حبیبالله محمودیان، باستان شناس ایلامی در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) از ایلام، اظهار کرد: معماری اسلامی برگرفته از اجزاء و مشخصات معماری ایرانی در دورههای قبل از اسلام، ایران بوده که در دوره اسلامی با بهرهگیری از تزئینات به ویژه گچبریها نمای داخلی اماکن مذهبی شکل و جلوه خاصی پیدا کرده است.
وی با بیان اینکه استفاده از آیات کلامالله مجید در قالب گچبریها به خط کوفی در قرون اولیه اسلامی در اماکن مذهبی مشهود است افزود: بقعه معین صالح (مای صالح) واقع در بخش ماژین شهرستان درهشهر با این سبک و شیوه از دوره اسلامی میانه بر جای مانده است.
عضو هیئت علمی گروه باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام اضافه کرد: استفاده از کاشی و تزئینات زیبای معماری ایرانی جلوه خاصی به اماکن مذهبی به ویژه مساجد و دیگر ابنیه اسلامی داده که نمادی از معماری ایرانی اسلامی بشمار میرود.
محمودیان با اشاره به اینکه در استان ایلام بیش از 104 مکان مذهبی اسلامی و دهها مکان تاریخی متعلق به بناهای غیرمذهبی پیش از اسلام وجود دارد خاطرنشان کرد: در کاوشهای باستان شناسی در شهر باستانی سیمره در درهشهر بنایی مذهبی احتمالا مسجد به دست آمده که قرون اولیه اسلامی را نشان میدهد.
این باستانشناس ایلامی ادامه داد: در کتاب اطلس استان ایلام در رابطه با تکایا، مساجد و مکانهای مذهبی استان مباحث متعددی مطرح شده که در ایلام بقاع متبرکه و زیارتگاههایی از جمله بقعه «المهدی بالله»، مقبره «اکبر»، امامزاده «سیدعیسی(ع)»، امامزاده «حاجی بختیار»، امامزاده «سیدمحمد(ع)» و روادگاهها و قدمگاههایی وجود دارد.
وی یادآور شد: در دوران اسلامی متاخر که شامل سلسلههای افشاریه، زندیه و ... بوده ایلام جزئی از قلمرو این سلسلهها بوده است که شاخصترین اثر مربوط به دوران زندیه ساختمان امامزاده علی صالح (ع) در بخش صالحآباد از توابع شهرستان مهران است که پس از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران نوسازی و تجدید بنا شده است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه گفت: اطلاعات دقیقی از مساجد و تکایای محدوده ایلام در دوره اسلامی در دست نیست اما مواردی از جمله مسجد والی، مسجد جامع ایلام و تکایایی همچون تکیه سید احمدی، تکیه زرینچنگ، تکیه سید قاسم حائری، تکیه شوهانی، تکیه شریفنیا، تکیه ابوالفضل، تکیه طاووس اسلامی، تکیه شادآباد وجود دارد.