حجتالاسلام والمسلمين جواد نوری، رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی استان ايلام در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه ايلام، با اشاره به جايگاه كاربردی مساجد در جامعه اسلامی، اظهار كرد: در صدر اسلام مسجد به عنوان كانون اصلی تمامی تحولات اجتماعی و فرهنگی از جمله در قضاوت، آموزش، تقسيم بيتالمال، جهاد و در يك كلام در كليه امور اجتماعی مسلمين تلقی میشد.
وی با بيان اينكه پيامبر(ص) هدايت و رهبری امت اسلامی را از مسجد آغاز كرد، افزود: در واقع در اين دوران مركزی غير از مسجد برای امور جامعه وجود نداشت تا اينكه با ايجاد دارالخلافه در زمان خلفای اموی و عباسی، حل و فصل امور مسلمين در مركزی غير از مسجد صورت میگرفت.
رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی ايلام با اشاره به نقش مساجد در شكلگيری انقلاب اسلامی، خاطرنشان كرد: در دوران معاصر نيز در شروع انقلاب اسلامی به خوبی از ظرفيت مسجد استفاده شد و به گواه تاريخ اولين قدمها كه تشكيل هيئتهای مؤتلفه بود از دل مساجد برداشته شد.
حجتالاسلام نوری در ادامه به جايگاه مساجد در بسيج مردمی و پشتيبانی از جبههها و رزمندگان اسلام در دوران دفاع مقدس پرداخت و گفت: بعد از پيروزی انقلاب و به ويژه در دوران دفاع مقدس نيز اعزام نيرو به مناطق عملياتی، سازماندهی داوطلبان و كمكهای مردمی در مساجد انجام میشد.
رئيس شورای هيئتهای مذهبی استان ايلام با اشاره به انزوای مساجد در بسياری از امور اجتماعی جامعه، تأكيد كرد: متأسفانه بعد از دوران دفاع مقدس از اين ظرفيت به خوبی استفاده نشده است تا جايی كه میتوان گفت، مسجد به حاشيه رانده شده كه بخش اعظم اين، ناشی از ناكارآمدی نهادهای فرهنگی و فراموش كردن ظرفيت عظيم مسجد در اداره امور جامعه است.
وی با بيان اينكه كمترين كار نظام اسلامی، مهيا كردن زمينههای حضور مردم در مسجد است، تصريح كرد: در تمامی مساجد شهرستان ايلام تنها در 2 مسجد، نماز صبح برگزار میشود و به دليل حضور روحانيون جهت برگزاری نماز ظهر و عصر در ادارات مساجد شهر، امام جماعت ندارند؛ بنابراين فقط در 6 مسجد ايلام نماز ظهر و عصر به جماعت برگزار میشود.
رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی ايلام، اعلام كرد: تجربه نشان داده كه حضور روحانی در يك منطقه در حكم طبيب معنوی مردم عمل میكند و مردم مشكلات و مسائل ريز و درشت خود را با وی در ميان میگذارند، اما متأسفانه برای فرستادن روحانی به تمام مناطق به دلايل مختلف ما با مشكل مواجه هستيم.
حجتالاسلام نوری با اشاره به نقش والای روحانيت در جامعه اسلامی، گفت: در برخی مناطق كه امام جماعت روحانی حضور ندارد، مردم از بين خود يك نفر را به عنوان پيشنماز قرار میدهند ولی واقعيت اين است كه چنين كاری نمیتواند خلأ حضور روحانی را پر نماید.
وی، افزود: يكی ديگر از مشكلاتی كه مساجد با آن روبرو هستند پراكندگی و تعدد كانونهای تصميمگيری مساجد است كه بايد با ايجاد يك شورای فرهنگی متشكل از مسئولين كانونها و نهادهايی كه متولی اداره مسجد هستند تشكيل شود تا اينكه يك راهبرد منظم و اثرگذار در مسجد حاكم گردد.
