ریشه حسادت چیست؟/ با حسادتمان چه کنیم؟

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، آتش پدیده‌‌ای است سوزاننده که هستی انسان را به خاکستر تبدیل می‌کند و سرمایه انسان را به هیچ مبدل می‌سازد به‌همین خاطر باید سعی کرد که زمینه‌های شعله‌ور شدنش را مهار کرد تا از شر آن در امان باشیم. پس اگر کسی خود مایعی مثل بنزین را نزدیک چوبی مشتعل قرار می‌دهد باید خود را مذمت کند نه چوب مشتعل را‌.

در این عالم علاوه بر آتش ظاهری، آتشی معنوی و پنهان که درون انسان جای دارد وجود دارد که حرارت آن به مراتب بالاتر از آتش ظاهری است و قدرت تخریب آن هم بسیار بالاتر است، آتش درونی برگرفته از رذائل اخلاقی است که ارتباط با اصل ایمان دارد لذا آنچه از دست می‌رود و چیزی که حاصل می‌شود قابل مقایسه با ضررهای حاصله از آتش طبیعی نیست. 

حجت‌الاسلام سیدحسن سیدی، سرپرست نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا گفت: حسادت احساسی کاملاً پیچیده است که در کمترین حالت آن احساسی اضطراب‌آور بوده و فرد را دچار ترس از طرد شدن، زیان دیدن، افسوس، خشم و حقارت می‌کند.

وی بیان کرد: افرادی که به حسادت مبتلا هستند به‌طور دائم دیگران را به‌ویژه کسانی که در کارهایشان موفق هستند را سرزنش می‌کنند.

حسد؛ یک حالت نفسانی و درونی

سرپرست نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند عنوان کرد: حسد یک حالت نفسانی و درونی است که صاحب آن آرزوی از بین رفتن کمال و نعمتی را که در دیگری فراهم کرده را دارد و تفاوتی هم نمی‌کند که آن نعمت را خودش دارا باشد یا نباشد و همچنین، بخواهد آن نعمت به خودش برسد یا نرسد.

سیدی با اشاره به اینکه وقتی گرفتار حسادت هستیم در واقع زمانی است که دچار بحران هویت شده‌ایم، افزود: تمایل فرد به سمت حسادت به شدت تحت تأثیر بی‌ثباتی عاطفی و احساسی فرد، خشم، نگرانی و افسردگی است و هر قدر فرد در زندگی عاطفی‌اش ثبات نداشته باشد بیشتر مستعد حسادت است.

فرد حسود ارزش وجودی خود را نمی‌شناسد

وی با اشاره به اینکه فرد حسود ارزش وجودی خود را نمی‌شناسد و عزت نفس بسیار پائینی دارد، اظهار کرد: تمام انسان‌ها نسبت به ارزش خودشان تصوری دارند و هرکس برای خود استانداردهایی تعیین می‌کند و با آن استانداردها به تعریف از خود می‌پردازد و وقتی هنگام قضاوت در مورد خودشان از استانداردهای غیرمنطقی استفاده می‌کنند اعتماد به نفسشان را از دست داده و به زندگی و موفقیت‌های دیگران حسادت می‌ورزند.

سرپرست نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه علوم پزشکی بیرجند حسادت و خودبینی را بزرگ‌ترین آفت دین بیان کرد و گفت: حسادت ضرر و زیان‌های جسمانی فراوانی به همراه دارد و موجب از بین بردن انسان می شود.

سیدی با تأکید بر اینکه حسادت و خودبینی صفتی بسیار زشت و ناپسند است و باید از آن دوری کرد، یادآور شد: تملق، غیبت و سرزنش از نشانه‌های حسادت است و بهترین راه مقابله با حسادت پرهیز از این موارد است.

حسادت؛ ریشه کفر و بی‌ایمانی

وی ادامه داد: متأسفانه برخی مسلمانان به سبب حسادت که نتیجه‎اش دشمنی با خدا است در هنگام جان دادن کافر از دنیا می‌روند، همه ما محتاج خدا و عنایت او هستیم، حسادت سبب نابودی ایمان و توحید فرد می‎شود، حسادت سبب می‎شود که حسنات فرد مورد قبول خداوند متعال قرار نگیرد.

سرپرست نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به برخی روایات درباره حسادت به آسیب‌های این رفتار اشاره کرد و افزود: برخی مواقع حسادت موجب ضرر جسمی می‌شود از بس نسبت به داشتن نعمت دیگری حسادت می‌کند که خواب و آرام و قرار از او گرفته می‌شود لذا شب تا صبح فکر می‌کند چرا این آقا خوب بیان دارد چرا آن شخص پول دارد چرا دیگری فرزند خوب و یا موقعیت خوب دارد.

