بخوانید مرا تا اجابت کنم شما را/ اصرار نداشتن بر استجابت ظاهری

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، گاهی اوقات خواسته ای از خداوند متعال داریم  و هر چه نذر و نیاز و گریه و زاری به درگاه خدای بی نیاز می کنیم برآورده نمی شود، اینجاست که هزار و یک پرسش در ذهن ما بوجود می آید که مگر خداوند متعال نفرمود:«بخوانید مرا تا اجابت کنم شما را» پس چرا جوابم را نمی دهد .

در روایت داریم که اصرار بر دعا موجب برآمدن حاجات است و در تعالیم دیگر داریم بعضی دعاها به صلاح نیست حال ما از کجا بدانیم که کدام دعا به صلاح است و کدام نیست و علت این تأخیر در استجابت چیست.

امام باقر(ع) می فرماید: «واللّه لا یُلِحُّ عبدٌ مُؤمِن علَى اللّه عز و جل فی حاجتِهِ إلاّ قضاها لَهُ» بـه خدا سوگند هیچ بنده مؤمنى در حاجت خود به درگاه خداوند عزوجل اصرار نورزد، مگر آنکه حاجتش را برآورد . در بیان برخی علما نیز آمده که خیلی اصرار بر دعا نکنید شاید به مصلحت شما نباشد، چرا که شاید در آینده و یا در قیامت و پس از مرگ متوجه شویم که استجابت آن دعا به خیر ما نبوده و خدا را شکر کنیم که آن دعا را مستجاب نکرده است.

اصرار نداشتن بر استجابت ظاهری

این دو با یکدیگر تضاد و تعارضی ندارند مصداق واقعی این است که انسان باید بر دعا اصرار کند ولی بر استجابت ظاهری اصرار نداشته باشد.مثلا کسی که صاحب فرزند نمی شود همیشه و تا آخر عمر خوب است که بر دعا به صاحب فرزندی صالح شدن اصرار کند ولی بر استجابت آن اصرار نکند و از اینکه به ظاهر این دعا برآورده نمی شود بی تابی نکند و ناامید از رحمت الهی نشود و افسرده نگردد .

گاهی با همه سهل‌الوصول بودن اجابت و تأکید بر صرف خواندن خدا برای مستجاب شدن، دعاهای ما اجابت نمی شود. یعنی همانی که می‌خواستیم برایمان اتفاق نمی‌افتد یا اوضاع همان جور که ما دل مان می‌خواهد پیش نمی‌رود. فراموش نکنیم که برای اجابت دعایمان، در ابتدا باید موانع را از میان برداشت.

دعا کردن فی نفسه مطلوب است و خود همین دعا کردن نوعی استجابت است. تا خدا نخواهد کسی توفیق دعا کردن و ارتباط با خدا را پیدا نمی کند و از آنجایی که خداوند فرموده و وعده داده که: «ادعونی استجب لکم»  هر دعایی به تحقیق مستجاب می شود ولی نه به آنصورت ظاهری که ما همیشه بفهمیم. خداوند همه دعاها را مستجاب می کند ولی گاهی مطابق ظاهر آن و گاهی که به صلاح نیست مطابق صلاح فرد و حتی بیشتر از خواسته فرد به او می دهد، لکن انسان به آن توجه ندارد.

البته عدم استجابت دعا همیشه ناشی از این نیست که به صلاح فرد نباشد. گاهی موانعی برای استجابت دعا وجود دارد، نظیر برخی گناهان که منجر به حبس دعا می شوند و دردعای کمیل به برخی از آنها اشاره شده است .در این مواقع با توبه انسان، دعاهای او نیز شنیده و مستجاب می شود. پس شایسته است تمام نیازهایمان را در دعاهایمان مد نظر بیاوریم بر آنها اصرار کنیم ولی در عین حال عرضه داریم که خدایا اگر به صلاحمان نیست آنگونه که خود می دانی و به خیرمان است پیش بیاور.

دعا کردن عبادت است

مساله ای که از اهمیت زیادی برخوردار است، توجه به حقیقت دعا و پی بردن به ارزش دعا است؛ اینکه به دعا تنها به چشم وسیله ای برای گرفتن حاجت نگاه نکنیم؛ نه اینکه حاجات خود را از طریق دعا نخواهیم، خیر، بلکه مقصود این است که بدانیم نفس دعا کردن، عبادت است یعنی دعا از دعوت است و در دعا انسان از خداوند دعوت می کند تا در دل و جان او با صفات جمال و جلال اش تجلی کند و به دلی مومن که عرش خدا است بنشیند بنابراین دعا کننده چه حاجت بگیرد و چه نگیرد عبادت کرده و به خداوند نزدیک شده است.