رئيس شورای هيئتهای مذهبی ايلام با اشاره به عدم وجود حمايت بعضی از گروهها، نهادها و مراكز خصوصی از برنامههای مختلف فرهنگی و مذهبی مساجد، اعلام كرد: در اغلب استانها، هر مراسم يا محفلی برپا میشود با همت بانيان صورت میگيرد اما متأسفانه اين مقوله در استان ايلام هنوز نهادينه نشده است.
وی ادامه داد: توان مالی و اجرايی اين بانيان گاهی بيش از حد تصور است، به عنوان نمونه هزينه نذورات روز عاشورا برابر با بودجه جاری دولت است؛ بنابراين روحانيت و رسانهها بايد بكوشند تا در اين مسير فرهنگسازی شود زيرا اگر مقوله «بانی» جا بيفتد ديگر نيازی به بودجههای دولتی نيست.
حجتالاسلام نوری با انتقاد از رويهای كه در استان وجود دارد، گفت: متأسفانه پس از انقلاب، انتظاراتی در مردم ايجاد شده كه انجام امور مذهبی را موكول به دريافت بودجههای دولتی میدانند به همين سبب اگر چه مردم نسبت به احداث مساجد كمكهای خوبی ارائه میكنند ولی در انجام برنامهها و مراسم مذهبی آنگونه كه در استانهای ديگر مشاهده میشود به صورت بايسته و شايسته اقدام نمیكنند.
وی گفت: پيش از این مسجد يك نهاد كارآمد بود ولی اکنون حداقل در استان ناكارآمد شده است كه دليل اصلی اين ناكارآمدی اتصال به دولت است، كانونهای فرهنگی، هيئتهای مذهبی، هيئت امناء و ديگر نهادهای متولی اداره مسجد دولتی هستند و همين امر مردمی بودن را از مساجد گرفته است برای حل مشكل يا بايد نهادهای دولتی حمايت مالی خود را بيشتر كنند و يا اينكه اداره مسجد را به خود مردم واگذار كنند.
رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی در خصوص مصوبات شورای فرهنگ عمومی، گفت: در اين شورا قاعدتاً بايد دغدغههای نماينده ولی فقيه در استان نهادينه شود ولی با كمال تأسف در اغلب موارد مصوبات اين شورا تنها بر روی كاغذ باقی میماند.
این مبلغ دینی ادامه داد: به عنوان نمونه نماينده ولی فقيه نسبت به عدم حضور روحانيون در مجالس ختم، حذف قرائت قرآن در برخی مجالس، ساماندهی گروههای آواز محلی كه مبلغ فرهنگ كردی غير ايلامی در مجالس هستند، مسئله حجاب تأکید فراوانی کردهاند، اما تاكنون اقدام قابل توجهی صورت نگرفته است.
حجتالاسلام نوری با اشاره به اينكه در زمينه مسائل سختافزاری بهتر از مسائل نرمافزاری كار كردهايم، گفت: از سال 74 تا كنون تلاشهايی صورت گرفت تا با ايجاد جذابيتهايی از جمله ايجاد امكانات ورزشی زمينه جذب جوانان به مساجد فراهم شود و در يك برههای هم اين كار با موفقيت همراه بود اما اكنون ديگر برای اين اين قبيل اقدامات زمينه فراهم نمیشود.
وی تأكيد كرد: بزرگترين مشكل ما برای جذب جوانان تركيب هيئت امنای مسجد است كه عليرغم زحمات و تلاشهای قابل توجه هيئتهای موجود دارای تركيبی مسن است و تا به امروز كاری برای جذب جوانان در اين هيئتها انجام نشده است.
رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی در پايان، گفت: نتوانستهايم علم روز را در خدمت مسجد قرار دهيم، هر چند كانونهای مساجد گامهايی را در اين خصوص برداشتهاند، اما در شرايطی كه نتوانستهايم از ظرفيتهای علمی و فرهنگی جديد در مساجد استفاده كنيم سنتهای قديمی نیز هم كمرنگ شدهاند.