بایدهایی و نبایدهایی که لازمه ورود به عرصه تبلیغ دین در فضای مجازی است

در گذشته‌ای نه چندان دور، کسی‌که قصد تبلیغ عقیده‌ای را داشت صرفاً روش‌های محدودی را در پیش رو می‌دید تا بتواند دیگران را هم با مبانی فکری خود آشنا سازد، افرادی که در مسیر تبلیغ دین قرار داشتند نیز از این قاعده مستثنی نبودند.

منبر رفتن یا همان سخنرانی در جمع مردم یکی از بزرگترین راه‌ها برای تبین ارزش‌هایی بود که یک مبلغ برای انجام مسئولیت تبلیغ خویش از آن بهره می‌برد که  البته به علت ویژگی‌های خاصی که این روش از تبلیغ از جمله در ارتباط مستقیم و  چهره به چهره با مخاطب دارد هنوز هم طرفداران بی‌شماری دارد.

اما امروزه کسی که می‌خواهد زکات علم خویش را با نشر آن بپردازد و دیگران را در حد توان و آگاهی خویش با مبانی و بنیان‌های دینی و مذهبی آشنا سازد، راه‌های دیگری نیز در پیش روی او قرار دارد که نمی‌توان از آن غافل شد.

اگر فرصت استفاده از فضای مجازی ضایع شد...

یکی  از این ابزارها که امروز مخاطبان بی شماری را سمت خود جذب کرده است فضای مجازی است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در تاریخ 19/7/91 در جمع علمای خراسانی جنوبی در این رابطه فرمودند:(رایانه ها و ارتباطات اینترنتی و فضای مجازی و سایبری هم که الان در اختیار شماست.میتوانید یک کلمه حرف درستِ خودتان را به هزاران مستمعی که شما آنها را نمیشناسید، برسانید؛...این فرصت اگر ضایع شد، خدای متعال از من و شما روز قیامت سؤال خواهد کرد)

اما اگر کسی می‌خواهد قدم در مسیر تبلیغ بنیان‌های دینی و مبانی معرفتی بگذارد، باید چه مسائلی را مد نظر قرار بدهد تا کار او تأثیر گذار باشد و بتواند قدمی در راه آشناکردن کاربران فضای مجازی با آنچه که به عنوان دین شناخته می‌شود، بردارد.

در وهله اول باید این فضا و تفاوت آن با فضای حقیقی را به درستی شناخت و نباید این انتظار را داشت همانگونه که در فضای حقیقی ممکن است افراد به آسانی مطلبی را بپذیرند در فضای مجازی نیز اینگونه باشد چرا‌که چون هویت شخص در این فضا شناخته شده نیست و از طرف دیگر ارتباط رو‌در‌‌رو نیست شخص با صراحت بیشتری انتقاد می‌کند و بر حرفهایی که مطرح می‌شود سؤال بیان می‌کند.

از طرف دیگر کاربران اینترنت و فضای مجازی بیش از دیگر افراد جامعه در معرض برخود با شبهاتی هستند که از سوی افراد معاند پراکنده می شود چرا در حقیقت دشمن در استفاده از این ابزار برای رسیدن به اهداف خود پرسابقه تر است.

دو نکته بیان شده ما را به این نتیجه می‌رساند، که یک مبلغ در فضای مجازی باید صبوری بیشتری برای پاسخگویی به سؤالات داشته باشدو از همه مهمتر شبهاتی که معاندین در فضای جامعه مطرح می‌کنند را نیز رصد کند.

گزیده گویی، اصلی مهم در انتقال پیام از طریق فضای مجازی

افرادی که قصد دارند مبانی عقیدتی دین اسلام را در فضای مجازی نشر دهند نباید از این نکته غفلت کنند که یکی از اصول جذب مخاطب در فضای مجازی گزیده گویی و انتقال پیام با استفاده از کوتاه‌ترین واژه ها است چرا که ممکن است مخاطب تمایلی برای مطالعه یک متن طولانی نداشته باشد.

همین لزوم گزیده‌گویی باعث شده که شبکه‌های اجتماعی در فضای مجازی طراحی شوند که در آن عکس ها به اشتراک گذاشته شده و فرد با ارسال یک عکس و در نهایت دو جمله به ضمیمه آن مفهوم مد نظر خویش را منتقل می‌کند.

در حوزه انتقال مفاهیم دینی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی نیز همینگونه است، یک دغدغه‌مند دینی با ارسال یک عکس از شگفتی‌های خلقت شاید تأثیری بر مخاطب در حوزه خداشناسی بگذارد که گذاشتن یک متن طولانی در باره توحید شاید به این نتیجه نمی‌رسید.

نکته ای که شاید به آن کمتر توجه کرده باشیم این است که وسعت فضای مجازی موجب شده که یک مبلغ بتواند با افرادی که از آن سوی مرزها نیز ارتباط برقرار کرده با شیوه‌های مستدل و علمی مبانی اسلام را عرضه کند که البته این مهم جز با آشنایی با یک زبان بین المللی محقق نمی شود که  این همان نقط ضعف ما در تبلیغ است.

حکیمه بهمن زاده/ خراسان جنوبی