حركت در مسير اصلی دين؛ شاخصترين ويژگی اعتدالگرايی
گروه انديشه: اعتدال از ديدگاه قرآن، فرهنگ اصيل دينی و فرهنگ ميانه شمرده شده و از شاخصترين ويژگیهای اعتدالگرايی، حركت در مسير اصلی دين است كه در نظام سياسی اسلام بر اساس ولايت رسول اكرم(ص)، جانشينان معصوم او و همچنين نائبان برحق آنان در زمان غيبت، تعريف شده است.
حجتالاسلام علی امينرستمی، عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمينی(ره) قم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، با اشاره به جايگاه «اعتدال» در فرهنگ دين مبين اسلام، گفت: اين واژه در فرهنگ دينی بهطور معمول در مقابل افراط و تفريط بهكار برده شده و بهمعنای مسيری است كه مكتب حقيقتبين اسلام توصيف كرده و اين مسير فارغ از هرگونه روش و مسير انحرافی است.
وی افزود: اعتدال از ديدگاه قرآن كريم، فرهنگ اصيل دينی و فرهنگ ميانه شمرده شده و از شاخصترين ويژگیهای اعتدالگرايی، حركت در مسير اصلی دين است كه در نظام سياسی اسلام بر اساس ولايت رسول اكرم(ص)، جانشينان معصوم او و همچنين نائبان برحق آنان در زمان غيبت، تعريف شده است.
عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمينی(ره) قم با تأكيد بر اينكه افراط و تفريط، لازمه يكديگرند، ابراز كرد: هرگاه افرادی از ميان امت اسلامی از مسير اعتدال فاصله گرفته و در هر يك از ورطههای افراط و يا تفريط سقوط كردند، پس از مدتی در مسير مقابل آن نيز وارد شدهاند و افراطیگران، تفريطگرا شده و تفريطگرايان، افراط در امور را سرمشق خود ساختهاند و بالعكس.
حجتالاسلام امينرستمی تصريح كرد: همانگونه كه اميرالمؤمنين(ع) در نهجالبلاغه، مسير چپ و راست را انحراف دانسته و «طريق وسطی» را طريق نجات میخواند؛ مسيری كه خداوند متعال در قرآن كريم، آن را طريق سياسی تبيين كرده، مسير اعتدال است و خارج از اين مسير، آغاز ورود به انحراف است.
وی اظهار كرد: با نگاهی به تاريخ اسلام نيز درمیيابيم كه هر بخشی از تاريخ كه مسلمانان در آن ضربه خوردهاند، زمانی بوده است كه از مسير ولايت الهی كه در ولايت پيامبر اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع) تجلی يافته است، منحرف شدهاند؛ بهعنوان مثال با بررسی خلافت 3 سال و 9 ماهه حضرت علی(ع)، به اين نتيجه میرسيم كه افراط و تفريط سپاهيان ايشان، بزرگترين مشكل ايشان بوده و از يكسو تفريطگرايانی همچون شاميان با عدم پذيرش ولايت ايشان و دور افتادن از مسير قرآن در مقابل ايشان حضور داشتند و از سوی ديگر، خوارج افراطی قرار داشتند كه خود را مقدستر از اميرالمؤمنين(ع) میدانستند و مولای متقيان، با هر دو گروه میجنگيدند.
اين كارشناس تاريخ اسلام با اشاره به اينكه نداشتن تفكر و خطمشی اعتدالی را بزرگترين مشكل خوارج افراطگرا و شاميان تفريطی دانست و عنوان كرد: اين خوارج بودند كه مدتها پس از خلافت امام علی(ع) در بزنگاههای سياسی، بزرگترين گناهان كبيره را مرتكب شده و در حالی عليه اميرالمؤمنين میجنگيدند كه پيشانی پينهبسته از عبادت داشته و خود را حامی دين میدانستند.
عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمينی(ره) قم با تأكيد بر اينكه نمونه بارز ديگر خروج از مسير اعتدال را در زمان خلافت 6 ماهه امام حسن مجتبی(ع) و جريان صلح با معاويه برشمرد و خاطرنشان كرد: مجموع سپاه امام حسن(ع) را خوارج، امویگرايان، دنياطلبان و افراد شكاكی تشكيل میدادند كه جاهايی خود را مقدستر از امام دانسته و در مقابل ايشان میايستادند و جاهايی نيز از مسير ولايت الهی عقبنشينی میكردند و از مسير اعتدال خارج شده بودند.
حجتالاسلام امينرستمی، اصلیترين شاخص اعتدالگرايی را تبعيت از دين و حرفشنوی از اولياء و نائب امام زمان(عج) دانست و تأكيد كرد: عدم التزام به اين شاخص اصلی، ورود به تعريفهای سليقهای از اعتدال را سبب شده و در اين صورت، «اعتدالگرايی» كه شعاری مقدس است، به ابزاری برای بيرون راندن رقبا از صحنه تبديل میشود.
وی با اشاره به انتخاب شعار «اعتدالگرايی» از سوی رئيس جمهور كشور، تصريح كرد: در صورتی اين شعار میتواند راهگشا باشد كه اعتدال را بر اساس معيارهای دينی تعريف كند و آنچه از سخنان اخير حجتالاسلام روحانی برمیآيد اين است كه تعريف ايشان از اعتدال، همان تعريف و ديدگاه قرآن كريم بوده و در اين راستا بايد تعريف خود را واضحتر در مجامع بيان كنند.
