دغدغههای یک پرستار/ از کمبود نیرو تا سختیِ استفاده کردن از مرخصیهای عادی
گروه اجتماعی: بهمناسبت روز پرستار برآن شدیم تا به تهیه گزارشی در مورد این شغل و مشکلات آن بپردازیم. از اینرو گفتوگویی با پرستار نمونه استان خراسان جنوبی داشتیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، ممکن است یک روز بخواهی پرستار باشی؟ روزت را با دیدن رنج و درد آدمها آغاز کنی و تلاش کنی بیمار افسردهای را بخندانی؟ لباسهایی بپوشی که همیشه بوی مخصوص بیمارستان را با خودشان دارند، فشار خون بگیری، مجبور باشی سوزنی را به دستهای نحیف کودک بیماری فرو کنی. میتوانی شاهد به تدریج مردن یک پیرمرد روی تخت سفید بیمارستان باشی؟ دلت میخواهد حس کنی همه زندگی یک آدم بستگی به مهارت دستهای تو در دادن ماساژ قلبی دارد؟ مثل همیشه پروانههای دلواپس نگاهت را مأمور کردهای برای احوال پرسی من.
هر بار که رایحهات را میشنوم چشمان منتظرم مشتاق تماشایت میشود تا لبخند شیرینت را مهمان چشمانم کنی. آرامش، زیباترین هدیهای است که به چشمهای نگران دردمندان میدهی.
در دستهایت زندگی جاریست
در دستهایت زندگی جاریست. دستان تو هنوز بوی سیب و رایحۀ بهشت میدهد. نسیم از سر انگشتان تو میوزد، روز و شبت را یکی کردهای تا زخمهای همنوعانت را التیام بخشی و مهربانیات را مرهم زخمهایشان کنی. خواب را بر خویش حرام کردهای تا بیمارانت آرام بخوابند .
شب فانوس چشمهایت را روشن نگه میداری تا مبادا کابوس دردی، خواب را بگیرد از چشمهای بیماران. نرم و سبک همچون رویایی دلنشین به تمامی اتاقها پا میگذاری تا مبادا صدای نالهای بلند باشد، یا چشمی از رنج بیدار مانده باشد .
همچون یک فرشته مهربان نسیموار سرک میکشی به دنیای رنج و تنهایی اهالی درد و فضای دلتنگی بیماران را پر می کنی از رایحۀ امید.
امروز به پاس تمام ایثارگریهایت زمین را به نامت آذین بستهایم، تو که عطر خوش نفسهایت آرامش را به چشمان مضطرب بیماران میبخشد و دستهایت امید به زندگی در رگهای بیماران تزریق میکند.
به خود ببال پرستار و دل به کرامت زهرائی زینب(س)ده و فراموش مکن که طرف حساب تو فقط خداست و دستهای یاری دهندهات بهانهای است تا دعا از لب بیماران برایت جاری شود .
پرستاری در فرهنگ اسلامی
در فرهنگ اسلامی و تعابیر قرآنی، آن هنگام که پرستار برای یاری انسان نیازمندی تلاش میکند و برای جلب رضایی پروردگار نیازهایش را برمیآورد، مثل آن است که او را از مرگ رهایی بخشیده و بدین کار، موجبات خرسندی خداوند را فراهم کرده است؛ زیرا پرستاری که با تلاش خویش جان مجروح یا بیمار ناتوانی را نجات میدهد و برای بهبودی وی فعالیت میکند، به یقین او را زنده کرده است و هر که فردی را زنده کند و به جامعه پر تلاش انسانها باز گرداند، مثل آن است که خدمتی شایان به همه مردمان کرده است.
منصوره کاظمی، پرستار بخش اکوی قلب بیمارستان ولی عصر بیرجند که دارای 26 سال سابقه کار است، با بیان اینکه 12 سال در بیمارستان امام رضا(ع) و 14 سال در بیمارستان ولی عصر فعالیت میکند، بیان کرد: پرستاران با استقامت، صبر و بردباری خود قشر پیشگام در راستای تأمین و نهادینهکردن سلامتی مردم در جامعه هستند.
وی با اشاره به اینکه شغل پرستاری شغلی بسیار حساس و سخت است که نیازمند روحیه ایثارگری است، افزود: رفتار پرستار در بهبودی حال بیمار نقش بهسزایی دارد و خوشرویی و احساس همدردی یکی از اولویتهای کاری پرستاران است.
