دروغ در رسم مسلمانی جایی ندارد

از هر انسانی در هر گوشه دنیا که بپرسی خواهد گفت که دروغ گفتن نشانه زشتی روح آدمی و صداقت یکی از بزرگ‌ترین ارزش هاست و هیچ کس در این باور شک ندارد که دروغ پایه‌های اعتماد انسان‌ها به یکدیگر را سست می‌کند.

با این حال باز هم انسان‌ها به هم دروغ می‌گوید. باز هم نوعی بی‌اعتمادی به کلام یکدیگر وجود دارد. این مسئله در دنیای امروز که رسانه‌ها جلوه خاصی دارند از اهمیت بیشتری برخوردار است چرا که افراد حرف‌های متفاوتی در رسانه‌ها می‌خوانند اما نمی‌دانند حقیقت کدام است.

به راستی علت این دروغ گویی‌ها چیست؟ مگر نه این است که قرآن بار‌ها هشدار داده که وای بر تکذیب کنندگان و دروغ گویان. مگر نه اینکه در لسان معصومین (ع) دروغ یک گناه کبیره شمرده شده است پس علت این رفتار ناپسند چیست؟

چرایی این دروغ گویی در افراد مختلف بر حسب سن و جایگاه و موقعیت اجتماعی متفاوت است. یک کودک و نوجوان شاید به علت ترس از برخورد والدین از صداقت فاصله بگیرد و دروغ بگوید اما در بزرگسالان شرایط فرق می‌کند.

بزرگسالان هم گاهی از سر ترس برخوردهای اطرفیان و خانواده دروغ می‌گویند. زمانی هم منافع شخصی موجب می‌شود که بخواهیم دروغ بگوییم و زمانی هم به خاطر تعارفات بی‌دلیل دروغ در میان ما شیوع پیدا می‌کند.

فردی از ما می‌پرسد که فردا شب می‌توانی با من به فلان جا بیایی؟ ما هم ممکن است شرایطش را نداشته باشیم و می‌گوییم متأسفم فردا مه‌مان دارم در حالی که اصلا نه مهمانی در کار است و نه مه‌مان. و این تعارفات زمینه دروغ گویی را به وجود آورده است.

اما دلایل دروغ گویی فقط به این موارد منحصر نمی‌شود، به ویژه وقتی دروغ گویی در میان رسانه‌ها شیوع پیدا می‌کند باید به دنبال علل بزرگ‌تر و مهم‌تر دیگری بود.

همیشه رسانه‌ها به دنبال جذب مخاطب بوده‌اند و اصلا فعالیتشان به وجود مخاطب وابسته است. برای جذب مخاطب از روش‌هایی عدیده‌ای استفاده می‌کنند.‌گاه با افراد صاحب نام گفت‌و‌گو می‌کنند، زمانی برای سرعت در انتشار خبر تلاش دارند.

گاه با استفاده از هنر گرافیک تلاش می‌کنند به رسانه خود جلوه ببخشد اما متأسفانه در برخی از موارد برای جذب مخاطب از روش‌هایی استفاده می‌شود که پسندیده نیست. به راستی آیا ارزش دارد که به قیمت بخش یک خبر دروغ جذب مخاطب داشته باشیم؟

دروغ‌هایی که‌گاه با آبروی یک نفر بازی می‌کند؟ چقدر در فلان رسانه‌ها خواندیم این آقای بازیگر با آن خانم هنرمند ازدواج کرده و بعد فهمیده‌ایم دروغی بیش نبوده، چقدر خواندیم که فلان شخصیت معروف از همسرش جدا شده و بعد دریافتیم که اصلا اینگونه نیست. آیا صاحبان اینگونه رسانه‌ها نمی‌اندیشند که بعد حقیقت روشن می‌شود؟

آیا رسم مسلمانی این است؟ به نظر می‌رسد دوباره باید بازگشتی داشته باشیم به‌‌ همان داشته‌های فرهنگی خودمان به‌‌ همان حدیث معروف مولا علی (ع) که فرمود نجات در راستی است.

حکیمه بهمن زاده/ خراسان جنوبی