زن یا مردسالاری؟/ حاکمیت حق؛ معیار دین در روابط خانوادگی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، آیا تاکنون مشاهده کرده‌اید که زن و مردی در حال گوش دادن به یک سخنرانی در حیطه خانواده و یا یک فیلم خانوادگی باشند؟ در این وضعیت گاه سخنران از حقوق یک زن و تکالیف مرد می‌گوید و زن اشاره‌ای به همسرش می‌کند که این جملات را به دقت گوش بده.

و یا عکس این قضیه نیز صادق است و هرگاه سخن از بایدهایی که یک زن باید مراعات کند می‌شود، مرد می‌خواهد همسرش بیشتر دل به این سخنان بدهد. به عبارت دیگر همه به جای اینکه بخواهند از تکالیف خود بدانند، به دنبال شنیدن حقوق خویش هستند که متأسفانه بتوانند به عنوان یک حربه در زندگی خانوادگی استفاده کنند.

گاه قضیه فراتر می‌رود و افراد تمایل دارند قوانین و یا تعالیم دینی در حوزه خانواده را به نوعی به نفع خویش تفسیر کنند که بی‌شک آسیب‌زا خواهد بود.

جواد تیموری، قاضی دادگستری بیرجند در این رابطه گفت: برداشت‌های نادرست از قوانین و تعالیم دینی اثرات نامطلوبی بر روابط اجتماعی، روابط خانوادگی خواهد داشت و از این جهت باید مراقب تعابیری که از دستورات اسلام می‌شود، باشیم.

وی اظهار کرد: اگر این برداشت‌های غلط در حوزه خانواده باشد نه تنها مشکلات فعلی در زمینه خانواده را بهبود نخواهد بخشید بلکه زمینه افزایش این اختلافات را به وجود آورده و منشاء اثرات نامطلوب بر روابط اعضای خانواده خواهد داشت.

قانون و تعالیم خانوادگی دین را تنها افراد متخصص باید معنا کنند

قاضی دادگستری بیرجند بیان کرد: کسی که می‌خواهد از یک قانون یا یک حکم دینی برداشتی داشته باشد حتماً باید متخصص و کارشناس باشد تا به جوانب امر آگاهی داشته باشد نه اینکه به هر دلیلی بخواهد آن قانون یا دستور دینی را به عبارتی به نفع زوج یا زوجه تفسیر کند.

تیموری ادامه داد: قانون و تعالیم دینی به صورت مصداقی محدود وظایف هر یک از زوج و زوجه را مشخص کرده و نیازی نیست که افراد غیر کارشناس بخواهند آن را معنا و برایش محدود و مصداق مشخص کنند.

وی یادآور شد: البته روابط خانوادگی یک رابطه حقوقی محض نیست که براساس آن بخواهیم حقوق و تکلیف را مشخص کنیم بلکه در وهله بالاتر بین زوجین و به طور کلی اعضای خانواده روابط عاطقی برقرار است این بعد نیز در بایدها و نبایدهای خانوادگی مؤثر است.

حجت‌الاسلام سیدحسن سیدی، کارشناس دینی در بیرجند نیز در این زمینه گفت: در اینکه اسلام به نظام حقوقی خانواده بها داده است شکی نیست و به طور کلی بسیاری از آیات قرآن موضوعاتی خانوادگی دارد.

وی اظهار کرد: در روایات رسیده از ائمه معصومین نیز در زمینه حقوق اعضای خانواده سخنان فراوانی بیان شده که نمونه بارز آن رساله حقوق امام سجاد(ع) است که در آن حقوق تک تک اعضای خانواده از پدر و مادر و فرزندان تا حق همسر گفته شده است.

نظام حقوق خانواده در اسلام زن سالارانه و یا مرد سالارانه است

کارشناس دینی در بیرجند بیان کرد: اما در این نظام حقوقی زن‌سالاری و یا مردسالاری معنا ندارد بلکه خدایی که انسان را زوج خلق کرده آگاه‌تر است که اگر هر کدام از زن و مردم چه وظیفه ای تقبل کنند به نفع نظام خانواده است.

سیدی ادامه داد: تنظیم قوانینی که در ظاهر به نفع زن یا مرد باشد خانواده را دچار آسیب می‌کند که نمونه آن را در خانواده‌های غربی و یا برخی کشورهای به ظاهر اسلامی که تعالیم دینی به درستی در آن اجرا نمی‌شود، مشاهده می‌کنیم.

وی گفت: در یک مصداق درست است که به دلایل عدیده‌ای اسلام مدیریت خانواده را به زن داده اما نباید فراموش کرد که این قاعده به معنای نادیده گرفتن حقوق زن نیست، بله مرد مدیر خانوادهاست اما مدیری که باید بر اساس انصاف، عدالت و اخلاق رفتار کند.

تضعیف مدیریتمرد در خانواده در وهله اول به خود زن آسیب می‌رساند

کارشناس دینی در بیرجند یادآور شد: از طرف دیگر نباید مدیریت مرد در خانواده تضعیف شود چون بی‌شک در این صورت اولین کسی که آسیب خواهد دید خود زن است که معمولا تمایل دارد تکیه گاهی قوی و مستحکم داشته باشد.

لیلا بهمنی، کارشناس حقوق در این زمینه گفت: هویت روابط خانوادگی به گونه‌ای است که نمی‌توان خانواده را بر مبنای قانون صرف اداره کرد، بلکه آنچه بیش از هر چیزی چرخ خانواده را به گردش در می‌آورد عشق و محبت است.

وی اظهار کرد: اما اگر زمانی مجبور شویم بر مبنای قانون حکم کنیم بی‌شک برداشت‌های زن‌سالارانه و یا مردسالارانه از قوانین و یا تعالیم دینی نه تنها زمینه‌ساز رفع مشکل نخواهد بود بلکه ممکن است اختلافات به‌وجود آمده را حادتر کند.

کسانی تعالیم خانوادگی دین را زن یا مردسالارانه معنا می‌کنند که از اخلاق فاصله گرفته‌اند

بهمنی بیان کرد: معمولاً کسانی تمایل دارند قوانین و دستورات دینی را زنانه و یا مردانه و در حقیقت به نفع خود تفسیر کنند که با مبانی اخلاقی فاصله زیادی دارند و یا ممکن است علم و اطلاع کافی از مسائل نداشته باشند.

این کارشناس حقوق یادآور شد: استاد بزرگواری مطرح می‌کرد اگر در جامعه یک روز قانون نباشد هرج و مرج می‌شود اما در خانواده اگر یک روز قانون باشد دچار هرج و مرج می‌شود که این نشان‌دهنده ضرورت حاکم بودن اصل اخلاق و محبت در روابط خانوادگی است.