“Əl-Xəlifə” qaya məscidi: Yerli ərəb memarlığının innovativ nümunəsi
“İQNA”-nın Səudiyyə Ərəbistanı İnformasiya Agentliyinə (SPA) istinadən verdiyi məlumata görə, «Əl-Xəlifə» məscidi yerin altında, qaya mağarası şəklində inşa edilib. Onun dizaynı təbii işıqlandırma və ventilyasiyanın təmin edilməsi üçün mühəndislik həllərinə əsaslanır. Bu xüsusiyyətlər onu mühəndislik və memarlıq həvəskarları üçün cəlbedici bir məkana çevirib.
Mühəndis Məhəmməd Əl-Xəlifə tərəfindən layihələndirilən və icra olunan məscidin tikintisi bir neçə il çəkib. 2010-cu ildə rəsmən açılan bu bina, daxili sütunlara ehtiyac olmadan daş və dəmir-betondan inşa edilib. Məscidin yerin altında və qaya mağarası şəklində tikilməsində məqsəd torpağın xüsusiyyətlərindən istifadə edərək il boyu sabit temperaturu qorumaq, namaz qılanlar üçün sakit bir mühit yaratmaq və binanı sərt iqlim şəraitindən qorumaq olub. Bu, innovasiya və davamlılığı özündə birləşdirən bir memarlıq nümunəsidir.
Məscidin ən vacib mühəndislik xüsusiyyətlərindən biri onun tamamilə yerin altında tikilməsi və daxili sütunların olmamasıdır ki, bu da ibadət yerini geniş və vahid bir məkana çevirir. Məscid həmçinin təbii ventilyasiya sistemindən faydalanır: minarə havanı içəri çəkir və onu torpağın altındakı kanal vasitəsilə ötürür ki, hava məscidə daxil olmazdan əvvəl soyusun. Bu üsul kondisioner sistemlərinə olan ehtiyacı azaldır.
Məscidin dizaynı günəşin trayektoriyasına əsasən dəqiq şəkildə yerləşdirilmiş yeddi yuxarı işıq bacısına söykənir. Bu bacılar gün ərzində daxili məkanı təbii işıqla təmin edir, həmçinin havanın dövranına və ventilyasiyaya kömək edərək işıqlandırma və soyutma üçün elektrik enerjisi sərfinin azalmasına şərait yaradır. Bundan əlavə, məscid ehtiyac duyulan anlarda işıqlandırma tələbatının bir hissəsini ödəmək üçün günəş enerjisindən istifadə edir.
Bu məscidin tikintisi ideyası yerli memarlıqda davamlılıq konsepsiyalarının tətbiqi yanaşmasını əks etdirir. Bu yanaşma məkanın təbii xüsusiyyətlərindən istifadə etməklə, enerji sərfinə qənaət etməklə və ekoloji cəhətdən səmərəli binaların praktik modelini təqdim etməklə yanaşı, səhra mühitindən ilhamlanan memarlıq kimliyini də qoruyub saxlayır.
4365146
