حجتالاسلام محمدطاهرگرايلی، مديركل اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، درباره تاريخچه وقف گفت: وقف سابقه طولانی در فرهنگ ملل و تمدنهای تاريخ بشری دارد. به گونهای كه شواهد و قرائن نشان میدهد كه اين عنوان پيش از اسلام بين پيروان همه اديان در غرب و شرق متداول بوده و اداره معبدها، صومعهها و آتشكدهها، موبدان و كاهنان از منافع و درآمدهای موقوفات بوده است.
وی با اشاره به اينكه در تمدن يونان باستان، آثار و نشانههايی از وقف كتابخانهها و مراكز آموزشی وجود دارد كه در سالهای قبل از ظهور اسلام، مصاديق وقف و فعاليتهای خيريه در سيره پيامبران الهی مشاهده میشود، افزود: همانطور كه گفته شد حضرت ابراهيم(ع) از پايهگذاران اوليه وقف بود كه در زمان حيات ايشان نهادهای امدادی و خيريهای بنيان گذاشته شد كه منابع اوليه آنها از طريق وقف تأمين میشدند.
مديركل اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی اظهار كرد: نكته قابل تأمل آن است كه خيرين و نيكوكاران با اختصاص دارايی و اموالشان به صورت وقف از مالكيت بر آن اموال برای هميشه میگذاشتند و آنها را صرف امور عامالمنفعه میكردند.
حجتالاسلام گرايلی با بيان اينكه وقفهای حضرت ابراهيم(ع) كه تا امروز نيز باقی است، خود بهترين دليل بر وجود وقف قبل از اسلام است، تصريح كرد: بعد از ظهور اسلام اين روش پسنديده از زمان تشريع و روزگار رسول خدا(ص) و امامان معصوم(ع) و زمان صحابه تا روزگار تابعين و تابعان آنان ادامه يافت.
وی اظهار كرد: برای نخستينبار رسول گرامی اسلام(ص)، در سال سوم هجرت پس از جنگ احد، هفت بوستان و مزرعه آماده را به نام «بساتين سبعه»يا «حيطان السبعه» كه به آن حضرت هديه شده بود را وقف كرد.
مديركل اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی با بيان اينكه وقف با تأثيرپذيری از جهانبينی اسلام و اعتقاد به معاد به صورتی استوار و جهتدار مطرح شده و بينش اسلامی باعث شد كه روز به روز بر شمار موقوفات افزوده شود تا جايی كه بسياری از مساجد، مدارس، بيمارستانها دارای املاك موقوفی شدند تا از اين راه مخارج آنها تأمين شود، اظهار كرد: از نظر فقهی مال وقف در دست ناظر امانت است و او بايد از آن محافظت كرده و به شيوهها و روشهای مناسبی كه واقف سفارش كرده به كار گيرد تا هدف مورد نظر تأمين شود.
حجتالاسلام گرايلی ادامه داد: نگاه مبتنی بر اجارات املاك موقوفه موجب كوچكشدن و عدم استفاده صحيح از موقوفات میشود كشورهای در حال پيشرفت عمدتاً از ظرفيتهای بخشهای مختلف بينالمللی در راستای آبادسازی كشورشان استفاده میكنند.
مديركل اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی در ادامه با بيان اينكه اطلاعرسانی خوب، صحيح و به موقع میتواند در گسترش وقف و تشويق مردم به انجام اين عمل صالح موثر باشد، افزود: وقتی مردم از بركات دنيوی و اخروی وقف مطلع شوند و ببينند كه چه افراد خيری اقدام به وقف مال و اموال خود كردهاند به طور يقين تشويق میشوند و به اين امر خير گرايش پيدا میكنند.
وی اظهار كرد: اعمال خير از جانب مردم و برای مردم است از اينرو خود آنها بايد در آن مشاركت داشته باشند بدين منظور مؤسسات و بنيادهای خيريه بايد هميشه با تبليغ و تبيين مسائل مربوط به وقف مردم را از آن آگاه و بدان تشويق كنند، اما متأسفانه در جوامع اسلامی اين كار كمتر صورت میگيرد.
مديركل اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی در پایان يادآور شد: در طول تاريخ اسلام در دورههای مختلف حاكميت خلفا و شاهان وقف دستخوش فراز و نشيبهايی شده كه در ايران نيز وقف سنتی بسيار كهن دارد كه به رغم تحولات مختلف تا به امروز تداوم يافته است.