فعالیت در بخش های اورژانس، داخلی ، قلب و اطفال از کارنامه کاری وی است.
کاظمی بیان کرد: مهم ترین و حساسترین مجموعهای که بیشترین خدماترسانی را به مردم و بیماران در این حوزه دارند بیمارستان ها و درمانگاهها هستند و به همین دلیل باید در راستای خدمترسانی مناسب به مردم در اینگونه سازمانها و نهادها تلاشهای جدی صورت گیرد.
وی با بیان اینکه دارای سه فرزند است، گفت: در ابتدای زندگی بهخاطر شرایط سخت کاری ناراحت بودم ولی به تدریج وقتی فهمیدم این شغل برای زندگیام و اطرافیانم مناسب است ادامه دادم.
پرستار نمونه استانی در مورد نحوه پذیرش خود بیان کرد: در سال 1365 که سالهای جنگ بود بیمارستانها در زمینه کاردانی پرستاری نیرو پذیرش میکردند و من نیز که دانشگاه تربیت معلم درس میخواندم انصراف و رشته پرستاری را خواندم.
وی ساعت کاری این قشر زحمت کش را از 7:30 صبح تا 13:30،13:30 تا 19:30 و از 19:30 تا 7:30 صبح ذکر کرد و ادامه داد: پرستاران در سه شیف کاری به ارائه خدمت به بیماران میپردازند.
کاظمی با اشاره به اینکه تقویت روحیه از خودگذشتگی پرستاران میتواند در ارتقای شاخصههای سلامت مؤثر باشد، عنوان کرد: نگرانی بیمار و همراهان او امری طبیعی است و پرستاران با کار خیرخواهانه خود همراه همیشگی بیماران هستند.
مشکلات پرستاران شیفت شب
وی تحلیل قواى جسمانى، ابتلا به بیماىهاى جسمى، اختلالات خلقى و افزایش احتمال بروز انواع سرطان را برخی از مشکلات این شیفت کاری شب بیان و اظهار کرد: برخی از پرستاران یا به دلیل سابقه کمکاری و یا به دلیل حقوق بیشتر این شیفت مجبور هستند در شیفتهاى شبانه کار کنند و مسائل ناشى از آن را متحمل شوند.
پرستار بخش اکوی قلب بیمارستان ولیعصر بیرجند ادامه داد: زنان پرستارى که در شیفتهاى شب فعالیت مىکنند به دلیل بالا بودن ساعت کارى، کم بودن کارکنان، حجم کارى زیاد در معرض آسیب و مشکلات فراوانی قرار مىگیرند.
کاظمی همچنین، مشکلات زناشویی و خانوادگی، را از مهمترین مشکلات پرستاران زن متأهل بیان کرد و افزود: بسیارى از خانوادهها با شبکارى زنان مخالف هستند زیرا در زمان شب است که تمامى افراد خانواده دور هم جمع شده و به تبادل نظر مىپردازند.
وی آسیبهای عاطفى و روحى به فرزندان و در نتیجه تأثیر منفى بر تربیت آنها را از دیگر مشکلات زنان پرستار شیفت شب عنوان کرد.
پرستار نمونه استانی ادامه داد: الگوگیری از زندگی حضرت زینب(س) و مطالعه ویژگیهای اخلاقی و شخصیتی آن بانوی بزرگوار اسلام پرستاران را در ادامه راه خطیر پرستاری و خدمت به جامعه یاری میکند.
کاظمی افزود: تمامی پرستاران در خدمترسانی در حوزههای مختلف رسالت بزرگ خود را به خوبی انجام میدهند لذا باید با نگاهی جامع و دقیق در این مسیر بیش از پیش گام برداشت.
احیای هویت حرفهای کار پرستاران
وی خواستار احیای هویت حرفهای کار پرستاران شد و مطرح کرد: پرستاری از شغلهای بسیار مقدس است که اجر الهی دارد اما ما پرستاران در دوران کاری خود و با شرایط سخت کاری واقعاً دچار فرسودگی جسم و روح میشویم اما کسی به فکر ما نیست.
کاظمی عنوان کرد: شغل پرستاری در واقع شب و روز و تعطیلی و غیر تعطیلی نمیشناسد و پرستاران همواره درگیر شغل خود هستند و حتی بیرون از بیمارستان هم نزدیکان توقعات خاص از پرستاران دارند.
