امروز دوباره زمزمههای امام حسین(ع) در روز عرفه تکرار میشود
گروه اجتماعی: امروز، دوباره زمزمههای امام حسین(ع) در روز عرفه تکرار میشود، روزی که ارزش و جایگاهش برابر با شب قدر بیان شده و بهرهگرفتن از آن مسیر سعادت انسان را سهل و آسان میکند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، عرفات نام جایگاهی است که حاجیان در روز عرفه(نهم ذیالحجه) در آنجا توقف میکنند و به دعا و نیایش میپردازند و پس از برگزاری نماز ظهر و عصر به مکه مکرمه باز میگردند و وجه تسمیه آنرا چنین گفتهاند که جبرائیل(ع) هنگامی که مناسک را به ابراهیم میآموخت، چون به عرفه رسید به او گفت: «عرفت» و او پاسخ داد آری، لذا به این نام خوانده شد. و نیز گفتهاند سبب آن این است که مردم از این جایگاه به گناه خود اعتراف میکنند و بعضی آن را جهت تحمل صبر و رنجی میدانند که برای رسیدن به آن باید متحمل شد چراکه یکی از معانی «عرف» صبر و شکیبایی و تحمل است.
این روز از روزهای مهم برای مسلمانان و از جمله شیعیان است. گرچه عید نامیده نشده اما همچون عید خوانده شده است. از سوی دیگر از آنجا که امام سوم شیعیان حرکت خود را بسوی کربلا پس از مراسم حج آغاز کرد، برای شیعیان از اهمیت بهسزایی برخوردار است.
همچنین، زیارت امام سوم شیعیان در این روز بسیار توصیه شده است.«دعای امام حسین(ع) در روز عرفه» از مهمترین اعمال این روز است که پس از نماز ظهر و عصر خوانده میشود. این روز(عرفه) بهترین زمان برای استجابت دعا و نیایش در طول سال بعد از ماه مبارک رمضان است.
دعا در شب عرفه نیز مقبول و مستجاب میشود. در روایتی نقل شده است که شب عرفه هر دعای خیری که انسان بکند به اجابت میرسد و برای کسی که در شب عرفه اطاعت الهی را بکند و اعمال صالحه انجام دهد، معادل 170 سال اطاعت و عبادت است، یعنی از نظر پاداش چنین چیزی به او داده میشود.
اعمال و دعای معروف روز عرفه
در حدیثی از سه امام بزرگوار، امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) آمده است که هر کس روز عرفه به زیارت امام حسین(ع) برود، خداوند او را با ایمان محکم همراه با اطمینان باز مىگرداند.
امام باقر(ع) از امام زین العابدین(ع) روایت کرده است که آن حضرت در روز عرفه جمعى را مشاهده کرد که دست نیاز بهسوى مردم دراز کرده و کمک مىخواستند!، حضرت فرمود: واى بر شما! آیا از غیر خدا در این روز حاجت مىطلبید در حالیکه در این روز امید مىرود که فضل خداوند حتى شامل بچههایى شود که در شکم مادرانند. در روز عرفه مخصوصاً دعا براى مؤمنان و دوستان بسیار سفارش شده است. چه آنان که زندهاند و چه کسانى که از دنیا رفتهاند، روزه گرفتن که پاداش فراوانى دارد. ولى اگر روزه در آن روز سبب ضعف و ناتوانى جهت دعا و انجام اعمال و عبادات روز عرفه شود ترک آن بهتر است البته روزه مربوط به کسانى است که در وطن هستند یا قصد اقامت 10 روز کردهاند.
غسل کردن قبل از غروب آفتاب، زیارت امام حسین(ع) که زیارت آن حضرت در روز عرفه طبق روایتى از امام صادق(ع) پاداش حج و عمره بسیار و جهاد فراوان دارد، پس از نماز عصر و قبل از آنکه دعاهاى روز عرفه را بخواند دو رکعت نماز در زیر آسمان به جا آورد و به گناهان و خطاهاى خود اعتراف کند که امام صادق(ع) فرمود: «هر کس چنین کند، پاداش کسانى که در سرزمین عرفاتند را دارد و گناهانش آمرزیده شود».(رجوع به مفاتیح الجنان)
تسبیحاتی که در اعمال شب عرفه ذکر شد، خوانده شود و پس از آن ذکر «سبحان الله و الحمدالله و لا اله الا الله و الله اکبر» صد مرتبه، سوره توحید صد مرتبه، آیةالکرسی صد مرتبه و صلوات صد مرتبه گفته شود، خواندن دعا «ام داود» که در اعمال نیمه رجب ذکر شده است و ... .
حجتالاسلام هادی شهاب، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با اشاره به اینکه روز عرفه بهترین زمان برای استجابت دعا و نیایش در طول سال بعد از ماه مبارک رمضان است، گفت: دعاى عرفه امام حسین(ع) گنجینه بزرگ شیعه است.
