بایدها و نبایدهای سفر از نگاه دین
گروه اجتماعی: سفر بایدها و نبایدهای خاص خود را دارد و اگر میخواهیم شیرینی سفر در کاممان باشد شایسته است برخی از مؤلفهها را مراعات کنیم، نکاتی که در تعالیم دینی ما هم بسیار به آن اشاره شده است.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی،تعطیلات نوروز با سفر مترداف است و بسیاری از هموطنان ترجیح میدهند که نوروز را در سفر بگذرانند و از نقاط مختلف ایران زمین دیدن کنند و یا برای صله رحم و دیدار اقوام به زادگاه خود سفر کنند.
سفر علاوه بر تجربه و خود یک دانشگاه انسانشناسی، طبیعتشناسی، در بسیاری مواقع درس تاریخ و در نهایت فرصتی برای تقویت خداشناسی و توحید در نهاد و ضمیرآدمی است.
در قرآن کریم ۵ بار کلمه سیروا آمده است
اما سفر بایدها و نبایدهای خاص خود را دارد و اگر میخواهیم شیرینی سفر در کاممان باشد شایسته است برخی از مؤلفهها را مراعات کنیم، نکاتی که در تعالیم دینی ما هم بسیار به آن اشاره شده است.
در ابتدا باید به این نکته اشاره کنیم که در قرآن کریم پنج بار کلمه سیروا آمده و با این عبارت خداوند دستور به سیر و سفر در روی زمین را داده است. مانند این آیه ۲۰ سوره عنکبوت که میفرماید: «قل سیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللهُ یُنْشِئُ النَّشْأَهَ الْآخِرَهَ إِنَّ اللهَ عَلى کُلِّ شَیْءٍ قَدیرٌ. بگودر زمین بگردید و بنگرید خداوند چگونه آفرینش را آغاز کرده است؟ سپس خداوند (به همین گونه) جهان آخرت را ایجاد مىکند؛ یقیناً خدا بر هر چیز توانا است».
یکی از مسائلی که در تعالیم دینی در زمینه سفر تأکید شده انتخاب همسفری است که بتوان به او اعتماد کرد و به خلقیات او آشنایی داشت چرا که همسفران برگردن یکدیگر حقوقی در سفر پیدا میکنند که در روایات ما به آن اشاره شده است.
حقوق همسفران
ازجمله از امام باقر (ع) نقل است که (لقمان در مقام اندرز به پسرش گفته است: پسر جان! چون با عدهاى سفر کنى زیاد با آنها مشورت کن. بسیار در رویشان بخند. دعوتشان را بپذیر. اگر کمک خواستند کمک کن. و در نیکوکارى و نماز و سخاوتمندى بر آنان سبقت گیر.
پسر جان! زودرنج و بداخلاق و بىصبر نباش، که با این صفات هیچ رفیقى برایت نمىماند. خود را به صبر و تأنى در کارها وادار) نصایح، احمد جنتی، صص۶۱ و ۶۲
یکی از توصیههای ائمه معصومین (ع) برای سفر دعا کردن و صدقه دادن قبل از سفر است و در کتب برجسته دینی مواردی مختلفی مشاهده میشود که ائمه قبل از سفر دست به دعا برداشته و از خداوند سلامت در سفر را خواستار شدهاند.
دعای امام علی (ع) قبل از سفر
از آن جمله خطبه چهل و ششم نهج البلاغه از سخنانى است که امام علی (ع) هنگام حرکت به سوى شام ایراد فرموده است. «خداوندا! به تو پناه مى برم از رنج و مشقت سفر، و اندوه بازگشتن و مواجه شدن با منظره سوء، در خانواده و فرزند و مال! پروردگارا تو در سفر همراه ما و نسبت به بازماندگان از ما در وطن سرپرست و نگاهبانى و جمع میان این دو را هیچ کس جز تو توانائى ندارد»
مرحوم مجلسی درروایتی دیدم که چون بیش از سفر صدقه دهند گویند خدابا من با این صدقه سلامت خودم و سفرم وهر چه همراه دارم خریدم. مرا و هر چه با من است سالم دار و به خوبی و خوشی به مقصد برسان. آداب و سنن، ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، ص ۱۴۴
همچنین در روایات متعدد دیگری تأکید بر خواندن آیه الکرسی در سفر شده است چرا که مایه آرامش دل و مصون ماندن از بلاها و خطرات سفر میشود و دل نگرانیهای انسان را کاهش میدهد.
پرهیز از بیتوجهی به واجبات دینی در سفر
شاید ادای برخی از واجبات دینی مانند نماز در سفر با مشکلاتی همراه باشد و به همین دلیل خداوند نماز مسافر را شکسته قرار داده است اما تحمل این سختیها بیشک اجر کار معنویمان را افزون میکند.
متأسفانه برخی از افراد در طول سفرنسبت به این فرضیه دینی کاهلی و سستی میکند، در حالی که راز و نیاز با پروردگار و ادای نماز به سفرمان برکت میدهد.
