نگرش معناگرا به جهان هستی؛ لازمه سير صعود الیالله
گروه انديشه: مشاور مديركل بهزيستی زنجان در امور فرهنگی، مبنای تفكر اومانيست مدرن را انسانمداری محض دانست و گفت: بايد بر اين نكته واقف بود كه انسان در مسير صعود الیالله، بايد معيارهای نگرش سنتی، معناگرا و ملكوتی ِ معنوی به جهان هستی داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، حجتالاسلام يوسف مصطفوی، مشاور مديركل بهزيستی زنجان در امور فرهنگی عصر روز گذشته، 15 مهرماه در همايش «راهبرد قرآنی مودت و رحمت در آرامش خانواده» در فرهنگسرای قرآن و عترت زنجان، با تأكيد بر اينكه در طول تاريخ بشريت و از زمان حضرت آدم تاكنون، تغييرات فاحشی در نوع نگرش انسان به جهان هستی پديد آمده است، گفت: با نگاهی دقيق به تاريخ، اين حقيقت روشن میشود كه تا پيش از رنسانس، نگرش سنتی به جهان هستی بين انسانها موج میزده است و پس از آن اين نگاه به نوعی نگرش مدرن تغيير يافته است.
وی افزود: نوع نگرش انسانها به جهان هستی تا پيش از رنسانس، نگاهی تحولگرايانه و عقلانی محض بوده و انسانها در اين دوران به عقلانيت بيش از هر عنصر ديگری اهميت میدادند؛ همچنانكه در مصر باستان، افرادی برای قربانی شدن برای رضای الهی انتخاب میشدند كه از نظر اخلاقيات از ديگران برتر بودند و اين امر نشان از معناگرايانه بودن نگرش انسان به جهان هستی در دوران پيش از رنسانس است.
مشاور مديركل بهزيستی زنجان در امور فرهنگی با اشاره به اينكه بنابر منابع تاريخی موجود، نگاه مردم ايران به جهان هستی حتی پيش از ورود اسلام به اين كشور و 6 هزار سال قبل، كاملاً معناگرايانه و تعقلگرايانه بوده است، ابراز كرد: تغيير شگرفی در نوع نگرش انسان به جهان هستی در دوره رنسانس پديد آمده و معيارهای نگرش سنتی بشر به جهان هستی بهطور كامل تغيير كرد.
حجتالاسلام مصطفوی تصريح كرد: نگرش بشر به جهان هستی در دوره رنسانس، به حال اومانيستی تغيير يافته و انسانها به اين باور رسيدند كه محوريت كائنات، خداوند سبحان نبوده، بلكه بشر اين محوریت را تشكيل میدهد.
وی با بيان اينكه در دوران باستان و پيش از رنسانس، حتی هنرمندان نيز برای خلق آثار هنری خود در انتظار دريافتهايی از عالم ملكوت بودند، اظهار كرد: اعتقاد اين هنرمندان به عالم ماوراءالطبيعه در امتداد اين سخن از امام صادق(ع) قرار میگيرد كه فرمود: اِن الله خَلَقَ ملكه علی مثال مَلَكوته و اسَّسَ ملكوته علی مثال جبروته لِیَسَتدِلَّ بِمَلكه علی ملكوته و بملكوته علی جَبروتِه؛ خداوند ملك را مظهر ملكوت و ملكوت را مظهر جبروت آفريد تا ملك دليل بر جبروت باشد؛ اما در دوره مدرن، متافيزيك و ماوراءالطبيعه تعريفی نداشته و تعريف انسان بر مبنای اومانيست مدرن صورت میگيرد.
اين كارشناس مسائل مذهبی مبنای تفكر اومانيست مدرن را انسانمداری محض دانست و عنوان كرد: بايد بر اين نكته واقف بود كه انسان در مسير صعودی الیالله، بايد معيارهای نگاه سنتی به جهان هستی را داشته باشد و از اين مسئله نيز نبايد به راحتی عبور كرد كه ممكن است نگاه انسان به جهان از حالت سنتی، ملكوتی و معنوی، در صورت غفلت و به مرور زمان به نگاه انسانمحور و تمركزگرا روی طبيعت محض، تبديل شود.
حجتالاسلام مصطفوی با اشاره به روايتی از امام صادق(ع) كه در آن آمده است: ألا أخبركم بأفضل من درجة الصيام والصلاة والصدقة قالوا: بلى. قال: إصلاح ذات البين...؛ امام صادق(ع) فرمودند: میخواهيد چيزی به شما بگويم كه برتر از درجه روزه، نماز و صدقه است؟، گفتند: بله. گفت: آنچه (ايراد) بين خودتان هست، اصلاح كنيد...، خاطرنشان كرد: از اين روايت بر میآيد كه امام صادق(ع) بهترين رفتار يك زوج را اصلاح ايرادهايی كه در آنهاست، میداند.
وی تأكيد كرد: انسان متشخص و با فرهنگ از ديدگاه قرآن كريم و اهل بيت(ع)، انسانی است كه نگاه او به جهان هستی، نگاه معناگرايانه باشد و امام صادق(ع) نيز در اين زمينه، سه شاخصه اصلی انسان پيشرو در فرهنگ را اينگونه بيان میكند: تفقه در دين، صبر و تحمل و تقدير معيشت.
مشاور مديركل بهزيستی زنجان در امور فرهنگی با تأكيد بر اينكه درك موقعيت و ايثارگری در زندگی مشترك، نشان از نگاه معناگرايانه افراد به جهان هستی دارد، عنوان كرد: يكی از اصلیترين مشكلات بشر امروز در رسيدن به نگرش معناگرايانه به جهان، ضعف يقين اوست و اگر میخواهد به انسانی قوی در شخصيت تبديل شود، بايد توكل بيشتری داشته باشد.
