خلأ قانونی؛ عامل هتک حرمت‌ها در فضای مجازی

علی‌اکبر جلالی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، با اشاره به سازوکارهای فنی برای مقابله با صفحات توهین‌آمیز اظهار کرد: سازوکار فنی برای مقابله با صفحاتی که به اعتقادات‌مان توهین می‌کنند، وجود ندارد، بلکه تنها سازوکار این است که با آن کمپانی‌هایی که نرم‌افزارها را نوشته‌اند، ارتباط برقرار کنیم. یعنی با آنها وارد قرارداد شویم و زمانی که این اتفاق رخ داد، دیگر می‌توانیم در آن شبکه‌ها هر کاری انجام دهیم و اثرگذار باشیم.

وی افزود: محدودیت‌های فنی سبب می‌شود که شاهد بروز صفحات سخیف و توهین‌آمیز در شبکه‌های اجتماعی باشیم. چراکه تکنولوژی شبکه‌های اجتماعی به گونه‌ای است که اطلاعات رد و بدل شده تبدیل به کد می‌شود و نمی‌توانیم جزئیات دقیق اطلاعات ارسال‌کننده را دریابیم. بنابراین راه‌کار فنی همان حرکتی است که ایران در مورد تلگرام انجام داد. یعنی طرفین تلگرام بیایند و با امضای توافق‌هایی بتوانیم از امکاناتی بهره‌مند شویم و به برخی از دیتاها دسترسی داشته باشیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران تصریح کرد: کاربران را باید برای مقابله با صفحات توهین‌آمیز و سخیف آماده کنیم چراکه پلیس فتا همچون پلیس راهنمایی و رانندگی است و باید قوانین و مقرراتی برای این بخش تصویب شود. کاربرانی که می‌خواهند در شبکه‌های اجتماعی ورود کنند باید به یک سری از جرائم آشنا باشند؛ بنابراین فضای مجازی نیازمند یک دفترچه راهنماست تا بتوانند با بخش‌های مختلف آن آشنا باشند.

وی بیان کرد: امروزه مشکل عمده ما این است که مردم آگاهی لازم را از شبکه‌های اجتماعی ندارند؛ بنابراین باید فرهنگسازی لازم در این زمینه انجام شود. اگر این فرهنگسازی‌ها انجام شود، جلوی بسیاری از بزهکاری‌ها گرفته می‌شود.

جلالی اظهار کرد: ایجاد غیرت دینی در میان کاربران، فرهنگسازی می‌خواهد. اعتقادات کاربران برای دست‌اندرکاران وایبر و تلگرام اهمیتی ندارد بنابراین اگر کاربری مشکل عقیدتی دارد در این فضا دچار مشکل می‌شود اما اگر آموزش‌های لازم به کابر ارائه شود، قطعا کاربر و مصرف‌کننده با مشکلات کمتری روبرو می‌شود. ما باید به دنبال حل مشکل باشیم تا بتوانیم شاهد مشکلات کمتری در این فضای نوین شویم.

وی یادآور شد: خلأ قانونی به شدت در حوزه فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی وجود دارد. متأسفانه ما اصلا قانونی در این زمینه نداریم به همین دلیل در این صفحات شاهد بی‌حرمتی‌ها و توهین به اعتقادات و هتک حرمت می‌شود.

این کارشناس فضای مجازی تصریح کرد: باید همچون دفترچه راهنمایی رانندگی، دفترچه‌ای برای فضای مجازی داشته باشیم چراکه کاربر در فضای مجازی رانندگی می‌کند و باید بداند که در کجا توقف کند و مقابل خط قرمز بایستد و در کجا حرکت کند و در کجا احتیاط لازم را داشته باشد. بخشی از قوانین تصویب شده باید بین‌المللی و بخشی‌اش بومی باشد.