ابتدا توضیحی از فعالیتهای انجام شده معاونت تبلیغات و رسانه ادارهکل ستاد مبارزه فرهنگی با قاچاق کالا و ارز بفرمایید؟
ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در ابتدای تأسیس مطالعاتی انجام داد که بر اساس این مطالعات در سال 92 و 93 به این نتیجه رسیدیم که عمده فعالیتهای ستاد در دولتهای گذشته متمرکز بر مدیریت عرضه بوده یعنی با عرضه کالای قاچاق مبارزه شود، ما ضمن اینکه تلاش کردیم مبارزه با مدیریت عرضه کالا قاچاق هدفمندتر و دقیقتر طراحی شود، ابتدا برای مبارزه با عرضه قاچاق کالا و ارز پیوست فرهنگی طراحی کردیم و ثانیا علاوه بر مبارزه با عرضه قاچاق کالا و ارز در دستور کار خودمان مدیریت تقاضای بازار قرار دادیم و این یکی از سرفصلهای اصلی اقدامات ما در معاونت تبلیغات و رسانه است. همچنین در معاونت به دنبال مدیریت تقاضا در بازار هستیم به این شکل که مردم خودشان کالای قاچاق نخرند و ترجیحا از کالای ایرانی استفاده کنند. این ماموریت اصلی ماست. در این حوزه در فضای مجازی انیمیشن و تیزرهای تبلیغاتی طراحی شده است. محتوای این تیزرها و انیمیشنها، فرهنگسازی است. یعنی در تیزرها و انیمیشنها، آسیبهای ناشی از مصرف کالای قاچاق را معرفی میکنیم. آسیبها عمدتاً دو بخش است. یک سری از آسیبها در حوزه سلامت و بهداشت اعضای خانواده است و اینکه فردی که کالای قاچاق را مصرف میکند، در معرض سلامت جسمی و روحی قرار میگیرد. کالای سلامت محور، پوشاک و حتی گوشی تلفن همراه و کالای مشابه اینها اگر قاچاق باشند، باعث ایجاد امراض و بیماریهای متعدد میشوند. برای مثال موبایل قاچاق معمولا چند برابر تشعشع غیر استاندارتر از موبایل اصل و موبایل استاندارد است. همچنین پوشاک قاچاق سبب ایجاد امراض پوستی میشود.
بنابراین کالای قاچاق در حوزه فضای مجازی هم میتواند سبب ایجاد گرفتاریهای روحی و روانی شود.
بله کاملا درست است، کالای قاچاق میتواند باعث ایجاد گرفتاری روحی و روانی شود. ناظر به همین محصولات یعنی فیلمهای قاچاق، بازیهای رایانهای قاچاق و سایر محصولات فرهنگی قاچاق در این حوزه مثال بارز است. ما در این باره یک کار گروه ویژهای را در اداره کل فرهنگی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز طراحی کردیم که در راستای ساماندهی مبارزه با قاچاق کالاهای ضد فرهنگی و متشکل از نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نماینده بنیاد ملی بازیهای رایانهای، نماینده پلیس فتا، نماینده ناجا و نماینده سایر دستگاهای مرتبط است. بنا داریم هم در حوزه فرهنگسازی و تبین مضرات استفاده کالای قاچاق ضد فرهنگی و هم در حوزه ایجابی برنامههایی را طراحی کنیم و امیدواریم شاهد تحقق این اقدامات باشیم.
در حوزه فضای مجازی آیا نشستهایی تخصصی را برگزار کردهاید؟
در حوزه فضای مجازی نشستهای ماهیانه با مدیران خبرگزاریها، مطبوعات و رسانههای پر مخاطب مجازی را برگزار میکنیم و در این نشستها، مهمترین مسائل و مشکلات مربوط به حوزه قاچاق به صورت تخصصی بیان میشود. این مجموعه اقدامات باعث شده است که امروز مطالبهگری در جامعه به حداکثر برسد. روزی که وارد ستاد مبارزه با کالا قاچاق و ارز شدیم با یک مسئله اصلی مواجه بودیم که عموما مردم با مفهوم قاچاق کالا و ارز آشنا نبودند و عمدتا فکر میکردند قاچاق یعنی قاچاق مواد مخدر. ما زمانی که وارد ستاد شدیم با این مشکل مواجه بودیم به همین دلیل برنامه کلانی را تدوین کردیم. ابتدا در دو سال اول اساسا جدا از اینکه بخواهیم اقدامات ستاد را تبلیغ کنیم، به این موضوع پرداختیم که قاچاق تا چه اندازه پدیده شومی است و قاچاق چه خطرات و عوارضی میتواند داشته باشد. طبق برنامهریزیهایی که انجام دادیم، در اجرایی برنامههایمان موفق بودیم.