امام باقر(ع) می فرمایند: «افضل العبادة الدعا» دعا برترین عبادت است. در روایتی از امام صادق(ع) آمده که: «دعا کن و مگو کار، گذشته است (و آنچه مقرر شده همان میشود) همانا نزد خداوند عزوجل مقام و منزلتی است که جز با درخواست به دست نمی آید.» در این روایات تنها بحث از فضیلت و عبادت بودن دعا و ارزش خود دعا است و هیچ بحثی از گرفتن حاجت و نگرفتن آن به میان نیامده است، تا ما ارزش حقیقی دعا را درک کرده و با شوق و رغبت به سوی آن بشتابیم.

همین که دعا و عبادت با خلوص نیت و شرایط لازم انجام می شود، در همان لحظه به اجابت می رسد و اثر معنوی خود را بر روح و جان انسان می گذارد و با استمرار این حالت است که آدمی به تدریج مظهر نورانیت و اسماء و صفات کمالیه حق تعالی شده، به کمال و سعادت شایسته خود می رسد. امام صادق(ع) فرمود: «شما را به دعا سفارش مى کنم؛ زیرا با هیچ عمل دیگرى همچون دعا، به خدا نزدیک نمى شوید».
خدا هیچ وقت سرعت در اجابت را فدای به هم ریختن مصلحت و نظم زندگی بنده اش نمی کند. هر وقت سرعت در اجابت با مصلحتی که خدا برای کل جریان زندگی و پازل زندگی آدم ها در نظر گرفته، تناقض داشته باشد اجابت شکلش عوض می شود. یا می افتد به تأخیر یا نوعش عوض می شود.

از تو حرکت از خدا برکت

در خصوص استجابت دعا، توجه به این نکته لازم و ضروری است که رسیدن به هر خواسته ای راه خود را دارد و باید از مسیر طبیعی خودش بدان دست یافت. البته در کنار تلاش فردی و اجتماعی موضوع دعا هم سفارش شده است و باعث جلب عنایت و کمک خداوند می شود. دعا برای کسی مفید است که در مسیر قرار دارد و عملا تلاش می کند و نهایت سعی خود را برای رسیدن به اهداف خود در زندگی انجام می دهد. چنین کسی بسیار موفق خواهد بود و برای او رسیدن به خواسته ها و استجابت دعاها دور از انتظار نیست.

حجت‌الاسلام حبیبی، امام جمعه رضولانشهر در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از گیلان با بیان اینکه خداوند برای مومنان وزن و ارزشی قائل نیست، مگر در سایه دعا و عبادت، گفت: دعا کردن همراه با ناله و تضرع به درگاه خدا سبب عنایت  الهی به بندگان  می‌شود.

وی با بیان اینکه دعاکردن به معنی دعوت خدا از مردم نیز می باشد، افزود: سنت الهی دعوت از مردم برای پذیرفتن حق و اتمام حجت بر آنهاست و اگر این دعوت نباشد، مردم ارزشی ندارند؛ آنچه انسان‌ها را موجود برتر و ارزشمند می‌کند، پذیرش دعوت خداست؛ دعا روح عبادت است و خداوند در قرآن می‌فرماید «بشر را برای دعا کردن آفریدم».

این کارشناس دینی تکذیب دین را موجب سقوط ارزش انسان خواند و ادامه داد: دعا و مناجات با خدا وسیله تحصیل ارزش‌هاست؛ در واقع انسان منهای هدایت و عبادت ناچیز می‌باشد.

حجت‌ الاسلام حبیبی با بیان اینکه دعوت به حق از شئون ربوبیت خداوند است، گفت: هستی برای انسان آفریده شده و انسان هم برای پذیرش حق و عبادت خداوند؛ لذا محور هستی معنویات است.

امام جمعه رضوانشهر گفتن «الحَمدُلِلَّه» را نعمتی دانست که خدا توفیقش را به ما می‌دهد و متذکر شد: این نعمت بالاتر از نعمات مادی است، اما شکر سه قسمت دارد: شکر درونیِ و قلبی، شکر لفظی و شکر عملی؛ شکر قلبی یعنی انسان در دلش بداندکه این نعمت را چه کسی به او داده و همین که دانست شکر قلبی است؛ زمانی که حمد را به زبان می‌آورد، شکر لفظی نموده و وقتی نعمت را در راه رضای آن کسی که به او بخشیده مصرف کند، شکر عملی بجا آورده است؛ شکر عملی مانع از معصیت می‌شود.

منابع:
http://www.tebyan.net
الکافی
میزان الحکمه