«اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ»؛ اساس تحول فرهنگی/ پیام های بعثت

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، بعثت پیامبر(ص) یا برانگیخته شدن آن حضرت به مقام رسالت، مهم ترین فراز از تاریخ اسلام بوده و نزول قرآن کریم نیز از این زمان آغاز می‌گردد. کلمه بعثت به معنای «برانگیخته شدن» بوده و در اصطلاح به مفهوم فرستاده شدن انسانی از سوی خداوند متعال برای هدایت دیگران می باشد.

حضرت محمد(ص) قبل از بعثت، در بعضی از اوقات برای تفکر و عبادت به غار حرا در کوهی واقع در شمال مکه پناه می برد تا اینکه یک روز فرشته‏ وحی، جبرئیل امین، بر آن حضرت نازل شد و به آن حضرت بشارت نبوت و رسالت داد.

این واقعه به طور مشهور در روز ۲۷ رجب، سیزده سال قبل از هجرت و در سال چهلم عام الفیل برابر با سال ۶۱۰ میلادی روی داد. اولین آیاتی که بر حضرت نازل شد در ابتدا آیات نخستین سوره علق و سپس مُدَّثر بود.

همانطور که از روایات اسلامی و مطالعات تاریخی بر می‌آید، مسئله بعثت پیامبر(ص) در ادیان الهی با برخی از خصوصیات و نشانه‌ها، قبل از ظهور آن حضرت، مطرح بوده و بسیاری از اهل کتاب و پاره‌ای از اعراب مشرک نیز با آن آشنایی قبلی داشته‌اند. نوید و بشارت ظهور پیامبر خاتم به تصریح قرآن در تورات و انجیل ذکر گردیده و حضرت عیسی(ع) نیز پس از تصدیق توراتی که به حضرت موسی(ع) نازل شده بود، به برانگیخته شدن رسول اکرم(ص) بشارت داده. همچنین در این کتب، حتی به خصوصیات رسول اکرم(ص) و یارانشان نیز اشاره شده است.

بنا بر این بعثت پیامبر اسلام(ص) حادثه‌ای بس بزرگ در سرنوشت هدایت بشری بوده و عظمت این امر سبب می‌شد که خداوند متعال به عنوان مقدمه این امر بزرگ، تربیت و پرورش آن حضرت را به عهده داشته و ایشان را برای آینده دشواری که در پیش رو داشتند، آماده سازد. به دنبال همین تربیت الهی بود که پیامبر در سال های قبل از بعثت نیز حالات فوق العاده معنوی و مشاهدات روحانی داشته و نتیجتا ایشان تمام این دوران را با پاکی و طهارت و معنویت سپری کرده‌اند.

رسول الله(ص) پس از بعثت از کوه پایین آمدند و به سمت مکه و خانه خویش عازم شدند و هنگامیکه به خانه رسیدند ماجرای بعثت خویش را برای همسر گرامیشان حضرت خدیجه(س) بازگو نمودند. سپس جبرئیل از آسمان فرود آمد، آبی از آسمان آورد و طریقه وضو گرفتن و رکوع و سجود را به پیامبر(ص) آموخت.

سایر احکام و مسائل شرعی توسط جبرئیل بتدریج بر پیامبر(ص) نازل می‌شد و رسول خدا نیز این احکام را به نخستین مسلمانان آموزش داده و آنها هم این اعمال را انجام می‌دادند. به عنوان مثال در مورد نماز باید گفت که حضرت علی(ع) و حضرت خدیجه(س) که اولین نمازگزاران بودند، پشت سر پیامبر(ص) به جماعت ایستاده و نماز را اقامه می‌کردند.

آغاز اسلام و شروع بعثت با نام خدا، خواندن، قلم، قیام، هشدار، پاکی و اخلاص و بزرگداشت خدا شروع شد. بعثت که به معنی رستاخیز معنوی و انقلاب در همه‏ امور است با انقلاب فرهنگی آغاز گردید، چراکه پایه و اساس تحول فرهنگی به خواندن، نوشتن و پاک سازی و بهسازی فرهنگی بستگی دارد.

در آن زمان محیط مکه و اطراف آن، چنان در لجن‏زار بت‏پرستی و خرافات و فساد غرق بود که دعوت علنی بر خلاف آن وضع، ممکن نبود. بلکه نیاز به هسته مرکزی و دفاعی و اجتماع یاران وفادار و فداکار داشت. از این رو، پیامبر بزرگ اسلام(ص) 3 سال به طور محرمانه با افراد تماس می‏گرفت و آنها را به اسلام دعوت می‏نمود.

پیامبر گرامی اسلام، پس از بعثت، نستوه و خستگی‏ناپذیر با جهل، کفر و ستم مبارزه کرد و پس از 3 سال تبلیغ مخفی و 10 سال دعوت علنی مردم به توحید و ترویج آشکار دین اسلام در شهر مکه، به مدینه هجرت کرد و تا پایان عمر خویش در آن دیار ماند.

تحقق پیام‌های مبعث به وسیله تقویت ایمان و عمل

حجت الاسلام والمسلمین عاشوری، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان انزلی در گفت وگو با خبرنگار ایکنا، با بیان اینکه قبل از بعثت حضرت محمد(ص) جامعه جزیره العرب مملو از شرک، عقب‌ماندگی، فساد، بت‌پرستی، جهل و تاریکی و... بود، اظهار کرد: بیست وهفتم رجب عید سعید مبعث پیامبر اکرم(ص) منشاء تحولات انسانی، معنوی، فرهنگی، علمی و وحدت بوده و توحید، معنویت، عدالت و کرامت انسانی به ارمغان آورد.

وی مبعث پیامبر اکرم(ص) را بزرگترین روز در تاریخ بشریت دانست و گفت: در حقیقت با بعثت حضرت محمد(ص) برجسته‌‌ترین و شریف‌‌ترین مفاهیم و ارزش‌های انسانی متولد شده است. بعثت رسول خدا(ص) اگر چه در چهارده قرن پیش رخ داده است لیکن برخلاف دیگر حوادث تاریخی همواره دوام و جریان داشته و پیام آن ضامن نجات انسان امروز از بحران‌های موجود است.

این کارشناس دینی با اشاره به اهمیت پیام‌های مبعث پیامبر اکرم(ص)، تصریح کرد: اکتشافات و پیشرفت‌های علمی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، توسعه ارزش‌های انسانی، فکری و عقلی امروز بشریت مرهون حضرت محمد(ص) و اهل بیت(ع) است. لذا همه موظف هستند تا اهداف و پیام‌های مبعث را به وسیله تقویت ایمان و عمل در زندگی شخصی و اجتماعی خود تحقق ببخشد.