
بسیاری از دوستداران کلام وحی تمایل دارند که با مفاهیم این کتاب آسمانی آشنایی پیدا کرده و با درک معنای حقیقی آیات قرآن آن را در زندگی خویش به کار گیرند تا همواره در زندگیشان به سمت خدا حرکت کنند.
اما هر خواستن و هدفی مقدماتی دارد که بدون توجه به آن نمیتوان به هدف نهایی رسید و در مورد درک معانی و مفاهیم قرآن کریم نیز آشنایی به زبان عربی یکی از مقدمات کار است که متأسفانه کمتر مورد توجه علاقمندان به قرآن قرار میگیرد.
به جز کسانی که در مدارس حوزوی تحصیل میکنند و آشنایی با زبان عربی و صرف و نحو آن جزو سرفصلهای آموزشی آنان است کمتر کسانی در عرصه فعالیتهای قرآنی به سمت یادگیری زبان قرآن حرکت کردند میکنند.
وقتی در سطح شهر مینگریم، تبلیغات مؤسسات مختلف آموزش زبان انگلیسی را میبینیم که البته یادگیری آن نیز نیاز جامعه ما است، ام در شأن یک جامعه اسلامی نیست که تعداد مؤسسات آموزش زبان عربیاش به تعداد انگشتان دست نرسد.
به مؤسسات مردمی قرآن نیز کمتر آموزش لغت و دستور زبان عربی را مدنظر قرار میدهند و بیشتر تکیه بر روخوانی و روانخوانی صرف است، در حالی که به نظر میرسد برای انس بیشتر با کلام نور نیازمند آشنایی بیشتر با لغات عربی و آموزش دستور زبان آن هستیم.
بررسی چرایی کاهش رغبت افراد به سمت یادگیری زبان عربی
اما بهراستی چرا مردم ما علیرغم علاقمندی به قرآن کمتر تمایلی برای یادگیری زبان وحی یعنی عربی ندارند؟ چرا آنقدر که والدین مشتاق هستند که فرزندشان در یادگیری زبان انگلیسی مسلط شود تمایلی برای آشنایی فرزندشان با قرآن و زبان قرآن ندارند.
شاید ریشه مسئله را باید در نظام آموزشی جستوجو کرد. وقتی که در آزمون ورودی دانشگاهها زبان انگلیسی بهعنوان یک درس عمومی جزء موارد آزمون داوطلبان همه رشتهها است، اما در مورد زبان عربی فقط داوطلبان رشته علوم انسانی عربی جزو موارد آزمون آنها است آیا باید جز این انتظار داشته باشیم که رغبت به سمت یادگیری زبان انگلیسی بیش از زبان قرآن باشد.
وقتی با برخی از افراد به گفتوگو مینشینیم و از آنها در اینباره میپرسیم که چرا به سمت یادگیری زبان عربی نمیروند، اینگونه پاسخ میدهند که یادگیری زبان عربی فقط مورد نیاز کسانی است که قصد دارند در زمینه دین تحصیل کنند و آنان برای انس با مفاهیم قرآن همین قدر که ترجمه آیات را بخوانند کافی است.
آیا برای انس با مفاهیم قرآن خواندن ترجمه کافی است؟
در جواب این افراد باید اینگونه گفت اگر از مترجمان زبده و ماهر در هر زبانی سؤال کنیم که آیا میتوانند منظور دقیق جملاتی را که ترجمه میکنند را برسانند این پاسخ را خواهیم شنید که هر چقدر نیز ما بر اساس وظیفه مان تلاش کنیم تا مفهوم نویسنده اصلی متن را برسانیم باز هم خواندن در متن اصلی ظرافتهایی وجود دارد که قابل ترجمه نیست و لذتی که شما از خواندن متن اصلی میبرید هیچگاه از ترجمه نخواهید برد.
زبان عربی نیز از این قاعده مستثنی نیست و بیشک اگر میخواهیم در حد و توان خودمان برای رسیدن به مفهوم حقیقی آیات وحی تلاش کنیم باید با ظرافتها و ریزهکاریهای ادبیات عرب آشنایی داشته باشیم.
به نظر میرسد در کنار فعالیتهایی که در عرصه گسترش فرهنگ قرآنی میشود باید جایگاهی هم برای انس با زبان عربی باز کنیم چرا که آن موقع است که لذت بیشتری از تلاوت آیات نور خواهیم برد.
حکیمه بهمنزاده/ خراسان جنوبی