شکوه کلمه «ولی» در شاعرانه‌‌های کهن

مرادعلی واعظی، عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، گفت: ولی یک واژه عربی است که معانی مختلف از آن برداشت می‌شود که در قرآن کریم و ادبیات فارسی به مراتب از آن استفاده شده است.

وی اظهار کرد: به عنوان مثال در آیه الکرسی (آیه 257 سوره بقره) از واژه ولی استفاده شده و خداوند می‌فرماید:«اللَّهُ وَلِيُّ الَّذينَ آمَنوا يُخرِجُهُم مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النّورِ......؛ خداوند دوست و سرپرست کسانی است که ایمان آورده‌اند؛ آنها را از ظلمت‌ها، به سوی نور بیرون می‌برد».

عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند بیان کرد: البته ما از واژه‌ای به نام اولیاء الهی نیز استفاده می‌کنیم در اینجا مقصود دوستان خدا است و وقتی در اذان می‌گویم علی ولی الله یعنی حضرت علی(ع) دوست خدا است.

ولی در اشعار مولوی و سعدی

واعظی ادامه داد: در ادبیات فارسی نیز کلمه ولی به مراتب استفاده شده که نمونه آن مولوی است که در غزل مشهوری در وصف علی(ع) درباره ایشان می‌گوید شاهی که ولی بود و وصی بود علی بود/ سلطان سخا و کرم و جود علی بود.

وی افزود: همچنین مولوی در دفتر ششم مثنوی نيز به تفسير حديث «من كنت مولاه فعلیّ مولاه» پرداخته، می‌گويد: زين سبب پيغمبر با اجتهاد گفت/ نام خود وان علی مولا نهاد/ گفت هر کو را منم مولا و دوست/ ابن عم من علی مولای اوست.

نویسنده کتاب شمیم عطر نرگس گفت: همچنین سعدی نیز از این واژه در شعر خود استفاده کرده و می‌بينيم كه وی نيز كسی از اصحاب پيامبر(ص) را مانند علی(ع) نستوده است و از ایشان به عنوان ولی یاد می‌کند و می‌گوید: جوانمرد اگر راست خواهی وليّ است/ كرم، پيشه شاه مردان علي است.

تجلی دعای حضرت رسول(ص) در غدیر در شعر عطار

واعظی اظهار کرد: همچنین عطار نیشابوری در مصیبت‌نامه در آغاز کتاب در بیتی اشاره به دعای حضرت رسول(ص) در شأن حضرت علی(ع) کرده و می‌گوید: قلب قرآن، قلب پر قرآن اوست/ وال من والاه اندر شأن اوست.

وی بیان کرد: البته در یک معنای دیگر ولی به معنای سرپرست است همانطور که وقتی می‌گوییم انجمن اولیاء و مربیان مقصود از اولیاء سرپرستان دانش‌آموزان هست که البته سرپرستی آنان نیز به واسطه دلسوزی و دوستی نسبت به آنان شکل گرفته است.

غدیرهای شاعران معاصر از استحکام شعری بالایی برخوردار است

عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند ادامه داد: شاعران معاصر نیز بسیار از ولی، ولایت و غدیر گفته‌اند و به‌ویژه پس از انقلاب اسلامی غدیریه‌های زیادی گفته شد است که از استحکام شعری بسیاز زیادی هم برخوردارند.

واعظی افزود: به‌عنوان مثال یکی از شاعران جوان قمی به نام حمیدرضا برقعی اشعار آیینی زیادی دارد که بسیار شیرین و لذت‌بخش است و از دیگر شاعران آیینی که غدیریه‌های خوبی دارند می‌توان به شاعر برجسته موسوی گرمارودی، آقای انسانی و... اشاره کرد.

وی یادآور شد: البته کتبی با نام اشعار غدیریه نیز به چاپ شده است و به‌عنوان مثال فردی مانند احمد احمدی بیرجندی اشعار فاطمی، علوی و ... را به‌صورت مجزا جمع‌آوری کرده است.