اهمیت ارتباط کلامی در مدیریت روابط با دیگران/ مراقب برخی کلمات خود باشیم
گروه اجتماعی: عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با تأکید بر اهمیت ارتباط کلامی در مدیریت روابط با دیگران گفت: در بسیاری از ارتباطات باید مراقب برخی کلمات خود باشیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، یکی از مواهب بزرگ خدای سبحان بر آدمی استعداد سخن گفتن است. چه آنکه آدمی با سخن گفتن آنچه را که در درون خویش دارد، آشکار میکند و مقصود خویش را با سخن گفتن بیان میکند. قرآن کریم در آیات 1 تا 4 سوره الرحمن به این ویژگی انسان تکیه کرده و فرموده است: «الرَّحْمَنُ، عَلَّمَ الْقُرْآنَ، خَلَقَ الإنْسَانَ، عَلَّمَهُ الْبَیَانَ، خدای رحمان، قرآن را یاد داد، انسان را آفرید، به او بیان آموخت».
بیان یعنی ظاهر کردن، با زبان انسان مکنونات ضمیر خودش را، امور پنهانی که در ضمیرش است برای دیگری آشکار میکند و آن دیگری برای او آشکار میکند. از این روی گفته میشود: اصل استعداد و قدرت بر سخن گفتن امری خدادادی است که به لطف خود، در آفرینش انسان به ودیعت نهاده است، اما شکل گرفتن، فعلیت یافتن و شکوفایی آن به صورتهای مختلف و پیدایش زبانها و لغتهای گوناگون، شکل قراردادی دارد.
اهمیت سخن گفتن
از آنجا که آدمی در رساندن مافیالضمیر خویش ناگزیر به تکلم است و اندوختههای علمی خویش و تجربیات زندگی را به وسیله مهمترین نعمت الهی که همان سخن گفتن است ارائه میدهد و بسیاری از تنشها و چالشهای زندگی را با گفتار باید حل و فصل نماید روشن میشود سخن گفتن در زندگی آدمی نقش غیرقابل انکاری دارد و از اهمیت بالایی برخوردار است.
مهارتهای ارتباط کلامی میان فردی در قرآن
نتیجه مثبت یا منفی یک ارتباط کلامی میان فردی ارتباط تنگاتنگی با نحوه شروع و پایان آن، ارتباط دارد. اگر ارتباط کلامی با کلمات مثبت (امنیتآور و آرامشزا) شروع شود، تداوم ارتباط، برای طرفین، دلنشین و خوشایند خواهد بود، همانگونه که به کارگیری کلماتی که دارای بار منفی است در ارتباط طرفین ایجاد اختلال میکند.
قرآن کریم در آیاتی به سلام کردن در آغاز و پایان مکالمه توصیه کرده و از سلام به عنوان یک واژه مثبت و آرامشدهنده در ارتباط کلامی میان فردی به نیکی یاد نموده است. «وَإِذَا جَاءَکَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِآیَاتِنَا فَقُلْ سَلامٌ عَلَیْکُمْ؛ هرگاه کسانی که به آیات ما ایمان دارند نزد تو آیند، به آنها بگو: سلام بر شما». انعام/54
از عوامل مهم ارتباط مؤثر و نفوذ در مخاطب، کسب اعتماد او به گفتار و انگیزه گوینده است که میان افزایش عناصر اعتماد آفرین با افزایش پذیرش مخاطب، رابطه مستقیمی وجود دارد، قرآن کریم با اشارهای نغز در داستان ابراهیم، این واقعیت را بیان کرده است: هنگامی که جمعی از فرشتگان برای نابودی قوم لوط به صورت ناشناس، نزد حضرت ابراهیم(ع) آمدند و از خوردن غذا خودداری ورزیدند.
ابراهیم(ع) احساس بیگانگی و دلهره کرد و از گفتوگو با آنان، خودداری نمود ولی پس از شناسایی و دریافت بشارت از آنان، باب گفتوگو را درباره مأموریت آنان و شفاعت از قوم لوط گشود:«فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ الرَّوْعُ وَجَاءَتْهُ الْبُشْرَى یُجَادِلُنَا فِی قَوْمِ لُوطٍ، هنگامی که ترس ابراهیم فرونشست، و بشارت به او رسید، درباره قوم لوط با ما مجادله میکرد» هود/74
صداقت گوینده، تحکیم اعتماد مخاطب را بهدنبال دارد
از عوامل مؤثری که موجب ایجاد و تحکیم اعتماد مخاطب میگردد، صداقت گوینده است، به طوری که برای شنونده، از روی قرائن یا شناخت قبلی کاملاً محسوس و ملموس باشد، چه آنکه هیچگونه اعتمادی به دروغگو نیست. جز اشارات ارائه شده از قرآن به بیان داستان کوتاهی در مورد اهمیت گفتار در ارتباط با دیگران پرداخته میشود.
روزی خانمی سخنی را بر زبان آورد که مورد رنجش خاطر بهترین دوستش شد، او بلافاصله از گفته خود پشیمان شده و بهدنبال راه چارهای گشت که بتواند دل دوستش را بدست آورده و کدورت حاصله را برطرف کند، او در تلاش خود برای جبران آن، نزد پیرزن خردمند شهر شتافت و پس از شرح ماجرا، از وی مشورت خواست.
