سلب آرامش مصداق عینی تضییع حقالناس است
گروه اجتماعی: سلب امنیت و آرامش مردم به بهانه لذت و سرور نهتنها روا نیست بلکه مصداق ظلم و تضییع حق الناس است.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(آیکنا) از گیلان، در گذشته هرگاه صحبت از مراسم آخرین شب چهارشنبه سال یا همان چهارشنبهسوری می شد یاد سنت های قشنگ می افتادیم ولی متاسفانه در سال های اخیر چهارشنبهسوری پایان سال کم کم به یک معضل اجتماعی و انسانی تبدیل شده که جان و روان انسان ها را در وهله اول هدف قرار داده است.
امروزه مراسم چهارشنبه سوری شکل سنتی خود را از دست داده و تبدیل به بازی های خطرناک با مواد منفجره و محترقه شده است. مواد محترقهای که در زمان انفجار علاوه بر تولید صدای بسیار گوشخراش و آزارنده، آسیبهای جدی به چشم، دست و سایر قسمتهای بدن وارد می کنند.
هرگونه بی توجهی به نکات ایمنی و سهلانگاری در برپایی مراسم چهارشنبهسوری می تواند زیان های جانی و مالی سنگین و غیرقابل جبرانی را در پی داشته باشد. حادثه برای هرکسی اتفاق می افتد. در برخی حوادث افرادی کشته شده یا به شدت آسیب میبینند. اما از بروز اغلب حوادث از جمله حوادث چهارشنبهسوری میتوان جلوگیری کرد.
خداوند در قرآن می فرماید: «مَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَه»؛ هر كس به اندازه ذرهاى بدی كرده باشد، آن را مىبیند زیرا قاضی آن روز همان خدایی است که «لا یَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِی السَّماواتِ وَ لا فِی الْأَرْضِ» در آسمانها و در زمین همسنگ ذرهاى از او پوشیده و پنهان نیست.
سلب آرامش مصداق تضییع حق الناس
سلب امنیت و آرامش مردم به بهانه لذت و سرور نه تنها روا نیست بلکه مصداق ظلم و تضییع حق الناس است. مردم حق دارند آرامش داشته باشند و در سلامت به سر برند. نادیده گرفتن این حق و تعدی به حقوق آنها یعنی ظلم به آنها و ظلم به دیگران هم گناهی نیست که تنها با استغفار زبانی و ندامت درونی فیصله یابد.
امام باقر(ع) در مورد ظلم به دیگران به این نکته اشاره دارد که خداوند از این ظلم(حق الناس) نمی گذرد [تا اینکه صاحب حق؛ راضی شود].
امام صادق(ع)فرمود: «مَنْ ظَلَمَ مَظْلِمَةً أُخِذَ بِهَا فِی نَفْسِهِ أَوْ فِی مَالِهِ أَوْ فِی وُلْدِه» ؛ هر كس ستمی به دیگری کند به همان ستم، گرفتار میشود؛ یا خودش یا دارائیاش یا فرزندش.
چهارشنبهسوری با این نگاه و با توجه به وقایعی که در آن رخ می دهد شبی است که در آن آتش ظلم زبانه می کشد. تمام اشتباه ما این است که فکر می کنیم این کارها، ظلم نیست و ظلم یعنی کشتار کودکان بیدفاع؛ در حالی که لرزاندن دل کودکی هم ظلم است. جوانی که با منفجر کردن نارنجک و یا حتی ترقهای کودکی را چنان میترساند که او به آغوش مادر پناهنده شده و بلند گریه می کند و خود مستانه میخندد هم ظالم است و باید منتظر عواقب کار خود باشد.
تفریح و شادی در اسلام حرام نیست به شرط اینکه حرامی در آن نباشد وگرنه حرام و ممنوع است؛ مانند اینکه عدهای بخواهند با تمسخر یک نفر، بخندند و شادی کنند.
نقش مؤثر خانواده در کنترل هیجان خواهی نوجوانان
ایرج شاکری نیا، استادیار گروه روان شناسی دانشگاه گیلان در گفتگو با خبرنگار ایکنا، با بیان اینکه رفتار افراد شرکتکننده در مراسم چهارشنبهسوری یک رفتار ضد اجتماعی نیست، اظهار کرد: البته ممکن است تعدادی از مشارکتکنندگان در این مراسم را از ضداجتماعیها دانست.