پرستار نمونه استانی در پاسخ به این سوال که برخی از پرستاران خستگی خود را در قالب ابراز عصبانیت بر سر بیمار و یا خانواده بیمار تخلیه میکنند آیا این کار توجیهپذیر است؟ گفت: خیر توصیهای که به همکاران دارم این است که بهترین کار هنگام عصبانیت سکوت است و تا جایی که میتوانند از این ابزار استفاده کنند.
کاظمی با اشاره به این که بعد از 26 سال خدمت به عنوان پرستار هماکنون دچار عوارض جسمی ناشی از ایستادنهای طولانی مدت شدهام، گفت: حس خوبی را که بعد از بازگشت بیمار به زندگی دارم را نمیتوانم با هیچ واژهای توصیف کنم.
وی با بیان اینکه این شغل خوبیها و زیباییهای زیادی دارد، بیان کرد: با تمام سختیها اگر حق انتخاب دوباره داشتم قطعاً باز هم پرستاری را انتخاب میکردم.
کمبود نیرو؛ یکی از مشکلات پرستاران
وی کمبود نیرو را یکی از مشکلات موجود بیان کرد و افزود: پرستاران حتی برای استفاده از مرخصی عادی خود تا زمانی که نتوانند شیفتهای خود را تنظیم و فردی جایگزین کنند نمیتوانند از مرخصی به حق خود استفاده کنند.
کاظمی با بیان اینکه پرستاران با قشرهای مختلف مردم سروکله میزنند، بیان کرد: مهمترین چیزی که یک پرستار باید رعایت کند سعه صدر است.
پرستار بخش اکوی قلب بیمارستان ولیعصر بیرجند با اشاره به اینکه بسیاری از پرستاران برای تأمین هزینه زندگی ناچارند در سه شیفت کار کنند، بیان کرد: مسلماً در چنین شرایطی پرستار کارایی لازم را ندارد و آسیب آن در نهایت به بیمار و خود پرستار میرسد.
وی در پاسخ به این سؤال که تعدادی از بیماران نسبت به روند کند رسیدگی آنها به بیماران گلایهمند هستند، گفت: پرستاران بیماران را درک کرده و با آنها همدردی میکنند اما زمانی که بیمار به بیمارستان مراجعه میکند انتظار دارد که در کوتاهترین زمان به آن رسیدگی شود این درحالیست که رسیدگی به برخی از بیماران در اولویت اول قرار دارد و بههمین منظور بیماران تصور میکنند که پرستاران در خدماتدهی تعلل میکنند.
کاظمی عنوان کرد: وقتی میبینی بیماری محتاج پول برای تهیه هزینه درمان است یا وقتی مجبوری خبر فوت بیماری را به همراهیهایش بدهی خود به خود دچار عوارض روحی روانی میشوی لذا بهترین بخش کار ما لذت بردن از کمک به بیماران است و دیدن لحظههایی که درک میکنی بیمارت برای تشکر کردن از تو هیچ چیز جز دعا ندارد.
نبود امکانات رفاهی؛ از دیگر مشکلات پرستاران
وی نبود امکانات رفاهی را از دیگر مشکلات پرستاران ذکر و مطرح کرد: مسئولان پرستاران را همراهی نمیکنند و وظیفه این قشر تنها به یکروز یعنی روز پرستار خلاصه میشود.
پرستار نمونه استانی بیان کرد: مسئولان باید به حق رفتار کنند و نگاهی دو جانبه نداشته باشند به پارتیها توجه نکنند سابقه کار و فعالیت افراد را ببیند .
وی با اشاره به اینکه مسئولان باید تواناییها را مدنظر قرار دهند نه روابط و ضوابط را اظهار کرد: بیشتر باید وجدان افراد بیدار باشد.
کاظمی با بیان اینکه حرفه پرستاری جزء مشاغل سخت است، ادامه داد: شد: مزایایی که در اختیار این افراد گذاشته میشود اندک است و متناسب با خدماتی که ارائه میدهند نیست.
گزارش از لیلا لیمویی، خبرنگار ایکنای خراسان جنوبی
خیلی عالی بود دستتون درد نکنه با این گزارشتون فقط لطف کنین گزارشایی که میگیرین اسم خبرنگارم پایانش بزنین .اینم یه گزارش عالی بود چون بیشتر واققعیت های این شغل را بیان کرد. 