زیارت امام حسین(ع) در روز عرفه؛ برابر با هزار حج و هزار عمره
وی با بیان اینکه ارتباط انسان با خدا یکی از دلایل اهمیت این روز است، بیان کرد: توجه به دعاى عرفه امام حسین(ع) برای پیشرفت معنوی انسان مفید است.
مدرس حوزه و دانشگاه با بیان اینکه متأسفانه آنطور که شایسته است به معانی و تعابیر بلند و سازنده این دعا توجه نشده است، افزود: دعای عرفه در بین ادعیه و متون عرفانی، درخشندگی خاصی دارد و برای رشد معنوی و سلوک الیالله کارساز است.
شهاب به حدیثی از امام باقر(ع) اشاره و افزود: «سریعترین دعایی که به هدف اجابت میرسد، دعایی است که یک برادر مؤمن، برای برادر مؤمن دیگرش میکند و پشت سر او برایش از خدا خیر میخواهد نه در حضورش».
این مدرس حوزه و دانشگاه به فضیلت زائران امام حسین(ع) در عرفه اشاره کرد و گفت: مسئله مهم در روز عرفه زیارت امام حسین(ع) است که در حدیث آمده خداوند قبل از آنکه به سرزمین عرفات نظر کند، به زائرین امام حسین(ع) نظر میافکند و این نظر افکندن در زمانهای حساس و سرنوشتساز مانند شب قدر، عید فطر، عید قربان و عید غدیر است که افضل اعمال در این زمانها زیارت امام حسین(ع) است.
وی با اشاره به اینکه روز عرفه روز تربیت و مؤدب شدن به آداب الهی است، به برخی از مضامین دعای روز عرفه حضرت سیدالشهدا(ع) تأکید کرد و گفت: این دعا بسیار به دعای عرفه امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه از نظر مفاهیم شبیه است و به نوعی تکمیل کننده یکدیگرند و بنا به احتمال قوی حضرت سیدالساجدین(ع) در روزی که امام حسین(ع) دعای عرفه را میخواندند در کنار پدر بودند چون در روایت دارد که حضرت با فرزندانشان آمده بودند.
سرزمین عرفات؛ تبلور نور و برکت الهی
این مدرس حوزه و دانشگاه با بیان اینکه سرزمین عرفات تبلور نور و برکت الهی است، بیان کرد: توقف زائرین بیتالله الحرام از ظهر نهم ذیالحجه تا غروب آفتاب در این سرزمین ادامه دارد و در این مدت حجاج با دلی آکنده از مناجات الهی طلب مغفرت کرده و روح اخلاص را در کالبد خاکی خود جان دوباره میبخشد.
وی با بیان اینکه دعای عرفه از مشهورترین دعاها است که شامل مضامین ارزندهای چون شناخت پروردگار و تضرع نسبت به حضرت حق است، گفت: عرفه از جمله روزهایی است که خداوند منان بندگان را به عبادت خویش دعوت کرده تا بیش از پیش به او نزدیک شوند.
شهاب با اشاره به اینکه خودشناسی یکی از مضامینی است که در دعای عرفه به آن توجه شده است، اظهار کرد: انسان در این دعای نورانی به درگاه حضرت حق میگوید که با لطف خودت مرا آفریدی و هیچ یک از امورم را به خودم وانگذاشتی و لحظه لحظه زندگی یار و پشتیبان من بودی که توانستم به این جا برسم.
وی با اشاره به اینکه انسان در این دعای گرانقدر از حضرت حق میخواهد تا نیازهای تربیتی او را برطرف نماید و بر مشکلات روزگار و کشمکش شبها و روزها یاریش کند، متذکر شد: انسان از معبود لایتناهی میخواهد تا او را از رنجهای این جهان و محنتهای جهان دیگر نجات داده و شر بدیهایی که ستمکاران در زمین انجام میدهند او را نگاه دارد.
تبیین مضمون دعای عرفه امام حسین(ع)
این مدرس حوزه و دانشگاه درباره تبیین مضمون دعای عرفه امام حسین(ع) گفت: در فراز اول حمد الهی برای نعمتهای خداوند است و فراز دوم اظهار ناتوانی و تقصیر در شکر این نعمتها به درگاه الهی است. فراز سوم البته نه درخواست معمولی بلکه در توجه به نیازهایی است که انسان دارد و توجهی خاص است مثل تعبیر «…اللهم اجعلنی اخشاک کانّی اراک…» یعنی خدایا به گونهای مرا در مقام خشیت قرار ده مثل اینکه تو را میبینم.
وی عنوان کرد: در فراز چهارم دعای عرفه توجه به مکانهای مقدس و توجه به انسانهایی است که از اولیاء الهی هستند را میبینیم، گویی انسان خود را حاضر در آن مکانهای مقدس میبیند و خودش را سر سفرههای میبیند که میهمانان آن اولیاء خدا هستند لذا در این بخش اشاره به انبیاء الهی و الطاف خداوند به امتهای خویش را میبینیم.
شهاب یادآور شد: در فراز پایانی دعا جملات خداحافظی است مثل کسی که در لحظات پایانی و در خوف و رجا خود را میبیند در حالیکه آفتاب در حال غروب است این کلمات و دعاها را بر زبان جاری میکند.
