ديدگاههای افراطی مانع بروز خلاقيت در هنرهای اسلامی است
گروه هنر: وجود ديدگاههای افراطی و مبالغهآميز در حوزه مبانی هنرهای اسلامی، سبب تنگ شدن فضای فكری اين عرصه شده و راه بروز خلاقيت در آن را بسته است.
مصطفی رستمی، عضو هيئت علمی دانشكده هنر و معماری دانشگاه مازندران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، گفت: وجود ديدگاههای افراطی و مبالغهآميز در حوزه مبانی هنرهای اسلامی، سبب تنگ شدن فضای فكری اين عرصه شده و راه بروز خلاقيت در آن را بسته است.
وی با اشاره به اينكه نگاه بالادست به هنر، نگاه دامنهداری است اما در پائيندست از گستره اين نگاه كاسته میشود، ادامه داد: بايد تعدد ديدگاهها در مبانی هنر اسلامی مطالعه و آسيبشناسی شود چراكه بسياری از علمای هنرهای اسلامی نگاه سنتی به هنر اسلامی دارند.
اين مدرس دانشگاه مازندران با تأكيد بر اينكه لفظ هنرهای اسلامی، تنها شامل گستره جغرافيايی ايران نمیشود بلكه مفهومی جهانشمول است، اظهار كرد: متأسفانه در حال حاضر در ايران، هنرمندانی كه در حيطه هنر اسلامی فعاليت میكنند، بيشتر شناسنامه هنر اسلامی را حمل میكنند و در اين ميان، حقيقت وجودی اين هنر مفقود است.
رستمی ابراز كرد: علیرغم تلاشهايی كه وزارت علوم با ايجاد رشتههايی به نام هنرهای اسلامی در دانشگاهها انجام داده است، همچنان اين هنر به جايگاه واقعی خود نرسيده است و خلاقيتها محدود به خط و فرم و شكلهای گذشته است كه بارها آزموده شده و اكنون در ورطه تكرار اسير شده است.
رستمی با اشاره به انديشههای والای علمای دينی درخصوص هنرهای اسلامی از علامه محمدتقی جعفری ياد كرد و گفت: نگاه علمای دينی به هنر اسلامی همواره مورد استقبال هنرمندان قرار میگيرد؛ همچنانكه علامه محمدتقی جعفری بهعنوان متفكر جديد، نگاه عميقی در زيبايیشناسی هنر داشته و به اين نتيجه رسيده كه در قرآن كريم مفهوم هنر فراتر از زندگی طبيعی يك انسان است كه در ابتدايیترين شكل اجرا شده و اسلام افقهای گستردهای برای هنر قائل است كه انسان با استفاده از ابزارهای هنر به درك خودشناسی و سپس خداشناسی نایل میگردد و در نهايت اين هنر است كه انسان را به زندگی بهتر رهنمون میشود و متأسفانه اين عمق نگاه در چارچوب هنرهای اسلامی كه اكنون در جريان است نمیگنجد چراكه هنرهای اسلامی افق انسانيت را مبنای خود قرار داده است.
وی با ابراز نگرانی از اين كه هنرهای اسلامی اكنون مهجور و مظلوم واقع شدهاند، عنوان كرد: تعدد ديدگاههای دينی بر هنر اسلامی نبايد سبب محدوديت آن شود و حق انتخاب را از هنرمندان بگيرد، بلكه انديشههای انديشمندان و آرا علما بايد به گونهای باشد كه جرأت پرداختن به ارزشهای اسلامی و موضوعات دينی، تاريخی، فرهنگی و اسلامی را از سوی هنرمندان فراهم آورد.
وی در پايان با انتقاد از متأثر شدن هنرمندان عرصه هنرهای اسلامی از جريانات سياسی، خاطرنشان كرد: هنرمندان بايد روحيه استقلالطلبی خود را حفظ كنند و تحت تأثير جريانهای سياسی، خط مشی خود را تغيير ندهند و با ذهنيتهای متنوع و اصيل هنرهای اسلامی را اعتلا دهند.
وی با اشاره به اينكه نگاه بالادست به هنر، نگاه دامنهداری است اما در پائيندست از گستره اين نگاه كاسته میشود، ادامه داد: بايد تعدد ديدگاهها در مبانی هنر اسلامی مطالعه و آسيبشناسی شود چراكه بسياری از علمای هنرهای اسلامی نگاه سنتی به هنر اسلامی دارند.
اين مدرس دانشگاه مازندران با تأكيد بر اينكه لفظ هنرهای اسلامی، تنها شامل گستره جغرافيايی ايران نمیشود بلكه مفهومی جهانشمول است، اظهار كرد: متأسفانه در حال حاضر در ايران، هنرمندانی كه در حيطه هنر اسلامی فعاليت میكنند، بيشتر شناسنامه هنر اسلامی را حمل میكنند و در اين ميان، حقيقت وجودی اين هنر مفقود است.
رستمی ابراز كرد: علیرغم تلاشهايی كه وزارت علوم با ايجاد رشتههايی به نام هنرهای اسلامی در دانشگاهها انجام داده است، همچنان اين هنر به جايگاه واقعی خود نرسيده است و خلاقيتها محدود به خط و فرم و شكلهای گذشته است كه بارها آزموده شده و اكنون در ورطه تكرار اسير شده است.
رستمی با اشاره به انديشههای والای علمای دينی درخصوص هنرهای اسلامی از علامه محمدتقی جعفری ياد كرد و گفت: نگاه علمای دينی به هنر اسلامی همواره مورد استقبال هنرمندان قرار میگيرد؛ همچنانكه علامه محمدتقی جعفری بهعنوان متفكر جديد، نگاه عميقی در زيبايیشناسی هنر داشته و به اين نتيجه رسيده كه در قرآن كريم مفهوم هنر فراتر از زندگی طبيعی يك انسان است كه در ابتدايیترين شكل اجرا شده و اسلام افقهای گستردهای برای هنر قائل است كه انسان با استفاده از ابزارهای هنر به درك خودشناسی و سپس خداشناسی نایل میگردد و در نهايت اين هنر است كه انسان را به زندگی بهتر رهنمون میشود و متأسفانه اين عمق نگاه در چارچوب هنرهای اسلامی كه اكنون در جريان است نمیگنجد چراكه هنرهای اسلامی افق انسانيت را مبنای خود قرار داده است.
وی با ابراز نگرانی از اين كه هنرهای اسلامی اكنون مهجور و مظلوم واقع شدهاند، عنوان كرد: تعدد ديدگاههای دينی بر هنر اسلامی نبايد سبب محدوديت آن شود و حق انتخاب را از هنرمندان بگيرد، بلكه انديشههای انديشمندان و آرا علما بايد به گونهای باشد كه جرأت پرداختن به ارزشهای اسلامی و موضوعات دينی، تاريخی، فرهنگی و اسلامی را از سوی هنرمندان فراهم آورد.
وی در پايان با انتقاد از متأثر شدن هنرمندان عرصه هنرهای اسلامی از جريانات سياسی، خاطرنشان كرد: هنرمندان بايد روحيه استقلالطلبی خود را حفظ كنند و تحت تأثير جريانهای سياسی، خط مشی خود را تغيير ندهند و با ذهنيتهای متنوع و اصيل هنرهای اسلامی را اعتلا دهند.
