خاتمیت پیامبر اکرم(ص)، مبتنی بر نص صریح قرآن است

قاسم جعفری، مدرس علوم قرآنی دانشگاه‌های زنجان در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از زنجان، با تأکید بر این‌که در خصوص بحث خاتمیت پیامبر اکرم(ص) میان برخی اندیشمندان، اختلاف وجود دارد، گفت: این اختلافات به هیچ عنوان میان علمای شیعه و سنی دیده نشده و تنها برخی مستشرقان و کسانی که از بیرون به اسلام می‌نگرند، با این مسئله با شبهه برخورد می‌کنند.

وی افزود: نص صریح قرآن کریم بر مسئله خاتمیت حضرت محمد(ص) اشاره دارد، همان‌گونه که خداوند متعال در آیه 40 سوره مبارکه احزاب به روشنی بیان داشته است: «مَّا کَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِّن رِّجَالِکُمْ وَلَکِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِیِّینَ وَکَانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا؛ محمد پدر هیچ یک از مردان شما نیست ولى فرستاده خدا و خاتم پیامبران است و خدا همواره بر هر چیزى داناست».

واژه‌شناختی کلمه «خاتم»

مدرس علوم قرآنی دانشگاه‌های زنجان با بررسی واژه‌شناختی کلمه «خاتم» در آیه 40 سوره مبارکه احزاب، ابراز کرد: اگر واژه «خاتم» با کسره خوانده شود (خاتِم)، در لغت عرب، به معنای «تمام‌کننده» است و بر اساس این ترجمه، ترکیب «خاتم‌النبیین» در این آیه نیز به معنای تمام‌کننده پیامبران خواهد بود.

جعفری ادامه داد: در صورتی که این واژه با فتحه خوانده شود (خاتَم)، در لغت عرب به معنای «مُهر» معنا می‌شود و از آن‌جایی که نامه‌های به اتمام رسیده در فرهنگ عرب در آن دوران مُهر می‌شده است، رسالت محمد مصطفی(ص)، مُهر پایانی بر رسالت پیامبران پیشین خواهد بود.

وی قرائت بخشی از آیه سوم سوره مائده در جریان واقعه غدیر، از سوی پیامبر گرامی اسلام(ص) را نشانی از خاتمیت ایشان دانست و اظهار کرد: «...الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِینًا...؛ ... امروز دین شما را برایتان کامل و نعمت‏ خود را بر شما تمام گردانیدم و اسلام را براى شما [به عنوان] آیینى برگزیدم...»، مبین کامل شدن دین خدا بر روی زمین به‌واسطه پیامبر اسلام(ص) است.

این کارشناس علوم قرآن و حدیث تصریح کرد: نزول آیاتی همچون «قُلْ یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللّهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعًا...؛ بگو اى مردم من پیامبر خدا به سوى همه شما هستم...»، (اعراف/158) و آیاتی از این دست، به وضوح بر خاتمیت پیامبر اکرم(ص) اشاره داشته و زمینه هرگونه سوء استفاده دشمنان از این مسئله را رفع کرده است.

پیامبر اسلام(ص) «رحمة‌‌للعالمین» است

مدرس علوم قرآنی دانشگاه‌های زنجان با اشاره به برخی شبهات مطرح در خصوص خاتمیت پیامبر اکرم(ص)، عنوان کرد: برخی با تفسیر نادرست آیه چهارم سوره مبارکه ابراهیم «وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ...؛ و ما هیچ پیامبرى را جز به زبان قومش نفرستادیم...»، این شبهه را مطرح می‌کنند که حضرت محمد(ص) برای هدایت اعراب مبعوث شده است؛ در حالی که این یک واقعیت است که هر انسانی که خطابه می‌کند، ابتدا باید به زبان کسانی که سخن او را می‌شنوند، صحبت کند و این نوع بکارگیری لغات، دلیل منتهی شدن رسالت او به قوم خاصی نیست و پیامبر اسلام(ص) بر اساس آیات الهی، «رحمة‌‌للعالمین» است.

جعفری با اشاره به این‌که ائمه اطهار(ع) در سخنان گهربار خود بارها به مسئله خاتمیت پیامبر اکرم(ص) اشاره داشته‌اند، خاطرنشان کرد: بیان گیرای امیرالمؤمنین(ع) در خطبه‌های 133 و 173 نهج‌البلاغه، به پایان یافتن سلسله نبوت با بعثت پیامبر اسلام(ص) اشاره کرده است و همچنین امام صادق(ع) با بیان جمله «حلالُ مُحمدٍ حلالٌ ابداً الی یوم القیامة و حرامه حرامٌ ابداً الی یوم القیامة، لا یکون غیره و لا یجی‏ء غیره»، بر این واقعیت صحه می‌گذارد.

این مدرس دانشگاه در پایان یادآور شد: دین مبین اسلام، کامل‌ترین دین است و جواب‌گوی تمام مسائل بشریت در تمام حوزه‌هاست، از این‌رو خداوند متعال در آیه 85 سوره آل عمران می‌فرماید: «وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الإِسْلاَمِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِینَ؛ و هر که جز اسلام دینى [دیگر] جوید هرگز از وى پذیرفته نشود و وى در آخرت از زیانکاران است».