طلاق عاطفی یا ازدواج غیرعاطفی؟

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، یكی از مهم‌ترین آسیب‌های خانوادگی طلاق است، كارشناسان بر این باورند كه فرآیند طلاق در بیشتر مواقع این سیر را طی می‌كند، اختلافات جزئی، تكرار اختلافات جزئی و جدی‌شدن آن‌ها، جدایی یا بی‌میلی یكی از زوجین به طرف مقابل، قهرهای طولانی و تكرار آن، خستگی زوجین از قهرها و درگیری‌ها، طلاق عاطفی و طلاق قانونی.

آمار رسمی طلاق به طور كامل نشان‌دهنده میزان ناكامی همسران در زندگی زناشویی نیست، زیرا در كنار آن آماری بزرگتر اما كشف نشده به طلاق‌های عاطفی اختصاص دارد.

شاید دو برابر آمار طلاق‌های قانونی را بتوانیم به طلاق‌های عاطفی اختصاص دهیم، یعنی به زندگی‌های خاموش و خانواده‌های توخالی كه زن و مرد در كنار هم به سردی زندگی می‌كنند ولی هیچ‌گاه تقاضای طلاق قانونی نمی‌كنند.

در واقع برخی ازدواج‌ها كه با طلاق پایان نمی‌یابند، به ازدواج‌های توخالی تبدیل می‌شوند كه فاقد عشق، مصاحبت و دوستی هستند و همسران تنها با جریان زندگی خانوادگی به پیش می‌روند و زمان را سپری می‌كنند.

خانواده توخالی، خانواده‌ای است كه اعضای آن به زندگی با یكدیگر ادامه می‌دهند، اما از روابط و كنش متقابل با یكدیگر و حمایت احساسی محروم هستند، در طلاق عاطفی، همسران زیر یك سقف زندگی می‌كنند، در حالی‌كه ارتباطات بین آنها قطع شده یا بدون میل و رضایت است.

طلاق عاطفی نماد وجود مشكل در ارتباط سالم و صحیح بین زن و شوهر است، این مشكل ارتباطی در سطح كوچك «خانواده» می‌تواند در بعد وسیع تر «جامعه» نیز شیوع و گسترش یابد و ارتباط انسانی را مختل کند.

وقتی بنیان نهاد خانواده دچار تزلزل شود، بنیان‌های اخلاقی و اجتماعی كل نظام اجتماعی متزلزل شده و جامعه به سوی مشكلات گوناگون سوق داده می‌شود؛ از این‌رو بررسی مسئله طلاق عاطفی از اهمیت و ضرورت خاصی برخوردار است.

طلاق عاطفی، آسیب‌های جبران‌ناپذیری برای خانواده دارد

بهناز زال، کارشناس ارشد روانشناسی در خراسان جنوبی گفت: طلاق عاطفی به جدایی زن و شوهر از نظر احساسی گفته می‌شود که در عین حال که زندگی مشترک پابرجاست و زوجین باهم زندگی می‌کنند، اما از نظر عاطفی نقطه اشتراکی نداشته و به سردی باهم برخورد می‌کنند.

وی افزود: این نوع جدایی زمانی شکل می‌گیرد که در رفتار زوجین و ارتباطشان عواطف جریان نداشته و بهم علاقه‌ای ندارند و نسبت به هم بی‌تفاوت شده و توجهی بهم نشان نمی‌دهند.

این کارشناس ارشد روانشناسی اظهار کرد: زمانی در این شرایط احترام و اعتماد کمرنگ شده و دلزدگی از زندگی زناشویی افزایش می‌یابد، اختلاف سلیقه‌ها و تفاوت عقاید پررنگ‌تر شده و آسیب‌هایی برای خانواده به همراه دارد.

زال ادامه داد: طبق تحقیقات به عمل آمده طلاق عاطفی زمانی روی می‌دهد که زوجین به هر دلیلی از هم دور می‌شوند و توجه آنها نسبت به هم کمرنگ می‌شود.

وی تصریح کرد: اغلب بعد از ورود اولین فرزند زوجین از هم بیشتر فاصله می‌گیرند، چون مجبورند توجه خود را به سمت شرایط جدید سوق دهند و این امر مشغله آنها را افزایش داده و باعث می‌شود کمتر باهم ارتباط برقرار کنند، هرچه دغدغه‌های زوجین بیشتر باشد، احتمال بروز طلاق عاطفی بیشتر می‌شود.

زال اظهار کرد: در ابتدای ازدواج به دلیل اینکه زوجین دوره رمانتیک زندگی را سپری می‌کنند، این پدیده کمتر روی می‌دهد، اما هرچه از ازدواج می‌گذرد و تعداد فرزندان بیشتر می‌شوند، زوجین تعارضات بیشتری را تجربه می‌کنند، درصورتی‌که نتوانند با این تعارضات برخورد مناسبی داشته باشند، از هم دور‌تر شده و احتمال طلاق عاطفی افزایش می‌یابد.