سیدی عنوان کرد: فرد حسادت پیشه نخستین آسیب را به خود می‏زند و پس از این آسیب‏رسانی به خود اطرافیان خود را هم از این آسیب‏ها بی‏بهره نمی‏سازد.

وی با اشاره به اینکه فرد حسود در تمام حالات از آسایش روانی بی‏بهره است، اظهار کرد: برخی والدین به دلیل عدم رفتار درست با فرزندان باعث ایجاد حسد و کینه در دل‌های آنان می‌شود.

حجت‌الاسلام سیدمحمد حسنی، کارشناس مذهبی در خراسان جنوبی بیان کرد: حسادت یعنی انسان ویژگی خوبی را در یک نفر ببیند اما خود از آن ویژگی محروم باشد و به‌منظور سلب آن ویژگی از طرف دیگر تلاش کند.

وی افزود: انسان حسود جایگاه بدی دارد چرا که قلبش کانون بیماری خطرناکی است و حسد موجودی است که نماز و روزه و بسیاری از خوبی‌های انسان را از بین می‌برد.

تفاوت غبطه با حسادت

این کارشناس مذهبی در خراسان جنوبی با اشاره به اینکه گاهی اوقات ما در زندگی نسبت به داشته‌های دیگران غبطه می‌خوریم و آرزو می‌کنیم ای کاش ما جای او بودیم ولی بیشتر مردم به این احساس حسادت می‌گویند، مطرح کرد: فردی که به داشته‌های دیگران غبطه می‌خورد فقط دوست دارد مانند آن افراد باشد و هرگز اندیشه صدمه زدن به آن‌ها را در سر نمی‌پروراند اما حسادت چیزی فراتر از این مفهوم است.

حسنی غبطه را از حسادت جدا دانست و افزود: برخلاف حسادت، غبطه یعنی تلاش انسان برای به دست آوردن ویژگی که دیگران دارند نه تلاش برای سلب ویژگی که دیگران از آن برخوردارند.

وی عنوان کرد: حسادت در حوزه اخلاقیات موجب مى‌شود تا شخص از درون دچار افسردگى و حقارت و خشم و مانند آن شود و از این که نعمتى را در دیگرى مى‌یابد ناخشنود شود و این مسئله در روحیات وى تأثیر سوء و زشت بگذارد.

عوامل به‌وجود آمدن حسادت

این کارشناس مذهبی در خراسان جنوبی کینه‌ورزی، شهرت دوستی، خودبزرگ بینی را از عوامل به وجود آمدن حسادت در فرد ذکر و بیان کرد: حسد بزرگترین و فراگیرترین خطری است که متوجه انسان می‌شود.

حسنی عمده ترین عامل ایجاد حسد را کوچک دیدن و احساس حقارت نمودن انسان در درون خود نسبت به دیگری عنوان کرد و افزود: اگر انسان شخصی را کامل‌تر از خود دید و به خاطر ضعف نفس در او حالت شکستگی و حقارت ایجاد شد زمینه ایجاد حسد به‌وجود آمده است.

وی با بیان اینکه ناراحتی ناشی از حسادت هیچ‌گاه از وجود فرد نمی‎رود، بیان کرد: حسادت زمانی در وجود فرد صورت می‎گیرد که دیگران نعمت‎های زیادی داشته باشند و باید توجه داشت که پیشرفت مردم همیشگی است از این‎رو فردی که صفت زشت حسد را داشته باشد همیشه در حال ناراحتی است.

این کارشناس مذهبی در خراسان جنوبی با اشاره به اینکه محزون و غمگین بودن، چهره زشت و عبوس و دلمردگی از آثار حسادت است، گفت: فرد حسود معمولاً ارزش وجود خود را نمی‌شناسد و عزت نفس بسیار پایینی دارد او باور ندارد که می‌تواند با تلاش و پشتکار به موفقیتی دست یابد که دیگران از داشتنش لذت می‌برند.

حسنی نابودی ایمان را از ضررهای حسادت بیان کرد و افزود: بیشتر حسادت‎ها به امور مادی و دنیوی صورت می‎گیرد چنانچه اگر فردی که حسادت می‎ورزد بداند تقسیم نعمت‎ها به دست خداوند متعال است نسبت به دیگران حسادت نمی‎کند.

وی اظهار کرد: مشکلى که در حسادت وجود دارد این است که رفتارها و نابهنجارى هاى شخص قابل شناسایى و رویت است ولى انگیزه‌هاى آن مخفى است.

این کارشناس مذهبی در خراسان جنوبی با اشاره به اینکه پنهان بودن علل رفتارهاى نابهنجار برخاسته از حسادت این امر را تشدید مى‌کند و توان مقابله را از شخص و یا دیگرى مى‌گیرد، یادآور شد: از این‌رو قرآن حسادت را از صفات نکوهیده و زشت بر مى‌شمارد و از همگان مى‌خواهد تا خود را از این حالت و یا صفت رهایى بخشند.