده توجه و منابع آنها صرف حمایت از رژیم صهیونیستی میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه، در واکنش به اظهارات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفت: وی خود را درگیر گمانهزنیهایی کرده که مبنای فنی ندارند. محدودیت ایجادشده در دسترسی آژانس نیز نتیجه اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی است. تکرار چنین گمانهزنیهایی از سوی آژانس نهتنها کمکی به حل مسئله نمیکند، بلکه بر پیچیدگی شرایط میافزاید.
وی درباره بازرسی از نیروگاه اتمی بوشهر نیز توضیح داد: ایران تعهدات پادمانی خود را به حالت تعلیق درنیاورده است، اما بخش قابلتوجهی از همکاریها در پی شرایط تحمیلشده متوقف شده است. بازرسیهای مربوط به راکتور بوشهر نیز بر اساس توافق دوجانبه با روسیه و همچنین تعهدات پادمانی ایران، در دورههای مشخص انجام میشود.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره مسائل و اختلافات مرزی میان ایران و عراق اظهار کرد: کشورهای منطقه به اهمیت روابط مبتنی بر حسن همجواری آگاه هستند و جمهوری اسلامی ایران نیز بر همین مبنا، آمادگی دارد مسائل و مشکلات احتمالی را از طریق گفتوگو و تعامل نزدیک با کشورهای همسایه برطرف کند.
موضعگیری درست پاپ در قبال جنگ اخیر علیه ایران
وی درباره موضعگیری پاپ در قبال جنگ اخیر علیه ایران نیز گفت: پاپ در همان روزهای آغاز جنگ تحمیلی موضع خود را بهروشنی اعلام کرده بود و صراحت این موضعگیری با واکنش تند آمریکا و مقامهای این کشور همراه شد. ناعادلانه بودن این جنگ برای همگان روشن است و پیروان ادیان مختلف نیز در قبال چنین رخدادهایی مسئولیت اخلاقی و دینی دارند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود، درباره هماهنگی آلمان با آمریکا در موضوع برنامه هستهای ایران اظهار کرد: مشخص نیست تبعیت آلمان و فرانسه از سیاستهای آمریکا چه افتخاری برای این دو کشور محسوب میشود. این کشورها در چارچوب برجام مسئولیتهایی بر عهده داشتند، اما از اجرای تعهدات خود عقبنشینی کردند؛ موضوعی که نشاندهنده نبود ثبات و پایبندی در رفتار بینالمللی آنهاست.
وی در پایان تأکید کرد: چنین مواضعی به تضعیف نظام بینالمللی منع اشاعه تسلیحات هستهای منجر میشود. حق ایران برای غنیسازی اورانیوم نیز بر مبنای عضویت کشور در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) شکل گرفته است.