سندرم جمعآوری لایک و فالورها را جدی بگیریم/ ایجاد گسل فرهنگی در جامعه
گروه شبکههای اجتماعی: مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیاء استان گیلان گفت: کاربران در شبکههای اجتماعی به دنبال اشتراک گذاشتن عکس و فیلم و آرشیو جمع کردن هستند و متأسفانه دچار سندرم لایک و فالور شدهاند. این معضل جدیدی است که شاهدش هستیم.
دانیال سمیعی، مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیاء استان گیلان، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، با اشاره به تأثیرات شبکههای اجتماعی بر سبک زندگی، به هرم مازلو و سطح نیازهای انسان اشاره و اظهار کرد: کارکرد شبکههای اجتماعی، ایجاد یک هویت در جامع بوده و این هویت در آن هرم نیازهای مازلو جایگاه تعریف شدهای دارند؛ در جوامع توسعه یافته هر اندازه دیگر نیازها مرتفع شود، نیاز به هویت پررنگتر میشود و این امر طبیعی است که ما نیاز به هویت داشته باشیم؛ بنابراین یکی از کارکردهای مثبت شبکههای اجتماعی در ظاهر ایجاد هویت، تن دادن به هنجارهای اجتماعی و پیروی از تابوهای اجتماعی است.
وی ادامه داد: در واقعیت شبکههای اجتماعی این هویت را به صورت مصنوعی به کاربران تزریق میکند و این عادت را به ما میدهد که مدام در معرض نمایش دیگران قرار بگیریم و محتاج لایک گرفتن و تأیید آنها شویم. همچنین ترویج شبکههای اجتماعی، افراد را وادار به این موضوع میکند که بدون فکر هر مطلبی که دم دستشان باشد، منتشر میکنند تا احیانا در این ماراتن لایک گرفتن و فالور جمع کردن عقب نمانند.
مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیاء استان گیلان تصریح کرد: فعالیت بدون فکر کاربران در شبکههای اجتماعی سبب پوچی میشود و دیگر افراد فکر نمیکنند که به دنبال چه هستند و تنها سوار بر موج جدیدی از مدیا، شبکههای اجتماعی، لایک کردن و فالور جمع کردن میشود و شروع به اشتراک کردن مطالب میکنند و در این صورت به جای آنکه شاهد محتوای مناسب و ارزشمند باشیم، شاهد اشتراکگذاری مطالب بیهوده هستیم.
وی یادآور شد: کاربران در شبکههای اجتماعی به دنبال اشتراک گذاشتن عکس و فیلم و آرشیو جمع کردن هستند و متأسفانه دچار سندرم لایک و فالور شدهاند. این معضل جدیدی است که شاهدش هستیم. اولین آسیب جدی این اتفاق، آسیب قرار گرفتن حریم خصوصی افراد است یعنی افراد شخصیترین عکسها و فیلمهای زندگیشان را در شبکههای اجتماعی به اشتراک میگذارند و پس از مدتی همه حریم شخصیشان از بین میرود.
سمیعی اظهار کرد: آسیب دیگر ناشی از اشتراک گذاشتن عکسها و فیلمها، مورد سوءاستفاده قرار گرفتن حریم افراد است. یعنی به مرور عکسها و فیلمهای شخصی در صفحات شبکههای اجتماعی افراد آرشیو میشود و بسیاری از سوءاستفادهگران از این محتوای خصوصی سوءاستفاده میکنند.
وی بیان کرد: یکی دیگر از آسیبها این است که پس از فعالیت بسیار کاربران، پروفایلها شخصیت افراد را میسازند. یعنی لایکها، کامنتها و فالورها به کاربر میگوید که چه بپوشد، چه رفتاری کند و کجا برود. به مرور شخصیت کاربر براساس پروفایلها و این موارد بازسازی میشود. این اتفاق آسیبهای زیادی دارد که در بعد اجتماعی سبب ایجاد مصرفگرایی، تجملگرایی، همرنگ جماعت شدن به شکل منفی، تن دادن به تجملاتی که شاید برایمان لزومی نداشته باشد، میشود.
مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیاء استان گیلان تصریح کرد: بسیاری از محتوایی که در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته میشود سبب ترغیب و مصرف محصولات خاصی میشود که کاربرد خاصی ندارد. برای مثال اگر مروری بر اطرافیانمان داشته باشیم متوجه برخی از وسایلشان میشویم که صرفا جهت تجمل از آن استفاده میکنند و هیچ کاربرد ویژهای برایشان ندارد که میتوان به تلفنهای همراه پیشرفته اشاره کرد.
وی بیان کرد: به مرور در شبکههای اجتماعی یک سری محصولاتی تعریف میشوند که هویت کاربران را تبیین میکنند و هیچ مصرفی برای استفاده شدن ندارد. یعنی محصولات کاربران را انتخاب میکند نه آنکه کاربر محصول را انتخاب کند. در این صورت شبکههای اجتماعی هم میتوانند آسیب جدی به حوزه اقتصاد کشور وارد کنند و هم از نظر فرهنگی یک گسل فرهنگی در جامعه ایجاد کنند و جامعه را دچار تکه تکه شدن کنند و در نهایت با جامعه گسسته روبرو شویم.
سمیعی با اشاره به سواد رسانهای اظهار کرد: سواد رسانهای تنها در مواجهه با شبکههای اجتماعی مهم نیست بلکه در مقابله با همه رسانهها ضرورت دارد و باید سواد رسانهای را در جامعه افزایش دهیم تا حتی استفاده از همین تلویزیون ساده را مردم یاد بگیرند. مردم را باید با آسیبها و سندرمهای جدی شبکههای اجتماعی آشنا کرد، رسانههایی که شتابش از ما بیشتر است.
این کارشناس فضای مجازی تصریح کرد: اولین گام برای توسعه در جامعه این است که جامعه را از خطرش آگاه کنیم. جامعه ما به اندازه کافی از فضای مجازی آسیب دیده است و اگر بخواهیم والدین، افراد تأثیرگذار، کارشناسان فرهنگی و اصحاب رسانه درخواست کنیم که این آسیبها را درست تفهیم و معرفی کنند، ضرورت آشنایی با سواد رسانه است. این امر میتواند به حل بسیاری از مشکلات کمک کند.
وی بیان کرد: سواد رسانهای را در جامعه باید توسعه دهیم و به دنبال آموزشش باشیم. همچنین آموزش تا زمانی که نیاز و پرسش ایجاد نکند، ثمربخش نخواهد بود و متأسفانه در جامعه ما احساس خطر و پرسش و نیاز سواد رسانهای هنوز به وجود نیامده است.
