نارضایتی امام حسین(ع) از بیعت با یزید، نقطه آغازین جریان عاشورا بود

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از زنجان، ابوالقاسم اوجاقلو، مدرس علوم قرآن و حدیث دانشگاه زنجان پیش از ظهر امروز، 7 آذر در دومین دوره از سلسله‌نشست‌های فرهنگی «جریان‌شناسی عاشورا» که با حضور کارکنان جهاد دانشگاهی زنجان در سالن همایش‌های شهدای این نهاد انقلابی برگزار شد، با اشاره به این‌که امام علی(ع) در دوران خلافت خود با چهار گروه عمده از مردم سر و کار داشت، گفت: قاسطین یا ظالمان، ناکثین یا پیمان‌شکنان، مارقین با منحرفان و ساکتین که عمده مردم مدینه و مکه را تشکیل می‌دادند و بسیار محتاطانه عمل می‌کردند.

وی ابراز کرد: گروه ساکتین، تعداد زیادی داشتند و در جریان بیعت غدیر نیز از آنان بهره فراوانی از سوی دشمنان اسلام برده شد. این افراد در جریان حرکت امام حسین(ع) به سوی کربلا، به نزد عبدالله‌بن عمرو رفتند و در خصوص همراهی با سید‌الشهدا(ع) سؤال کردند و عبدالله‌بن عمرو نیز دستور سکوت در قبال قیام امام را می‌دهد.

قاسطین، جریان کربلا را رقم زندند

مدرس علوم قرآن و حدیث دانشگاه زنجان ادامه داد: با وجود این‌که رد پای گروه ساکتین در جای‌جای تاریخ اسلام مشاهده می‌شود و معمولا نیز این گروه به نحوی دچار پیامدهای سکوت و احتیاط خود را می‌دیدند؛ جریان کربلا را این گروه رقم نزدند، بلکه این قاسطین بودند که بر ایجاد جریان کربلا دامن زدند.

اوجاقلو در خصوص چگونگی خروج امام حسین(ع) از مدینه و حرکت به سوی مکه و سپس کربلا، اظهار کرد: معاویه در طول 20 سال خلافت خود، علیه اولاد علی(ع) اقدامات فراوانی را انجام داد، از آن جمله می‌توان به ایجاد و گسترش احادیث جعلی و توهین‌آمیز در خصوص اهل بیت(ع) و همچنین قتل شیعیانی همچون «حجر‌بن عدی» در جای جای عراق، اشاره کرد.

وی با تأکید بر این‌که معاویه در زمان امام حسین(ع) به یزید دستور داده بود که کارش با سیدالشهدا(ع) هیچ‌گاه به خونریزی نرسد، عنوان کرد: این دستور معاویه به این دلیل صادر شد که امام حسین(ع) به لحاظ فعلی حرکتی علیه معاویه انجام نمی‌داد اما این بدان معنا نبود که ایشان به لحاظ بیانی و گفتاری سکوت اختیار کرده باشند.

عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان با بیان این‌که خبر مرگ معاویه و همچنین خبر دستور بیعت امام حسین(ع) با یزید، در سال 60 هجری، به صورت همزمان به سیدالشهدا(ع) رسید، تصریح کرد: امام حسین(ع) به هیچ عنوان قصد بیعت با یزید را نداشتند و به همین خاطر همزمان با 28 رجب سال ششم هجری به صورت شبانه از مدینه خارج شدند و با خروج ایشان از مدینه، جریان عاشورا کلید خورد.

یزید تقیدی به امور دینی نداشت

اوجاقلو افزود: در زمان خروج امام حسین(ع) از مدینه، ایشان بارها اعلام می‌کنند که بنی امیه ایشان را وادار می‌کنند تا با یزید که تظاهر به فسق دارد و به دلیل این‌که در دارالعماره بزرگ نشده است، تقیدی به امور دینی ندارد، بیعت کنند و بیان داشتند که «همچون منی با همچون انسانی بیعت نخواهد کرد»؛ از این‌رو برای دوری از به راه افتادن خونریزی در مدینه، از این شهر خارج می‌شود.

وی تأکید کرد: از آن‌جایی که مکه در آن زمان، به عنوان حرم امن الهی، مأمنی برای افراد بوده و کسی حق اهانت و دشمنی با افراد را در حرم امن الهی نداشت؛ امام حسین(ع) به همراه یاران و اهل بیت خود همزمان با سوم شعبان وارد مکه شدند و حتی در گزارش‌های تاریخی نیز آمده است که ایشان در مکه خانه‌ای نیز اجاره کردند اما فراوانی نامه‌های کوفیان، فرصت توقف در مکه را به امام نداد.

فروانی نامه‌های کوفیان در دعوت امام حسین(ع) به کوفه

این مدرس علوم قرآن و حدیث دانشگاه زنجان با تأکید بر این‌که کوفیان در نامه‌های خود، امام را به پایتخت خود دعوت می‌کردند و قول پشتبیانی از ایشان را می‌دادند و ارسال این نامه‌ها از ماه شعبان آغاز شد و در ماه رمضان به اوج خود رسید، خاطرنشان کرد: فراوانی نامه‌ها و تأکیدات کوفیان سبب می‌شود تا امام، مسلم‌بن عقیل را برای سنجش اوضاع به کوفه بفرستد.

اوجاقلو ادامه داد: همزمان با آغاز ایام حج، گزارشی به امام حسین(ع) می‌رسد و در آن تأکید می‌شود که سربازان بنی‌امیه در زیر لباس احرام، شمشیر بسته‌اند و برای به شهادت رساندن حضرت حرکت کرده‌اند؛ از این رو امام برای این‌که حرمت کعبه با خونریزی شکسته نشود، در روز هشتم ذی‌الحجه از مکه خارج شد و در همین حین نیز نامه مسلم مبنی بر امن بودن کوفه به دست امام رسیده بود.

وی با اشاره به این‌که اگر امام حسین(ع) و یاران و اهل بیت ایشان، پیش از ابن زیاد به کوفه می‌رسیدند، احتمال همراهی مردم کوفه با ایشان بشتر بود، عنوان کرد: در مسیر خروج از مکه تا «منزل زباله»، عشایری که در زمان امام علی(ع) از بیت‌المال بهره‌مند شده و از بنی امیه نیز دل خوشی نداشتند، با امام حسین(ع) همراه شدند، به طوری که بیش از 5 هزار نفر تا این منزل با امام همراه بودند.

عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان در پایان یادآور شد: با رسیدن خبر شهادت مسلم و سقوط کوفه به امام، دیگر مقصد امام حسین(ع) کوفه نبود، بلکه ایشان از غرب کوفه، این شهر را دور زنده و به کربلا رسیدند.