حجتالاسلام سیدمحمد هاشمی، کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی با بیان اینکه عرفه تنها مختص حجاج حاضر در سرزمین نور و رحمت نیست، گفت:: روز عرفه هرچند با نام عید شهرت نیافته اما برای عموم اهل معرفت روز بزرگی است چراکه در آن عبادت و راز و نیاز بسیار مورد توجه قرار گرفته و بنا بر روایات وارده از معصومین دعاها در این روز به اجابت بسیار نزدیک است.
وی با بیان اینکه وقتی امام حسین(ع) به سمت جبل الرحمه که در صحرای عرفات است در حال حرکت بودند در نهایت تضرع و خشوع حرکت میکردند، افزود: توصیه ما به عزیزان این است که تا رسیدن به مجلس دعای عرفه و خواندن این دعا از بیان برخی حرفهای بیهوده و یا رفتارهای نامناسب پرهیز کنند و بر اساس سنتی که حضرت سیدالشهدا(ع) داشتند، خضوع و خشوع را در خود نهادینه کنند که این خود یک فضیلت است.
کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی با اشاره به محتوای دعای امام حسین(ع) در روز عرفه بیان کرد: نکتهای که قابل توجه است حال امام (ع) در هنگام آغاز دعا است لذا حضرت با گروهی از اهل بیت و فرزندان و شیعیان این دعا را خواندند و معلوم است که خواندن این دعا به صورت جمعی و شرکت در مجالس عمومی خودش فضیلت است.
خلوت مؤمن در سرزمین عرفات؛ زمینهساز بازگشت به فطرت و حقیقت بندگی
وی خلوت مؤمن در سرزمین عرفات زمینهساز بازگشت به فطرت و حقیقت بندگی دانست وگفت: این روز عزیز و مبارک فرصتی برای تعمق در رفتار، منش و اعمال خود است، چنانکه در اسلام اهمیت فراوانی بر خلوت درونی فرد داده شده و به صورت مکرر بر توجه به درون در عین حضور فعال در اجتماع سفارش شده است.
کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه اعمال روز عرفه نمادی از خلوت و بیپیرایگی دل از مادیات و توجه به حضرت حق در همه حال است، بیان کرد: عرفان اسلامی و ناب شیعی در دعای عرفه تجلی یافته است، تقویت ارتباط با درگاه حضرت حق در تمام سطوح و بین همه اقشار مهمترین پیام عرفه محسوب می شود.
وی با اشاره به اینکه دعای عرفه از سوی زائران خانه خدا در بیابانی به نام عرفات برگزار می شود افزود: مردم مسلمان ایران نیز این روز را گرامی می دارند و به یاد صحرای عرفات، به دعا و نیایش می پردازند.
هاشمی با تأکید بر اینکه در روز عرفه افرادی که نسبت به خدای متعال و اهل بیت(ع) شناخت بیشتر و عمیقتری دارند بهره و استفاده بیشتر از این روز خواهند برد، عنوان کرد: اساس روز عرفه توجه به مفهوم دعای عرفه است نه صرف خواندن و توجه نکردن به آن، به همین سبب در آموزههای دینی به دعای روز عرفه تأکید زیادی شده است.
کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی با بیان اینکه انسان باید از این فرصتهای ارزنده به بهترین نحو ممکن و در راستای تهذیب نفس و تکامل معنوی خویش بهره جوید، افزود: باید ملت شریف و بزرگوار ایران بهویژه جوانان این مرز و بوم افزون بر قرائت دعای عرفه به مفاهیم بلند این مناجات نورانی که از وجود گرانبهای امام حسین(ع) به ما رسیده است، توجه کنند.
حفظ وحدت؛ وظیفه مسلمانان در روز عرفه
وی حفظ وحدت را وظیفه مسلمانان در روز عرفه دانست و گفت: در روزهای عزیزی مثل عرفه و عید قربان دلهای مسلمانان باید آکنده از خداوند باشد و این مسئله مستلزم نرم شدن قلوب مؤمنان نسبت به یکدیگر و پایان دادن به اختلافات است.
وی با بیان اینکه هر مسلمانی باید به اندازه خود از این روزهای عزیز توشهای برای ادامه راه زندگی دنیوی و اخروی جمعآوری کند تا مبادا غفلت از این اعیاد سبب خسران شود، اظهار کرد: این روز از روزهای مهم اسلامی است که شب و روز آن برای مؤمنان با برکت است و طبق حدیثی شب زندهداری و عبادت در این شب برابر با 170 سال عبادت است.
کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی تأکید کرد: قرآن و معارف اهل بیت(ع) بهویژه دعایی چون عرفه، معرفت به اوصاف، کمالات و زیبایی بینهایت خداوند را به انسانها آموزش میدهد و در قلب و جان او ظهور و نفوذ میکند. دعای عرفه مشتمل بر تمام مطالب دنیا و آخرت و وسیلهای برای حرکت انسان به سوی رضوان الهی است.