وی با اشاره به ارتباط بین عملکرد خانواده و رفتار شرکتکنندگان در این مراسم، تصریح کرد: خانواده ها از جمله نهادهای تاثیرگذار بر رفتار نوجوانان و جوانان مشارکتکننده در این فعالیت ها هستند البته موضوعی که به لحاظ تربیتی و روان شناختی باید بدان توجه کرد این نکته است که تاثیر حضور خانواده در فعالیت های فرزندان موضوعی ریشهای و عمیق است بدین معنی نیست که در طول سال از نقش و تاثیر خانواده غفلت شود و ناگهان در شب چهارشنبهسوری فرد به فکر اثر خانواده افتد.
استادیار گروه روانشناسی دانشگاه گیلان با تاکید بر اینکه اگر نوجوانی در بقیه رفتارهای خود از الگوی خاصی پیروی می کند مطمئنا در چهارشنبهسوری هم از همان الگو تبعیت خواهد کرد، متذکر شد: توجه به خانواده یک توجه عمومی است که شامل مراحل مختلف رشد کودک میشود و با تقویت رفتارهای خانوادهها و آموزش مهارتهای زندگی باید به تربیت خانوادهها اهتمام داشت تا نتیحه آن در مراسماتی مانند چهارشنبهسوری نمایان شود.
شاکرینیا با اشاره به ارتباط میان تهیج طلبی و رفتار شرکتکنندگان در مراسم چهارشنبهسوری، یادآور شد: هیجانخواهی از جمله الگوهای رفتاری همه انسان هاست، به طور کلی نقش هیجانات در روان شناسی مورد اهمیت فراوان است روان شناسان به رفتارهای هیجانی بسیار توجه کردهاند و برای آن اهمیت فراوان قائلند، روان شناسانی نیز هستند که برای هیجانها نقش منفی و مخرب قائلند و همچنین روان شناسی هستند که برای هیجانات نقش مثبت قائل هستند تاکید روان شناسی بر این است که انسان به اندازهای از بلوغ و آگاهی برسد تا بتواند هیجانات را در کنترل بگیرد و از منافع آن بهره مند شود.
استادیار گروه روان شناسی دانشگاه گیلان با بیان اینکه رفتارهای هیجانی انسانها هم از خود فرد و هم از محیط اثر می پذیرد، گفت: تفاوتهای فردی میتوانند در بروز هیجانات نقش مهمی داشته باشند افرادی هستند که آمادگی هیجانی شدن را دارند در عین حال برخی افراد هم در برابر پدیدههای هیجانی آرام تر هستند، این افراد در زمینههای هیجانی مختلف، متفاوت عمل میکنند لذا اگر فرد هیجان خواه در محیط هیجانی قرار گیرد رفتارهای هیجانی بیشتری از خود بروز میدهد و چهارشنبه سوری از این پتانسیل تحریک کنندگی برخوردار است.
رفتارهای پرخطر چهارشنبه سوری مصداق عینی تضییع حقوق مردم
رقیه حسن زاده، کارشناس جامعه شناسی در گفت وگو با خبرنگار ایکنا، با بیان اینکه رفتارهای پرخطر در چهارشنبه آخر سال مصداق عینی تضییع حقوق مردم است، افزود: زشت کردن فضای شهری، ترساندن و آزار دیگران، تخریب و آسیب رساندن به مکان ها و اموال عمومی و خصوصی از جمله این موارد هستند.
وی با بیان اینکه فضای حاکم در جامعه امروزی به شکلی تغییر یافته که افراد از حق قانونی خود یعنی حضور امن در اجتماع در ایام منتهی به چهارشنبهسوری محروم می شوند و همواره در تلاشند تا هرچه سریعتر خود را به منزل برسانند.
کارشناس جامعه شناسی با بیان اینکه برخی افراد در این روز از سر جهل و ناآگاهی به خود و دیگران آسیب می رسانند، تصریح کرد: اینکه فردی بدون دخالت در رفتارهای پرخطر طعمه آسیب در حوادث چهارشنبه سوری قرار می گیرد نقطه اوج وقایع این ایام است.
حسن زاده با بیان اینکه صدای انفجارهای مهیب آسایش را از خانواده ها در این ایام سلب می کند، خاطرنشان کرد: باید علاوه بر اقدامات نظارتی کارآمد، مسئولین در جهت فرهنگ سازی برای استفاده بهینه از این فرصت ارزشمند برای نشاط اجتماعی استفاده کنند.
امشب شاهد اجرای سنت دیرینه چهارشنبه سوری خواهیم بود یا آمال و آرزوهای مردم بسیاری اعم از بزرگ و کوچک در آتش جهالت و ناآگاهی می سوزد. قضاوت با شما!
تهیه و تنظیم: نرگس حقیقی فر خبرنگار ایکنا گیلان
