خودسازی انسان را در مقام نفس مطمئنه قرار میدهد
گروه اجتماعی: مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به آثار تهذیب و خودسازی، گفت: خودسازی انسان را در مقام نفس مطمئنه قرار میدهد و به مقام مستجابالدعوة میرساند و آیینه دلش را تزکیه و تصفیه میکند.
حجتالاسلام والمسلمین علیپور، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از گیلان، با اشاره به اهمیت تهذیب و تزکیه نفس، اظهار کرد: در جوامع اسلامی که همگان به هدف از آفرینش انسان واقفند، تلاش میکنند تا کمالات اخلاقی را در سایه رهنمودهای انبیا و اولیای الهی به دست آورند و به مقام نفس مطمئنه برسند؛ آنان میدانند که خداجویی و معرفت کامل میسر نیست مگر آنکه حقیقت خود را دریابند و دل را محل پرورش انوار الهی و الطاف ملکوتی کنند و از بیراهههای هوی و هوس دوری گزیند و با نفس سرکش خویش به مبارزه برخیزند.
وی با اشاره به معنای خودسازی، افزود: خودسازی برای تهذیب اخلاق خودکوشیدن و ظاهر خود را آراستن است؛ به عبارتی به معنای تکمیل و پرورش نفس و استفاده از تمایلات و خواستهای نفسانی به صورت هماهنگ و در جای مخصوص خود میباشد.
حجتالاسلام علیپور با تاکید بر ضرورت خودسازی، گفت: انسان عاقل میداند که اعمال و رفتارش در سعادت و شقاوت دنیا و آخرت او بیتأثیر نیست، از این رو لازم است برای رشد و تکامل و دوری از غرایز سرکش خودسازی کند و به اصطلاح جهاد اکبر انجام دهد، زیرا تزکیه و تهذیب نفس، انسان را به خودش آشنا میکند و گرد و غبار غفلت را از چشم او پاک میگرداند.
خودسازی بزرگترین هدف پیامبران بوده است
این کارشناس دینی با بیان اینکه خودسازی بزرگترین هدف پیامبران بوده است، تصریح کرد: خودسازی دو بعد مادی و معنوی دارد و انسان برخلاف تمام موجودات دو بعدی است؛ بعد مادی که آن را به نامهای بعد جسمی، بعد حیوانی، تمایلات و غرایز میشناسیم و بعد معنوی که همان جنبه ملکوتی انسان است و به نام روح شناخته میشود؛ لذا بعد معنوی تمییزدهنده انسان از سایر موجودات است و تمام پیشرفتها و تکامل او هم که در سالیان متمادی شکل گرفته به خاطر وجود همین بعد در انسان است.
وی ادامه داد: در خودسازی نیز باید به هر دو بعد توجه کرد تا به صورت هماهنگ رشد کرده و اسباب ترقی و کمال انسان را فراهم آورند، زیرا اگر به بعد مادی نپردازیم، مطمئنا خموده و نحیف و بیمار خواهیم شد؛ بنابراین همانطوری که جسم و تن ما برای رشد نیاز به تغذیه سالم دارد، روح ما نیز باید تغذیه شود و تغذیه سالم برای آن، نماز، روزه، ذکر خدا و نیایش است.
حجتالاسلام علیپور با بیان اینکه برای خودسازی راهها و شیوههای متفاوتی بیان شده است، تصریح کرد: روانشناسان راههای تجربی را پیشنهاد کردهاند؛ عارفان، ریاضت و مکاشفه را برگزیدهاند و زاهدان، زهد و عبادت را انتخاب کردهاند؛ براین اساس همه مسیر و هدف معینی داشتهاند و آن رسیدن به مرحلهای بوده که نفس مهذب باشد و سیر الیالله کند.
خشنودی و رضایت فرد مهذب به قضا و قدر الهی
مدرس حوزه و دانشگاه اضافه کرد: تهذیب و خودسازی دارای آثار معنوی بسیاری است که انسان را در مقام نفس مطمئنه قرار میدهد و به مقام مستجابالدعوة میرساند و آیینه دلش را تزکیه و تصفیه میکند؛ خودسازی باعث میشود تا انسان تحت تأثیر کانون دل قرار نگیرد و در همه حال، حقیقت و راستی را مد نظر داشته باشد؛ فردی که خودسازی میکند، همیشه به نفس خویش بدگمان است و هر لحظه احتمال میدهد که مبادا عمل زشتی از او سر بزند، فرد مهذب، به دنیا و آن چه در او هست، پشت پا زده و تنها به آخرت خود میاندیشد؛ معاشرت نیکو، اخلاق پسندیده، رویی باز و گشاده، از ثمرات تهذیب نفس است.
وی ادامه داد: فرد مهذب همیشه به قضا و قدر الهی خشنود و راضی است، خودسازی باعث میشود تا انسان در امور زندگی برنامهریزیهای مفید داشته باشد و کارهایش براساس نظم شکل بگیرد. کسی که خودسازی کرده، در تمام کارها خدا را ناظر بر اعمال خود میبیند و از این رو سعی میکند مرتکب گناهی نشود و در نتیجه جامعهای سالم نیز به وجود خواهد آمد.
حجتالاسلام علیپور خاطرنشان کرد: هر روز با خود شرط کنیم امروز بر خلاف فرموده خداوند تبارک و تعالی رفتار نکنیم، حواسمان باشد در تمام مدت شرط، خود را ملزم به اجرای شرط بدانیم، در پایان هر روز اعمال خود را حسابرسی کنیم و ببینیم تا چه اندازه به عهد خود وفا کردهایم.