اين كارشناس مسائل مذهبی در پايان با اشاره به اينكه رئيس جمهور در نشست معارفه وزير كشور، ولايتفقيه را ستون خيمه انقلاب و كشور خواند، يادآور شد: اين تعابير بيانگر اين است كه منظور رئيس جمهور از شعار اعتدال، حركت در مسير اسلام و ولايت است و مردم نيز بايد هشيار باشند كه هر تعريفی از اعتدال را برخاسته از اسلام ندانند و تعريف اصلی آن را از اهل فن بگيرند؛ چراكه هر كسی ممكن است اين مفهوم را به نفع خود مصادره كند.
وی افزود: اعتدال از ديدگاه قرآن كريم، فرهنگ اصيل دينی و فرهنگ ميانه شمرده شده و از شاخصترين ويژگیهای اعتدالگرايی، حركت در مسير اصلی دين است كه در نظام سياسی اسلام بر اساس ولايت رسول اكرم(ص)، جانشينان معصوم او و همچنين نائبان برحق آنان در زمان غيبت، تعريف شده است.
عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمينی(ره) قم با تأكيد بر اينكه افراط و تفريط، لازمه يكديگرند، ابراز كرد: هرگاه افرادی از ميان امت اسلامی از مسير اعتدال فاصله گرفته و در هر يك از ورطههای افراط و يا تفريط سقوط كردند، پس از مدتی در مسير مقابل آن نيز وارد شدهاند و افراطیگران، تفريطگرا شده و تفريطگرايان، افراط در امور را سرمشق خود ساختهاند و بالعكس.
حجتالاسلام امينرستمی تصريح كرد: همانگونه كه اميرالمؤمنين(ع) در نهجالبلاغه، مسير چپ و راست را انحراف دانسته و «طريق وسطی» را طريق نجات میخواند؛ مسيری كه خداوند متعال در قرآن كريم، آن را طريق سياسی تبيين كرده، مسير اعتدال است و خارج از اين مسير، آغاز ورود به انحراف است.
وی اظهار كرد: با نگاهی به تاريخ اسلام نيز درمیيابيم كه هر بخشی از تاريخ كه مسلمانان در آن ضربه خوردهاند، زمانی بوده است كه از مسير ولايت الهی كه در ولايت پيامبر اكرم(ص) و ائمه معصومين(ع) تجلی يافته است، منحرف شدهاند؛ بهعنوان مثال با بررسی خلافت 3 سال و 9 ماهه حضرت علی(ع)، به اين نتيجه میرسيم كه افراط و تفريط سپاهيان ايشان، بزرگترين مشكل ايشان بوده و از يكسو تفريطگرايانی همچون شاميان با عدم پذيرش ولايت ايشان و دور افتادن از مسير قرآن در مقابل ايشان حضور داشتند و از سوی ديگر، خوارج افراطی قرار داشتند كه خود را مقدستر از اميرالمؤمنين(ع) میدانستند و مولای متقيان، با هر دو گروه میجنگيدند.
اين كارشناس تاريخ اسلام با اشاره به اينكه نداشتن تفكر و خطمشی اعتدالی را بزرگترين مشكل خوارج افراطگرا و شاميان تفريطی دانست و عنوان كرد: اين خوارج بودند كه مدتها پس از خلافت امام علی(ع) در بزنگاههای سياسی، بزرگترين گناهان كبيره را مرتكب شده و در حالی عليه اميرالمؤمنين میجنگيدند كه پيشانی پينهبسته از عبادت داشته و خود را حامی دين میدانستند.
عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمينی(ره) قم با تأكيد بر اينكه نمونه بارز ديگر خروج از مسير اعتدال را در زمان خلافت 6 ماهه امام حسن مجتبی(ع) و جريان صلح با معاويه برشمرد و خاطرنشان كرد: مجموع سپاه امام حسن(ع) را خوارج، امویگرايان، دنياطلبان و افراد شكاكی تشكيل میدادند كه جاهايی خود را مقدستر از امام دانسته و در مقابل ايشان میايستادند و جاهايی نيز از مسير ولايت الهی عقبنشينی میكردند و از مسير اعتدال خارج شده بودند.
حجتالاسلام امينرستمی، اصلیترين شاخص اعتدالگرايی را تبعيت از دين و حرفشنوی از اولياء و نائب امام زمان(عج) دانست و تأكيد كرد: عدم التزام به اين شاخص اصلی، ورود به تعريفهای سليقهای از اعتدال را سبب شده و در اين صورت، «اعتدالگرايی» كه شعاری مقدس است، به ابزاری برای بيرون راندن رقبا از صحنه تبديل میشود.
وی با اشاره به انتخاب شعار «اعتدالگرايی» از سوی رئيس جمهور كشور، تصريح كرد: در صورتی اين شعار میتواند راهگشا باشد كه اعتدال را بر اساس معيارهای دينی تعريف كند و آنچه از سخنان اخير حجتالاسلام روحانی برمیآيد اين است كه تعريف ايشان از اعتدال، همان تعريف و ديدگاه قرآن كريم بوده و در اين راستا بايد تعريف خود را واضحتر در مجامع بيان كنند.
اين كارشناس مسائل مذهبی در پايان با اشاره به اينكه رئيس جمهور در نشست معارفه وزير كشور، ولايتفقيه را ستون خيمه انقلاب و كشور خواند، يادآور شد: اين تعابير بيانگر اين است كه منظور رئيس جمهور از شعار اعتدال، حركت در مسير اسلام و ولايت است و مردم نيز بايد هشيار باشند كه هر تعريفی از اعتدال را برخاسته از اسلام ندانند و تعريف اصلی آن را از اهل فن بگيرند؛ چراكه هر كسی ممكن است اين مفهوم را به نفع خود مصادره كند.
