كتاب «ولايت الهی» منتشرشد
گروه فرهنگ و هنر: كتاب حاضر برگرفته از سلسله بيانات حكيم متاله ومفسرقرآن كريم آيتالله محمداسمعيل صائنی (ره) درماه رمضان 1370 شمسی ايراد شده است كه به موضوع «ولايت الهی» اختصاص دارد. اين مجموعه ارزشمند عمدتا به زبان تركی و برایي مخاطب عام ايراد شده است
مرحوم علامه طباطبايی در رسالةالولایة وتفسيرالميزان در رابطه با آيات مربوط به امانت اساس و پايههای «ولايت الهی» رامطرح کردهاند وليكن مباحثی كه به طور مبسوط و مدون به شروح ولايت الهی پرداخته باشند اندکاند. دركتاب حاضر بحث ولايت الهی به طور مشروح و با بيانی سادهتر و با استناد به آيات قرآن كريم و روايات بيان شده است.
در اين سلسله بيانات مرحوم آيتالله صائنی با استناد به آيه 30 سوره بقره نتيجه میگيرد كه خلافت الهی با نوع انسان قائم است . دراين آيه خداوند به ملائكه اعلام میدارد كه در زمين برای خود جانشين قرارخواهد داد. از اين آيه وساير آيات قرآن مربوط به امامت دريافت میشود كه خلافت الهی كه همان امامت است با امام معصوم قائم است. اما آيا غير از امامان وانبيا واوصيای ايشان افراد ديگری نيز از نوع انسان به مقام ولايت الهی نائل میشود؟ مرحوم آيتالله صائنی با استناد به آيه 97 سوره نمل و برخی آيات وروايات ديگر به اين سؤال پاسخ مثبت میدهد وبيان میدارد كه تمام انسانها به صورت بالقوه استعداد خلافت الهی را دارند؛ هر كس كه درعلم وعمل از آخرين پيامبر خداوند واوصيای به حق او تبعيت كند، اين استعداد در او به فعليت میرسد و تالی معصوم میشود. ولايت تكوينی هرگز قطع شدنی نيست وامام معصوم در هر زمان به وسيله احاطهای كه به اذن خداوند بر عالم هستی وباطن انسانها دارد افراد مستعد را هدايت باطنی میكند. زمين هرگز از حجت خدا خالی نمیشود و امام معصوم همچون آفتابی از پس ابر قلوب بندگانی كه زمينه هدايت را در خودشان ايجاد كنند را بهرهمند مینمايد.
یادآور میشود آيتالله «محمداسماعيل صائنی»، در فروردين ۱۳۱۱ در شهر زنجان ديده به جهان گشود و تحصيلات اوليهٔ خود را در شهر زنجان با حضور در مدارس جديد آن زمان آغاز كرد و پس از اتمام دوره ابتدايی وارد دبيرستان گرديد و در اين زمان به طور همزمان تحصيلات خود را در مدرسه و حوزه علميه ادامه داد. وی موفق شد در اندک زمانی با استفاده از حضور پدر خود و ساير اساتيد حوزوی زنجان، علومی همچون ادبيات عرب، منطق، فقه، اصول و غيره را فرا گيرد. او فلسفه و فقه عالی را نيز در همانجا فرا گرفت و در سال ۱۳۲۹ به توصيه پدرش جهت ادامه تحصيل وارد حوزه علميه قم شد.
آيتالله صائنی سطوح عالی تحصيلات خود را نزد اساتيد معروف حوزهٔ علميه فرا گرفت وی ابتدا رسائل و مكاسب «شيخ انصاری و كفايه الاصول آخوند» را نزد «آيتالله مجاهدی»، درس خارج و فقه و اصول را نزد «آيتالله سلطانی» و «شيخ عبدالجواد اصفهانی»، جلد دوم «كفايه»، درس خارج را نزد «آيتالله خمينی (ره)» و عمده درس خارج را از «آيتالله محقق داماد» كه از مدرسين معروف حوزهٔ علميه بود فراگرفت. علاوه برآن، مدتی در درس خارج «آيتالله بروجردی» نيز شركت كرد و هيأت و رياضيات را نزد «شيخ محمد علی اردبيلی» و اسفار را از «سيدابوالحسن قزوينی» فرا گرفت. او در يک دوره درس خارج عروه كه «علامه طباطبايی» به طور خصوصی با تعداد محدودی از فراگيران در منزل درس میداد شركت كرد و درايه، هيئت، نجوم، عمده علوم عقلی، منظومه الهيات شفاء، يک دوره كامل اسفار، و در عرفان نظری، فصوص الحكم محیالدين عربی و مصباحالانس را در نزد «علامه طباطبايی» خواند. او در عرفان عملی شاگرد «علامه طباطبايی» و برادر او «سيد حسن الهی» بود. همچنين جلساتی در منزل علامه طباطبايی تشكيل میشد كه دربارهٔ مسائل فلسفی و اعتقادی بود و ادارهٔ آنها از نظر تعيين وقت بر عهده «آيتالله صائنی» محول شده بود كه نتيجه آن جلسات، كتابهای روش رئاليسم و كتاب «بداية الحكمه» و «نهاية الحكمه»، اثر علامه طباطبايی گرديد. او در قم به كار تدريس نيز مشغول شد و اولين جلسهٔ جامعه مدرسين قم در حجره وی تشكيل شد. آيتالله صائنی در علوم غريبيه نيز مطالعاتی داشته و از صاحبان فن آنها در زنجان و قم بهره برده است.