حجتالاسلام مصطفوی در پايان يادآور شد: نشاط در خانواده و احساس امنيت و آرامش در اين محيط، شاخصههايی هستند كه امام صادق(ع) از آنان بهعنوان عواملی برای رسيدن به كمال در زندگی زوجين ياد میكند و نشاط نيز با توجه به روايات مختلف، از طريق نگاه محبتآميز به همسر، پيادهروی و مسواك زدن تقويت میشود.
وی افزود: نوع نگرش انسانها به جهان هستی تا پيش از رنسانس، نگاهی تحولگرايانه و عقلانی محض بوده و انسانها در اين دوران به عقلانيت بيش از هر عنصر ديگری اهميت میدادند؛ همچنانكه در مصر باستان، افرادی برای قربانی شدن برای رضای الهی انتخاب میشدند كه از نظر اخلاقيات از ديگران برتر بودند و اين امر نشان از معناگرايانه بودن نگرش انسان به جهان هستی در دوران پيش از رنسانس است.
مشاور مديركل بهزيستی زنجان در امور فرهنگی با اشاره به اينكه بنابر منابع تاريخی موجود، نگاه مردم ايران به جهان هستی حتی پيش از ورود اسلام به اين كشور و 6 هزار سال قبل، كاملاً معناگرايانه و تعقلگرايانه بوده است، ابراز كرد: تغيير شگرفی در نوع نگرش انسان به جهان هستی در دوره رنسانس پديد آمده و معيارهای نگرش سنتی بشر به جهان هستی بهطور كامل تغيير كرد.
حجتالاسلام مصطفوی تصريح كرد: نگرش بشر به جهان هستی در دوره رنسانس، به حال اومانيستی تغيير يافته و انسانها به اين باور رسيدند كه محوريت كائنات، خداوند سبحان نبوده، بلكه بشر اين محوریت را تشكيل میدهد.
وی با بيان اينكه در دوران باستان و پيش از رنسانس، حتی هنرمندان نيز برای خلق آثار هنری خود در انتظار دريافتهايی از عالم ملكوت بودند، اظهار كرد: اعتقاد اين هنرمندان به عالم ماوراءالطبيعه در امتداد اين سخن از امام صادق(ع) قرار میگيرد كه فرمود: اِن الله خَلَقَ ملكه علی مثال مَلَكوته و اسَّسَ ملكوته علی مثال جبروته لِیَسَتدِلَّ بِمَلكه علی ملكوته و بملكوته علی جَبروتِه؛ خداوند ملك را مظهر ملكوت و ملكوت را مظهر جبروت آفريد تا ملك دليل بر جبروت باشد؛ اما در دوره مدرن، متافيزيك و ماوراءالطبيعه تعريفی نداشته و تعريف انسان بر مبنای اومانيست مدرن صورت میگيرد.
اين كارشناس مسائل مذهبی مبنای تفكر اومانيست مدرن را انسانمداری محض دانست و عنوان كرد: بايد بر اين نكته واقف بود كه انسان در مسير صعودی الیالله، بايد معيارهای نگاه سنتی به جهان هستی را داشته باشد و از اين مسئله نيز نبايد به راحتی عبور كرد كه ممكن است نگاه انسان به جهان از حالت سنتی، ملكوتی و معنوی، در صورت غفلت و به مرور زمان به نگاه انسانمحور و تمركزگرا روی طبيعت محض، تبديل شود.
حجتالاسلام مصطفوی با اشاره به روايتی از امام صادق(ع) كه در آن آمده است: ألا أخبركم بأفضل من درجة الصيام والصلاة والصدقة قالوا: بلى. قال: إصلاح ذات البين...؛ امام صادق(ع) فرمودند: میخواهيد چيزی به شما بگويم كه برتر از درجه روزه، نماز و صدقه است؟، گفتند: بله. گفت: آنچه (ايراد) بين خودتان هست، اصلاح كنيد...، خاطرنشان كرد: از اين روايت بر میآيد كه امام صادق(ع) بهترين رفتار يك زوج را اصلاح ايرادهايی كه در آنهاست، میداند.
وی تأكيد كرد: انسان متشخص و با فرهنگ از ديدگاه قرآن كريم و اهل بيت(ع)، انسانی است كه نگاه او به جهان هستی، نگاه معناگرايانه باشد و امام صادق(ع) نيز در اين زمينه، سه شاخصه اصلی انسان پيشرو در فرهنگ را اينگونه بيان میكند: تفقه در دين، صبر و تحمل و تقدير معيشت.
مشاور مديركل بهزيستی زنجان در امور فرهنگی با تأكيد بر اينكه درك موقعيت و ايثارگری در زندگی مشترك، نشان از نگاه معناگرايانه افراد به جهان هستی دارد، عنوان كرد: يكی از اصلیترين مشكلات بشر امروز در رسيدن به نگرش معناگرايانه به جهان، ضعف يقين اوست و اگر میخواهد به انسانی قوی در شخصيت تبديل شود، بايد توكل بيشتری داشته باشد.
حجتالاسلام مصطفوی در پايان يادآور شد: نشاط در خانواده و احساس امنيت و آرامش در اين محيط، شاخصههايی هستند كه امام صادق(ع) از آنان بهعنوان عواملی برای رسيدن به كمال در زندگی زوجين ياد میكند و نشاط نيز با توجه به روايات مختلف، از طريق نگاه محبتآميز به همسر، پيادهروی و مسواك زدن تقويت میشود.
