نگاهی به آئینهای عزاداری شهرستان طبس
گروه اجتماعی: همزمان با آغاز محرم آئینهای عزاداری بسیاری در شهرستان طبس اجرا میشود که از جمله آن میتوان به روضهخوانی و مراسم صبح رو سیاه اشاره کرد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، از مراسم مردم طبس در ماه محرم، برپایی خیمه عزا و عزاداری شبهای محرم است که مردم بهصورت خودجوش سه روز مانده به آغاز محرم، یعنی از 28 ذیالحجه، خیمه عزای امام حسین(ع) را در تکایا و هیئتهای مذهبی سرپا کرده و آنها را سیه پوش میکنند و از سه شب مانده به محرم هیئتها با پرچم و علم، سینهزنان و زنجیرزنان و با نوای نوحهخوانان عزاداری را آغاز میکنند.
حجتالاسلام و المسلمین محمدجواد زنجانی، امام جمعه موقت طبس در گفتوگو با ایکنا گفت: برپایی خیمه در هیئتهای مذهبی علاوه بر اینکه نمادی از برپایی عزای سالار شهیدان است، ضرورتی دارد که در تابستان و زمستان این شهر انجام میشود، تابستان برای محفوظ ماندن عزاداران از گرمای سوزان و زمستان از باران و سرما، و این رسمی است دیرینه که تاکنون پابرجا مانده است.
وی ادامه داد: روضهخوانی در طبس همه روزه در ماه محرم و صفر بهویژه در دهه اول محرم وجود دارد و از روز هفتم ماه محرم هیئتها از محل تکیه خود بهصورت نوحهخوانی بهسمت مجالس عزاداری حرکت میکنند.
امام جمعه موقت طبس اظهار کرد: بعضی از این تکایا از هشتم تا دوازدهم محرم مراسم شبیهخوانی دارند که برخی از آنها عبارتند از شبیهخوانی حضرت اباالفضل(ع) که هیئت ابوالفضلی در روز هشتم محرم با برداشتن نخل کوچکی طی مراسمی شبیهخوانی حضرت اباالفضل(ع) را انجام میدهند.
حجتالاسلام زنجانی افزود: این مراسم به این صورت است که در این روز تمامی تکایا به این هیئت میآیند که بعد از نوحه خوانی تکایا، مراسم شبیهخوانی حضرت اباالفضل(ع) را انجام میدهد.
نگاهی به آئینهای عزاداری اباعبدالله(ع) در محرم
در روز نهم محرم تمام تکایا به محل هیئت حسینی میآیند و بعد از عزاداری و نوحهخوانی در پایان هیئت حسینی که سمت میزبان را دارد گهوارهای تزیین شده، در حالیکه دو نوجوان سیهپوش در دو طرف گهواره ایستادهاند و کودکی شیرخوار درون آن خوابیده بر دوش عزاداران حمل شده و وارد مجلس عزا میشوند.
مداحان در حالیکه کودک را روی دست به عزادارن نشان میدهند، مرثیهخوانی برای علی اصغر(ع) را شروع میکنند، در این بین کبوتران خونین بال به هوا پرواز میکنند و هنگامیکه گلوی کودک خونین میشود شور عزاداران زیاد شده زنجیرزنان با فریاد «گلوی اصغر هدف تیر شد – رباب خستهدل زمینگیر شد» با نوای طبل و سنج به زنجیرزنی میپردازند و گهواره را برای خروج از مجلس همراهی میکنند.
مراسم صبح رو سیاه
صبح عاشورا هنگامیکه سپیده در حال طلوع است مردم پهن کوچه سیاهپوش در محل هیئت حسینی جمع شده و در حالیکه دستی زیر بغل و دستی دیگر بهصورت دارند برپشت بام هیئت اجتماع کرده این بیت شعر را با حالتی محزون میخوانند «ای صبح روسیاه ز چه رو میروی سپید – امروز و میشود خلف مرتضی شهید.»
نوحهخوان ابیاتی دیگر را با حالتی محزون میخواند و در حالیکه از بام تکیه به زیر میآیند بهسمت مجلس عزاداری که بینالطلوعین برپا شده است حرکت میکنند و افراد همچنان بیت اولیه را تکرار میکنند.
مراسم نخلبرداری روز عاشورا
روز عاشورا در طبس دو نخل برداشته میشود، یکی نخلی که از حسینیه میرزاها برمیدارند و دیگری نخلی است که از هیئت فاطمی برداشته میشود که در عنوان مراسم نخل برداری روز عاشورا به آن اشاره خواهیم کرد.
تجهیز و آمادهسازی این دو نخل از شب عاشورا آغاز میشود و اهالی هر محل داوطلب، تا صبح بیدار بوده و نخلها را آماده میکنند، پایههای عمودی و افقی نخل را با گیاهی خوشبو به نام مورد همراه با گل تزیین میکنند و پارچه سبز رنگی روی نخل میاندازند و دو طرف آن را با آینه مزین و کبوترانی خونین بال را بر نخل مینشانند.
اشارهای به برگزاری مراسم بنیاسد
روز دوازدهم محرم هیئت ابوالفضلی عهدهدار مراسمی است که شبیه حرکت بنیاسد برای دفن اجساد شهدای کربلاست، بهطوری که عدهای که دارای لباسهای عربی بوده و با خود بوریا و حصیر و بیل و کلنگ حمل میکنند بهسمت حسینیه وکیلی حرکت کرده و پشت سر آنان عزاداران در حالیکه به سینهزدن مشغول هستند، این گروه به محل حسینیه وکیلی رفته و این مراسم با روضه خوانی به پایان میرسد.
اعزام 77 مبلغ در ماه محرم به طبس
حجتالاسلام و المسلمین حسن آزاد، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان طبس نیز گفت: قبل از ماه محرم مراسم عزاداری در هیئتهای مذهبی شروع و تا پایان ماههای محرم و صفر ادامه دارد.
وی افزود: در شهر طبس از گذشته هیئتهای مذهبی از شب اول محرم میهمان یکی از هیئتها بوده و در آنجا عزاداری میکنند.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان طبس به اعزام 77 مبلغ و مبلغه در سطح شهرستان اشاره کرد و مسئله مهم و حائز اهمیت امسال در سطح شهر طبس را سخنرانی روحانیان بعد از نوحهسرایی و عزاداری اعلام کرد.
