۱۷ربیع‌الاول؛ روزی برای پاسداشت اخلاق و مهرورزی

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، تقویم را که ورق بزنیم، امروزهفدهم ربیع‌الاول، ولادت پیامبر(ص) و ولادت فرزند گرامی ایشان امام صادق(ع) را روز اخلاق و مهرورزی نام دارد، آدمیزاد به اخلاق و مهرورزی است که با سایر مخلوقات متفاوت می شود، هرچند شاید برای خیلی از ما این دو واژه تنها جلوه ای نمادی دارد و در ورای مشکلات و هیاهوی زندگی امروزی مدت هاست اخلاق و مهرورزی را به فراموشی سپرده ایم اما شاید این جمعه متفاوتی برای ما باشد و تلنگری شود تا بیش از پیش با اخلاق و مهرورزی عجین شویم.

اخلاق و مهرورزی روزنه هایی نورانی در مسیر بندگی خداوند هستند که ممکن است به دلیل بروز برخی صفات شیطانی همچون کینه، حسادت، غرور و عداوت در روح و جانمان مسدود شده باشد. همه آدم‌ها لایق محبت‌اند و آنهایی که آدم‌های بدتری هستند، بیشتر به محبت نیاز دارند، وقتی اخلاق هر کس به بهترین مولفه ها و صفات ناب آمیخته می شود مهرورزی با زیباترین شکل ممکن ظاهر می‌شود.

شاید بسیاری ازحس‌های بدی که ما در زندگی تجربه می‌کنیم نتیجه نبود این اخلاق و مهرورزی در زندگی‌مان است. پس چرا تا اخلاق و مهرورزی هست، بی‌اخلاقی و بی‌مهری را انتخاب کنیم.

مهرورزی از زیباترین آموزه‏ های اخلاقی

مهرورزی از زیباترین آموزه ‏های اخلاقی است که نقش سازنده و مؤثری را جهت گرایش انسان‏ها به سوی حق و عدالت ایفا می‏کند و در بسیاری از موارد ارتباطات را صمیمی‏ تر کرده و آتش کینه‏ ها و اختلافات را خاموش می‏سازد.

حضرت علی (ع) می‏فرماید: «قلوب الرّجال وحشیّهٌ فمن تألّفها اقبلت علیه؛ دل‏های انسان‏ها بیگانه و نامأنوس است و هر کس از راه مهرورزی و محبت وارد شود، با آن الفت می‏گیرد».

نبی مکرّم اسلام(ص) به عنوان کامل‏ترین اسوه راستین بشریّت، نسبت به تمام مردم بسیار صمیمی و مهربان بود. آن بزرگوار با داشتن این خصلت ستودنی توانست در طول ۲۳ سال دل‏های بسیاری را شیفته مکتب خویش کند و از منجلاب ضلالت به صراط مستقیم هدایت نماید. قرآن کریم در این زمینه می‏فرماید: «و ما ارسلناک الّا رحمهً للعالمین؛ ما تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم». و پیامبر اعظم (ص) فرمود: «اگر مهربانی و ملاطفت به صورتی مجسّم شود، آن چنان زیباست که خداوند مخلوقی زیباتر از آن را نیافریده است».

ابراز محبت و مهرورزی رسول خدا (ص) نه تنها شامل خانواده، دوستان و اهل ایمان می‏شد، بلکه مخالفین، از اخلاق نرم و شفقت‏آمیز آن بزرگوار بهره‏مند می‏شدند. به همین جهت خداوند متعال رسول گرامی اش را در قرآن تحسین نموده و می‏فرماید: «انّک لعلی خلقٍ عظیم؛ یقیناً تو دارای اخلاق عظیم و نیکو هستی».

مهرورزی رمز موفقیّت

راز موفقیت پیامبر(ص) در مدیریت حکومتی، عشق ورزی و عشق به مردم بود. اگر این شیوه مفید و کارآمد در مدیریت او وجود نداشت، هرگز توفیق رفع مشکلات و موانع طاقت فرسا را پیدا نمی‏کرد.

به همین جهت خداوند فرمود: «فبما رحمهٍ من اللّه لنت لهم و لو کنت فظّاً غلیظ القلب لانفضّوا من حولک…؛ به موجب رحمتی که خداوند به تو عنایت کرد، برای آنان نرم شدی و اگر خشن و تند خو بودی از اطراف تو پراکنده می‏شدند».

محبت و ملاطفت آن حضرت بود که دشمنان کینه توز را به دوستان صمیمی تبدیل کرد و این چنین بود که دل‏ها را کانون محبت خود ساخت و میلیون‏ها دل را از این رهگذر با خداوند آشتی داد.

اخلاق مداری را می توان به دو بخش فردی و جمعی تقسیم کرد. اخلاق مداری در ساحت جمعی یا اجتماعی، رعایت اصول اخلاقی در برخورد با دیگران است. از مهم ترین این اصول می توان به مهرورزی و احسان و عدالت اشاره کرد. این اصول، خود، زیرمجموعه ها و شاخه هایی دارد؛ از جمله خوش خلقی، خوشرویی، شفقت، انصاف، قضاوت عادلانه، ترک مجادله و بدگمانی و کینه ورزی، حسد و خشم و دورویی و... . این هنجارهای اخلاقی می تواند روحیه اخلاق مداری و مهرورزی را به جامعه تزریق کند و سلامت اجتماعی را تأمین سازد.

حجت‌الاسلام سمیعی مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از گیلان، رشد اخلاق را در گرو پرداختن جامع به مباحث قرآنی دانست و متذکر شد: قرآن کریم‌، کتاب هدایت و راهنمای بشر به سوی خداوند و ارزش‌های اخلاقی است و تمام آیات آن درباره مسائل اخلاقی و الگوهای اخلاق است؛ لذا اخلاق ‌و عناصر اخلاقی‌ از محوری‌ترین مباحث قرآنی است که پرتوهای آن را می‌توان در آیینه بیشتر آیات قرآن دید.

وی با تأکید بر اینکه فرهنگ جامعه اسلامی باید منطبق با اخلاق قرآنی و دستورات ائمه معصومین(ع) باشد، اظهار کرد: پیروی از کلام خدا و سیره اهل بیت(ع) رمز رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی است؛ لذا انس با قرآن اخلاق را نیکو می‌کند و سبب احیای مکارم اخلاق می‌شود.