احیای خوشنویسی در خراسان جنوبی؛ نیازمند بودجه/ رسانه ملی به گسترش این هنر بپردازد
گروه هنر: مدیر انجمن خوشنویسان خراسان جنوبی با اشاره به اینکه ساز و کار احیای خوشنویسی در استان نیازمند بودجه در این زمینه است، گفت: رسانه ملی با برگزاری برنامههای تبلیغاتی میتوان توجه خانوادهها و کودکان را به این رشته جلب کنند.
به گزارش خبرگزای بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، خوشنویسی را میتوان شاخصترین هنر در پهنه سرزمینهای اسلامی دانست و آن را به منزله زبان هنری مشترک برای تمام مسلمانان دانست. هنر خوشنویسی همواره برای مسلمانان ارزش ویژه داشته است؛ زیرا در بنیاد، آن را هنر تجسم کلام وحی میدانستهاند. آنها خط زیبا را نه فقط در نسخهپردازی قرآن، بلکه در بیشتر هنرها به کار میبردند. حتی در قرآن در آیههای «ن والقلم و ما یسطرون» و «الذّی علّم بالقلم» به خط اشاره شده است.
خوشنویسی اسلامی و ایرانی بر پایه قالبها و قواعد و نظامهای بسیار مشخصی شکل گرفت که هر یک از نظام شکلی خاص و تا حدود زیادی غیرقابل تغییر برخوردارند، بر همین اساس ایجاد قلمهای تازه یا شیوههای ابداعی شخصی خوشنویسان شگفت انگیز مینماید.
در خوشنویسی اندازه هر حرف و نسبت آن با دیگر حروف با دقت بسیار بالایی معین شده است و هر حرف به صورت یک مدول ثابت درمیآید که تخطی از آن به منزله نادیده گرفتن توافقی چند صد ساله است که همیشه میان خوشنویس و مخاطب برقرار بوده و با رضایت طرفین حاصل میآمده است. حتی ترتیب شکل کلمات نیز براساس مبانی مشخصی تعیین میشده که در رسم الخطها و آداب المشقها از جانب استادان بزرگ تنظیم و ارائه شده است.
با گسترش اسلام در سراسر شبه جزیره عربستان، ایران، ماوراءالنهر، بخشهایی از هند، شمال آفریقا و اندلس، یا زبان عربی جایگزین زبان اقوام ساکن دراین مناطق شد (مانند مصر) یا دست کم خط عربی جای خطوط قدیمی را گرفت (مانند ایران) و به این سان خطی واحد در تمام قلمرو اسلام پدیدار شد. خط عربی که پیش از ظهور اسلام نگارشی ساده و کاربردی محدود داشت، بهسرعت با خطوط دیگر درآمیخت و به کمال رسید.
اما سیر تکامل خط در اسلام و ایران چگونه بود؟ در ایران پس از این که خط تصویری به میخی تبدیل شد و مدتی میخی، آشوری، بابلی و اوستایی نوشته میشد، پس از پیدایش خط حروفی در مصر و فنیقیه و سرایت آن به یونان در دوره اقتدار سلوکیها خط مزبور رواج یافت. سپس اشکانیها هم همان خط را دنبال کردند و در زمان ساسانیان خط پهلوی با خط حروفی خیلی نزدیک شد تا این که بعد از اسلام خواه ناخواه خط کوفی در ایران رواج یافت و مسیر ترقی خود را پیمود و از کوفی بینقطه به نقطه دار و نسخ و نستعلیق، ثلث، رقاع و شکسته و غبار و امثال آن ترقی پیدا کرد.
در صدر اسلام زیبانویسی امری ناشناخته بود
در صدر اسلام زیبانویسی امری ناشناخته بود. در قرون اولیه هجری، خط کوفی برای تحریر قرآن پدید آمد که متشکل از عناصر مدور، عمودیهای کوتاه و افقیهای کشیده بود. خط کوفی در جریان تحولش تا سده پنجم هجری صورت هندسی و تزئینی یافت و تا حدی ناخوانا شد و به روشی برای تزئینات و خوشنویسی بدل گشت. حتی قدیمیترین نسخه های قرآن نیز به خط کوفی کتابت شده است.
مهدی اسماعیلی، مدیر انجمن خوشنویسان خراسان جنوبی در گفتوگو با ایکنا گفت: ساز و کار احیای خوشنویسی در استان نیازمند بودجه در این زمینه است چراکه با هزینهکردن میتوان افراد را علاقهمند به این هنر کرد.
وی با اشاره به اینکه برگزاری کلاسها و کارگاههای آموزشی یکی از راههای جذب هنرجو در این رشته هنری است، ادامه داد: دعوت از اساتید بزرگ استان و دیگر شهرستانها نیازمند بودجه میباشد که با بودجه اندکی که در این زمینه وجود دارد آن طور که شایسته است نمیتوان برای گسترش خوشنویسی انجام داد.
وضعیت هنرجویان خوشنویسی در چند سال اخیر دچار ریزش شده است
اسماعیلی با اشاره به اینکه وضعیت هنرجویان خوشنویسی در چند سال اخیر دچار ریزش شده است که این کار مستلزم حمایت خانوادهها از این رشته اسلامی است، بیان کرد: فضای مجازی و بازیهای رایانهای یکی از عواملی است که نه تنها بر روی هنر خوشنویسی بلکه بر روی دیگر هنرها نیز تأثیر گذاشته است.
وی حضور آموزش و پرورش را در احیای هنر خوشنویسی مهم دانست و افزود: آموزش و پرورش میتواند با قرار دادن یک برنامه در راستای آموزش هنر خوشنویسی در مدارس به احیای آن کمک کند.
اسماعیلی گفت: یادگیری این هنر نیازمند زمان و حوصله زیاد است و یکی از دلایلی که افراد در این دوره به آن رغبتی نشان نمیدهند کم حوصله بودنشان است لذا برای یادگیری هر هنری باید حوصله و زمان گذاشت.
مدیر انجمن خوشنویسان خراسان جنوبی یادآور شد: رسانه ملی با برگزاری برنامههای تبلیغاتی میتوان توجه خانوادهها و کودکان را به این رشته جلب کنند.
