
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از گیلان، یکی از مباحث مهم تاریخی امامزادگان و سادات آل رسول(ع) و علل و عوامل مهاجرت و حضور آنان در سرزمینهایی غیر از موطن اصلیشان بویژه مناطق و شهرها و روستاهای ایران از نخستین قرن ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان است.
مهاجرت امامزادگان و سادات و فرزندان و نوادگان اهل بیت(ع) و مبارزان علوی با شروع نهضتهای عدالت خواهانه علویان از نیمه دوم قرن اول هجری و افزایش فشار، تعقیب و گریز و دستگیری امامزادگان آغاز شد.
مهاجران از آل ابی طالب(ع) و سادات و نوادگان و ذریه آل رسول(ص) را که به ایران سفر کردهاند به چهار گروه کلی تقسیم میشوند که گروه نخستین آن دسته از سادات هستند که از ظلم و جور امویان و بویژه سفاکیهای حجاج بن یوسف بدین حدود پناه آوردند، گروه دوم آنهایی هستند که در عهد ولایت عهدی حضرت امام رضا(ع) بدین سوی آمدند، گروه سوم کسانی هستند که در وقایع خروج عدهای از فرزندان علی(ع) بر خلیفه یار ایشان بودند و پس از شکست در برابر خلیفه بدین نواحی گریختند و گروه چهارم که نسبت به سه گروه پیشین کثرتی داشتند آن جمع هستند که به هنگام حکومت علویان در مازندران و ری به دربار ایشان روی نهادند.
از جمله دیگر عوامل هجرت قیام علویان علیه حاکمیت جور است، قیامهای علویان بر علیه ظلم و جور و ستم و عداوت و قساوت بنی امیه و بنی عباس علیه خاندان نبوت و ولایت و شیعیان پس از واقعه خونبار کربلا با قیام زید بن علی بن حسین(ع) در سال 121 هجری علیه هشام بن عبدالملک اموی و پس از آن قیام محمد بن عبدالله بن حسن بن علی بن ابی طالب(ع) معروف به نفس زکیه در سال 145 هجری علیه منصور دوانیقی، و قیام یحیی بن عبدالله بن حسن بن حسن برادر ایشان آغاز شد.
این قیامها موجب شد گروههای بیشماری از سادات و علویان راهی نیمه شمالی ایران و مناطق امن دیگر شوند، این مقطع است که علویان مبادرت به تشکیل حکومت کردند و فضای نسبتا امنی برایشان در برخی از مناطق ایجاد شد.
مزار امامزادگان کانون پراکندن نور ایمان به قلبهای بیدار
تشکیل حکومت علویان در طبرستان عامل و انگیزه دیگری بود که به مهاجرت امامزادگان و نوادگان اهل بیت(ع) از حجاز و عراق انجامید، آنگونه که غلبه نسبی شیعه در ایران مرکزی عامل دیگر مهاجرت بود، تاریخ سیاسی اسلام نشان میدهد که مرحله اول مهاجرت به هر دلیل در طول قرون اول تا چهارم هجری بوده است و در مرحله دوم مهاجرت از محل استقرار ثانویه به نقاط دیگر صورت گرفته است، در این مقطع علویان مبادرت به تشکیل حکومت کردند و فضای نسبتا امنی برایشان فراهم شد که همین خود موجب مهاجرت بخشی از امامزادگان به این مناطق کرده است.
هر چند اسامی و نسب شریف و عناوین و شهرت و سیره این بزرگواران به جهت گمنامی سادات و امامزادگان، غلبه دشمنان دیانت و مجهول و متروک ماندن قبور آنان، مفقود شدن بسیاری از منابع تاریخی و انساب و گمنامی این امامزادگان بهطور دقیق ثبت و ضبط نشده است اما همواره جای جای ایران اسلامی اماکنی به نام امامزادگان مشهور و معروفاند و کرامات و روایاتی را از خوارق عادات این مشاهد متبرکه نقل میکنند.
در عین حال این مشاهد متبرک و مضاجع منور، نیازگاه دردمندان و پناهگاهی برای درماندگان و شفابخش حاجتمدان است و مردم و مومنان از این اماکن مقدس، به عنوان خلوتگاهی برای آرامش روحی خود بهره میبرند، مزارهای مقدس امامزادگان در حقیقت کانون پراکندن معنویت و تابش، نور ایمان به قلبهای بیدار و معبری برای رسیدن به حقیقت و پر پرواز در عالم ملکوت است.
امامزادگان یاریگر شناخت جامعه و اعتقادات دینی
محمد قاسمپور، معاون فرهنگی و اجتماعی ادارهکل اوقاف و امور خیریه ضمن عرض تبریک بمناسبت در پیش بودن ولادت باسعادت امام رضا(ع)، با بیان اینکه تعداد قابل توجهی از فرزندان ائمه(ع) به خطه گیلان آمدند و این نشان از معرفت، محبت و مودت مردم این دیار به اهل بیت(ع) است، اظهار کرد: افتخار خدمت و میزبانی امامزادگان(ع) نباید دچار فراموشی شود بلکه باید با یادآوری مستمر این افتخار برای نسلهای آینده باقی بماند زیرا در پناه این بزرگواران مردم ما در آرامش زندگی میکنند .
وی مطابق آخرین کارشناسی های صورت گرفته در سازمان اوقاف تعداد نهایی 923 امامزاده، بقعه و قبور مشاهیر در گیلان به ثبت رسیده است، افزود: از نظر فکری وجود امامزادگان در طول تاریخ یکی از مهمترین مراکز علمی و فقهی شیعه بوده است، یکی از راههایی که میتواند به شناخت تاریخ، جامعه و اعتقادات دینی مردم یک منطقه کمک کند مطالعه و بررسی زیارتگاهها است لذا میتوان با معرفی صحیح امامزادگان به نسل جوان، از ظرفیتهای فراوان آستان مقدس به عنوان قطبهای فرهنگی و معنوی استفاده کرد.