طلاق عاطفی در ازدواج‌هایی که هم‌کفو نیستند، بیشتر رخ می‌دهد

فرامرز سنگری‌آبیز، یک جامعه شناس و استاد دانشگاه با بیان اینکه طلاق عاطفی در ازدواج هایی که هم‌کفو نیستند، بیشتر رخ می‌دهد، گفت: در مباحث دینی هم‌کفو بودن زوجین و خانواده‌ها مساله مهمی است که مطرح شده است.

وی، عدم هم کفو‌ بودن و پایین بودن درک اجتماعی را ازعلل طلاق عاطفی برشمرد و افزود: درک اجتماعی زوجین اگر پایین باشد، روابط اجتماعی همدیگر را درک نخواهند کرد، بنابراین در طول زندگی مشترک به مرور روابط سردتری خواهند داشت و نهایت به طلاق عاطفی منجر خواهد شد.

این جامعه شناس با بیان اینکه تاکید برآموزه‌های دینی باعث دوام خانواده خواهد شد، اظهار کرد: بهترین روش برای پیشگیری از طلاق عاطفی مراجعه به متون اسلامی و زندگی ائمه(ع) و الگوبرداری‌های درست است.

سنگری، سن زیاد بین زوجین، تفاوت سطح تحصیلات و طبقات اجتماعی متفاوت را از عوامل بروز طلاق عاطفی عنوان کرد و گفت: زمانی که فاصله بین زوجین زیاد شود، درک متقابل نیز وجود نخواهد داشت، زمانی که با هم دوست نباشند به جای حل مشکلات آن را در دل خود نگه داشته که به مرور باعث طلاق عاطفی خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه طلاق عاطفی در جوامع سنتی بیشتر رخ می‌دهد، بیان کرد: این‌گونه خانواده‌ها برای ترس از جدا شدن و برچسب طلاق، تن به طلاق عاطفی می‌دهند.

این جامعه شناس یادآورشد: مراجعه به الگوهای موفق امروزی و الگوهای دینی و واقع‌گر بودن باعث کاهش طلاق عاطفی می‌شود.

تغییر سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی از علل طلاق عاطفی

‌حجت‌الاسلام سید حسن سیدی مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه علوم پزشکی بیرجند گفت: طلاق عاطفی که از آن به طلاق پنهانی یا خاموش یاد می شود، به سرد شدن رابطه عاطفی و عشقی بین زن و شوهر گفته می‌شود.

وی افزود: مهمترین علل طلاق عاطفی را می‌شود در دیر ازدواج کردن، کاهش اعتقادات دینی، تغییر سبک زندگی از ایرانی اسلامی به غربی، وجود ماهواره، چشم و هم چشمی، اشتغال بیش از حد بانوان، گذراندن بیش از حد وقت در شبکه‌های اجتماعی، عدم رعایت حرمت و ادب طرفین در زندگی، ارتباطات ناسالم در زندگی و نداشتن شناخت از همدیگر جستجو کرد.

این کارشناس دینی افزود: به طور یقین در زندگی‌هایی که این نوع حرکات وجود داشته باشد، زندگی رو به سردی می‌گراید و منجر به بی عاطفگی و نهایت طلاق می‌شود.

سیدی اظهار کرد: این عوامل در همان سال اول زندگی معمولا بروز می‌کند و اگر زن و شوهر و حتی اطرافیان نتوانند مدیریت صحیحی داشته باشند، منجر به بروز کم شدن عاطفه و عشق و محبت در زندگی می‌شود.

وی با بیان اینکه بهترین راهکار برای جلوگیری از بروز عواملی که ذکر شد مقابله و ایستادگی است ادامه داد: در ابتدای کار زن و مرد باید با دید باز و معیارهای عقلانی و دینی همسر خود را انتخاب کنند و زن وشوهر باید نیازهای همدیگر را شناخته و احترام برای آن نیازها قائل شوند.

این کارشناس دینی گفت: رعایت امور اخلاقی و دینی، کمک گرفتن از خدا و توکل بر او، کمک گرفتن از نماز و امورات دینی در زندگی و پر رنگ کردن آن‌ها در زندگی، عدم بحث سر هر موضوع پیش پا افتاده، جلوگیری از ارتباطات ناسالم و تصحیح روابط خانودگی، عدم نشست و برخواست و رفت و آمد با افرادی که به زندگی آن‌ها لطمه وارد می‌کنند از جمله راهکارهای لازم برای مدیریت و جلوگیری از طلاق عاطفی است.

سیدی یادآورشد: با توجه به اشتغال و وظیفه ذاتی مردان در تأمین معاش زندگی اگر حضور زن در خانه بیشتر باشد تا هم به امور زندگی و هم تأمین عشق و محبت به زوج رسیدگی بیشتری شود، بیشتر محیط خانه پر از عشق و محبت خواهد شد.

گزارش از سپیده قلندری اسفدن