بنظر شما امروزه مبارزه با قاچاق بازیهای رایانهای و هر محصول قاچاق دیگر به عنوان یک موضوع ملی مطرح است؟
ستاد سال 81 با دستور مقام معظم رهبری تشکیل شد. سال 92
که مسئولیت معاون تبلیغات ادارهکل مبارزه فرهنگی فرهنگی را برعهده گرفتم. در ادامه روند طرح برجسته کردن کالا به عنوان یک معضل ملی تهیه کردم و به مسئولان عالیرتبه ستاد پیشنهاد دادم و آنها هم پذیرفتند که ما دو سال روی برجسته کردن قاچاق به عنوان یک معظل ملی تمرکز کنیم. سیاست
رسانهای ما این بود که به جای برجسته کردن اقدامات ستاد خودمان موضوع
قاچاق و عوارض ناشی از قاچاق را برجسته کنیم تا مبارزه با قاچاق به یک مطالبه ملی
تبدیل شود و امروز این اتفاق افتاده است، یعنی امروز موضوع مبارزه قاچاق به یک مطالبه
ملی تبدیل شده و امروزه شاهد هستیم که اقدامات ستاد توضیح داده میشود که
مهمترین اقدامات ستاد در همین دو سال کاهش قاچاق از 25
میلیارد دلار در سال 92 به پانزده و نیم میلیارد دلار در سال 94 بود. همچنین مهمترین سیاست ما در مورد تقاضا
همین بود که خود مردم بفهمند کالای قاچاق چه خطراتی دارد. هماکنون تقریبا بخشی
از نخبگان جامعه متوجه شدهاند که کالای قاچاق میتواند خطرناک باشد.
درباره این سیاستها و اجرایی شدن سیاستها توضیح میدهید؟
برای اجرای سیاستها، سراغ کالاهایی رفتیم که مردم راحتتر میپذیرند. مردم زمانی که متوجه میشوند موضوعی به سلامت جسمیشان لطمه میزند را بهتر و راحتتر میپذیرند، به همین دلیل ابتدا برای آنکه کمتر ارز از کشور خارج شود، به سراغ حوزههایی رفتیم که مردم از آن کالا بیشتر استفاده میکنند. بیشتر به دنبال کالاهای قاچاقی رفتیم که در حوزه سلامت و بهداشت خانواده است اما امسال در سال 95 این هدفگذاری را داشتیم که به صورت جدی وارد بحث بیان عوارض و خطرات ناشی از کالای قاچاق ضد فرهنگی شویم درواقع به دنبال این هستیم که با همکاری دستگاههای عضو کارگروه فرهنگی برنامههای تبیین کنیم تا در این راستا مردم متوجه شوند که بازیهای رایانهای قاچاق چقدر میتواند خطرناک باشد. اگر این اتفاقات پیگیری شود، امیدوارم تا پایان سال 95 شاهد کاهش قاچاق کالاهای ضد فرهنگی و کاهش مصرف آن در میان مردم باشیم.
افزایش سواد رسانهای مردم تا چه اندازه میتواند معاونت را در تحقق اهدافش یاری دهد؟
بالا بردن سواد رسانهای مردم به این موضوع کمک میکند. معتقدم یکی از راهکارهای اصلی مدیریت تقاضا کالای قاچاق در حوزه محصولات قاچاق ضد فرهنگی، بالا بردن سواد رسانهای خانوادههاست. اگر خانوادهها بدانند یک بازی رایانهای چقدر میتواند خطرناک باشد، امیدوار هستیم با تدابیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صداوسیما و دیگر دستگاههای عضو ستاد شاهد باشیم که تا پایان سال 95، الگوهای مبتنی بر واقعیت جامعه منتشر کنیم تا حجم استفاده از کالاهای قاچاق ضد فرهنگی کاهش یابد. همچنین کاهش حجم قاچاق ورودی و خروجی کشور در سال 92 از 25 میلیارد دلار به 15 و نیم میلیارد دلار در سال 95 نشان از عزم ملی است. درواقع این آمار نشان میدهد که عزم ملی برای مبارزه کالا قاچاق و ارز شکل گرفته است. همین که رسانههایی همچون خبرگزاری ایکنا به این موضوع توجه میکنند، بسیار مثبت است. همچنین مقام معظم رهبری فرمودهاند که استفاده از کالای خارجی و قاچاق مانع از رونق اقتصادی در کشور و نابودی جامعه میشود.
آیا در زمینه بازیهای قاچاق که در سایتها به راحتی امکان دریافتش وجود دارد، با دستاندرکاران فیلترینگ هوشمند وارد تعامل نشدهاید؟
ستاد مبارزه با قاچاق کالا دارای معاونت امور حقوقی است که این معاونت یکی از معاونتهای پویاست و دائما قوانین
را بررسی میکنند و تصویب اصلاحیه قانون مبارزه قاچاق کالا و ارز یکی از اقدامات اخیر ستاد به شمار میرود. همچنین یکی از کارهای معاونت امور حقوقی به
روز رسانی قوانین و در حقیقت آسیب شناسی قوانین موجود و پیدا کردن خلاءهای قانونی
و پیشنهاد قوانین و آئیننامههای مربوطه در حوزههای مختلف است که فضای مجازی و بازیهای رایانهای شامل آن میشود. متأسفانه شاهد خلأهای قانونی هستیم که در این معاونت به شکل جدی دنبال میشود. امیدواریم با پیگیریهای این معاونت شاهد اتفاقات مثبتی در حوزه قاچاق کالاهای فرهنگی باشیم.