پیرزن با دقت و حوصله فراوان به گفتههای او گوش داد و پس از مدتی اندیشه چنین گفت: تو برای جبران سخنانت لازمست که دو کار انجام دهی و اولین آن فوق العاده سختتر از دومیست. خانم جوان با شوق فراوان از او خواست که راهحلها را برایش شرح دهد.
پیرزن خردمند ادامه داد: امشب بهترین بالش پری را که داری، برداشته و سوراخی در آن ایجاد میکنی، سپس از خانه بیرون آمده و شروع به قدم زدن در کوچه و محلات اطراف خانهات میکنی و در آستانه درب منازل هر یک از همسایگان و دوستان و بستگانت که رسیدی، مقداری پر از داخل بالش درآورده و به آرامی آنجا قرار میدهی ، بایستی دقت کنی که این کار را تا قبل از طلوع آفتاب فردا صبح تمام کرده و نزد من برگردی تا دومین مرحله را توضیح دهم .
خانم جوان بهسرعت به سمت خانهاش شتافت و پس از اتمام کارهای روزمره خانه، شب هنگام شروع به انجام کار طاقت فرسائی کرد که آن پیرزن پیشنهاد نموده بود. او با رنج و زحمت فراوان و در دل تاریکی شهر و در هوای سرد و سوزناکی که انگشتانش از فرط آن یخ زده بودند، توانست کارش را به انجام رسانده و درست هنگام طلوع آفتاب به نزد آن پیرزن خردمند بازگشت .
خانم جوان با اینکه بهشدت احساس خستگی میکرد، اما آسوده خاطر شده بود که تلاشش به نتیجه رسیده و با خشنودی گفت: بالش کاملا خالی شده است. پیرزن پاسخ داد: حال برای انجام مرحله دوم، بازگرد و بالش خود را مجدداً از آن پرها ، پر کن، تا همه چیز به حالت اولش برگردد .
خانم جوان با سرآسیمگی گفت : اما میدانید این امر کاملا غیر ممکنه ! باد بیشتر آن پرها را از محلی که قرارشان دادهام پراکنده است، قطعاً هر چقدر هم تلاش کنم، دوباره همه چیز مثل اول نخواهد شد.
پیرزن با کلامی تأمل برانگیز گفت : کاملا درسته ! هرگز فراموش نکن کلماتی که بکار میبری همچون پرهائیست که در مسیر باد قرار میگیرند. آگاه باش که فارغ از میزان صمیمیت و صداقت گفتارت ، دیگر آن سخنان به دهان باز نخواهند گشت، بنابراین در حضور کسانی که به آنها عشق میورزی، کلماتت را خوب انتخاب کن.
ارتباط کلامی درست، نقش مهمی در مدیریت روابط با دیگران دارد
حجتالاسلام هادی شهاب، عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند در گفتوگو با خبرنگار ایکنا گفت: ارتباط کلامی درست، نقش مهمی در مدیریت روابط با دیگران دارد که این زمینه باید توجه لازم را نمود.
وی بیان کرد: یک پیام را با کلمات مختلف میتوانیم منتقل کنیم و از این جهت نوع کلمات به کار رفته در ارتباط با دیگران از اهمیت خاصی برخوردار است استفاده از نوعی کلام خاص میتوان فردی را شاد و با واژههایی دیگر میتوان افراد را مأیوس و ناامید کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند اظهار کرد: انسان با توجه به نگاه توحیدی باید دید مثبتی به همه عالم داشته باشد و معتقد است که در این عالم هیچ اتفاقی نمیافتد مگر اینکه خواست خداوند در پی آن باشد.
محبت و لطف به دیگران با اعتماد بیحد و حصر متفاوت است
شهاب افزود: انسان باید این نوع نگاه خویش را حفظ کرده و تنها مراقب این باشد که گوهر وجودش آسیب نبیند و از اینرو در ارتباط با دیگران نیز باید این نکته را مدنظر داشته باشد که هیچ کس جز خود او نمیتواند به این گوهر وجود آدمی آسیب بزند.
وی ادامه داد: وقتی انسان اینگونه به هستی و روابط خویش با دیگران نگاه کند به مسئلهای که ما به عنوان سوء استفاده دیگران از محبت او میشناسیم نگاه منفی ندارد چرا که بر این باور است که با این اتفاق گوهر وجودی خودش آسیب نمیبیند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند بیان کرد: البته ممکن است وقتی که ما به دیگران محبت میکنیم و او در نهایت این محبت را حق مسلم خویش میپندارد، طرف مقابل مقابل ما آسیب ببینند که در این شرایط لازم است این محبت و لطف کنترل شده و جلوی آن گرفته شود.
شهاب یادآور شد: البته محبت و لطف به دیگران با اعتماد بیحد و حصر متفاوت است و باید مواظب بود که اعتماد کردنهای بی حساب به روابط ما با دیگران آسیب نزند.
