راه و رسم درست زندگی عندالمطالبه باشد نه مهریههای سنگین
گروه اندیشه: چه خوب است که زنان و دختران جوان ما بیش از آنکه بهدنبال مطالبه مهریههای سنگین و گاهی عجیب باشند تلاش کنند راه و رسم درست و با عشق زندگی کردن را از همسر خویش مطالبه کنند که مطمئناً این مطالبه میتواند ضامن خوشبختی افراد باشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، در مکتب اسلام مهریه نوعی حرمت نهادن کمنظیر یا بینظیری است که در هیچ یک از ادیان و فرهنگها با این شیوه و ترتیب، سابقه ندارد؛ ارج نهادنی که برخاسته از صفا، صمیمیت و علاقه درونی است، البته پرواضح است که شیرینی و حلاوت آن در مقدار آن نیست بلکه چون نشانه راستگویی و اظهار علاقه و محبت مرد است ارزش دارد و هرگز نمیتوان علاقه را با میزان مهریه و اعداد و ارقام سنجید.
اما باید گفت که مرد بدون هیچ بها، مشقت و رنجی نمیتواند به همسر مورد علاقهاش دسترسی پیدا کند؛ باید برای چیزیکه مورد علاقه اوست هزینه کند و مایه بگذارد تا بتواند به او دست یابد، مهریه نشان از اهتمام و سعی اوست. در روایتی از رسول اکرم(ص) نقل شده است که فرمودند: بهترین زنان امت من کسانی هستند که زیبارو باشند، اما مهریه آنان کم باشد.
سنت رسول خدا(ص) نیز بر این بود که مهریه دختران کم باشد. حضرت امیرالمؤمنین(ع) نقل میفرمایند: پیامبر(ص) برای همسران خود بیشتر از پانصد درهم مهریه قرار ندادند و بر همین منوال من و فاطمه زهرا(س) نیز ازدواج کردیم.
مهریه؛ اولین حق زن
در این جا توجه به این نکته مهم است که بزرگترین شخصیت و ارزشمندترین خانواده اسلامی، یعنی شخص رسول اکرم(ص)، فرزندشان فاطمه زهرا(س) و دامادشان از دادن مهریه غفلت نکردند و اجازه ندادند که بر ذمّه باقی مانده و یا آنقدر سنگین باشد که توان پرداخت آن را نداشته باشند.
خداوند در قرآن اولین حقی را که برای زن ذکر فرموده، مهریه است، بهگونهای که در سوره نساء آیه 4 آمده است: «وَ آتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَیْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنیئاً مَریئاً؛ مهریه زنان را بهطور کامل بهعنوان بدهی و عطیه به آنان بپردازید اگر آنها چیزی از آن را با رضایت خاطر به شما ببخشند حلال و گوارا مصرف کنید».
در این آیه از مهریه تعبیر به صدقه شده است و عکس این مطلب در روایات آمده است که مهریه را صداق گفتهاند، صدقه در اینجا به معنای آنچه به فقرا داده میشود نیست بلکه چون مشتق از ماده صدق است، نشانه راستگویی مرد در اظهار علاقه به همسر است.
به کار گرفتن این کلمه و تعیین مهریه ظاهراً سابقه قبل از اسلام هم ندارد و از اصطلاحات وضع شده شرع انور است که نشان از راستگویی مرد در علاقه او به زن است، تعبیر دیگری در این آیه است که به صدقات ضمیر مؤنث اضافه میکند و میفرماید: «صَدُقاتِهِنَّ» یعنی مالک این صداق و مهریه بانوان هستند و دیگران را در آن هیچ دخالتی نیست.
مهریه؛ وسیلهای برای یک پیوند استوار
در مورد مهریه تعبیر نحله نیز بهکار رفته است که در لغت به معنای هدیه و پیشکش است. آن هم نه هر هدیه و عطیهای، بلکه راغب در کتاب مفردات، نحله را بهمعنای عطیه و هدیهای که از روی رضا، رغبت و اشتیاق کامل و برای ایجاد شیرینی میان دو یا چند نفر بذل میشود، آورده است.
این آیه را میتوان این گونه تفسیر کرد که مهریه و صداق یا به تعبیر قرآن نحله برای این است که مرد بهوسیله آن خود را به روح لطیف و ظریف زن که باحیا و عفاف ذاتی او درآمیخته است، نزدیک کند و پیوند استوار و مستحکمی با او برقرار سازد.
انحراف از جایگاه واقعی
اما در عصر حاضر، مهریه از جایگاه و معنای واقعی خود منحرف شده و خانوادهها اهداف دیگری را درخصوص این مسئله دنبال میکنند. تعدادی از خانوادهها گمان میکنند مهریه قیمت و بهای زن است و با توجه به خصوصیات و ویژگیهای دختر خود مثل میزان تحصیلات، سطح مالی خانواده و حتی ویژگیهای ظاهری، مهریه بالا و یا پایین تعیین میکنند.
تحقیقات میدانی که در این زمینه صورت گرفته نشان میدهد، ۹۰ درصد دختران مهریه را بالا میگیرند و همه معتقدند به علت بالابودن حقوق مردان و با توجه به اینکه مرد هر زمان که اراده کند، میتواند همسر خود را طلاق دهد و یا میتواند به راحتی ازدواج مجدد کند تنها مهریه میتواند حقوق آنها را تأمین کند.
گرچه نمیتوان مهریههای سنگین و سرسامآور را مانع ازدواج ندانست اما شاید شما هم بسیار این جمله را شنیده باشید که مهریه را چه کسی داده و چه کسی گرفته! جملهای که نه تنها خوشایند نیست بلکه در دین ما هم تأکید شده است که این امر مانند بدهی، بر گردن مرد خواهد ماند تا زمانی که آن را به زن پرداخت کند.
در هر حال آمار و ارقام نشان میدهد که مهریههای سنگین نمیتواند ضامن خوشبختی و یا مانعی برای از هم پاشیدگی خانوادهها باشد، پس چه خوب است که زنان و دختران جوان ما بیش از آنکه بهدنبال مطالبه مهریههای سنگین و گاهی عجیب باشند تلاش کنند راه و رسم درست و با عشق زندگی کردن را از همسر خویش مطالبه کنند که مطمئناً این مطالبه میتواند ضامن خوشبختی افراد باشد.
