نبود فضای گفتمان سبب ایجاد شایعات در فضای مجازی میشود
گروه شبکههای اجتماعی: مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیا(ص) استان گیلان گفت: کمبود منابع خبری و غنی نبودن محتوا و عدم وجود فضای گفتمان در کشور باعث میشود که نرخ شایعات نسبت به اخبار واقعی کاهش و افزایش یابد.
دانیال سمیعی، مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیا(ص) استان گیلان، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، با اشاره به این موضوع که شایعه و تحریف اطلاعات و اخبار تنها مختص فضای مجازی و محیط سایبری نیست، گفت: به دلیل شتاب گرفتن سرعت انتقال اطلاعات، افزایش حجم اطلاعات و سرعت دسترسی به اطلاعات، طبیعی است که حجم اخبار در فضای مجازی افزایش یابد و شایعه در این فضا بیشتر از فضای حقیقی باشد، این در حالی است که قبلا منابع خبری و اطلاعات محدود و انتظار مخاطب از حجم دادههای مورد نیاز و سرعت دسترسی به آن کمتر بود.
وی ادامه داد: امروزه به همان اندازه حجم دادهها تحریف شده، دروغ و غیرواقعی است و این افزایش طبیعی بوده اما نسبت به گذشته نسبتا کاهش یافته است.
مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیا(ص) استان گیلان تصریح کرد: در گذشته حجم اطلاعات تقلبی نسبت به اطلاعات اصلی بیشتر بود اما امروزه این حجم اطلاعات تحریف شده به مرور کمتر شده است. زمانی که اتفاق خاصی میافتد، برای مطلع شدن افراد و اقناع حس کنجکاویشان، منابع رسمی خبری باید بلافاصله اطلاعات کافی و مورد نیاز را در اختیار مخاطبان بگذارند درغیر این صورت اطلاعات توسط شایعهپراکنان تحریف میشود.
سمیعی اظهار کرد: اولین گام این است که منابع خبریمان را به موقع در اختیار مخاطب قرار دهیم و گام دوم این بوده که بسترهای لازم برای ایجاد گفتمان فراهم کنیم چراکه همین موضوع عدم گفتمان در جامعه سبب میشود تا معترضان، اعتراضهای خود را در وقوع چنین رخدادهایی با تغییر ماهیت خبر نشان دهند و حتی آنها برداشتهای خود را از واقعه داشته و آن را تبلیغ کند. وضعیت امروز نیاز به ترمیم دارد و ما باید فضای گفتمان را در کشور ایجاد کنیم.
وی یادآور شد: اگر مقام معظم رهبری بر کرسیهای آزاداندیشی تأکید میکنند به این دلیل بوده که همین ایجاد گفتمانها سبب میشود تا ما به فعالیتهای ایجابی بپردازیم و از دادههای اصلی حمایت کنیم.
مدیر مجتمع فرهنگی دیجیتال خاتمالانبیا(ص) استان گیلان با تأکید بر اینکه فعالیتهای سلبی برای حوزه فضای مجازی مانند مسکنی بوده و درمانگر نیست افزود: کمبود منابع خبری و غنی نبودن محتوا و عدم وجود فضای گفتمان در کشور باعث میشود که نرخ شایعات نسبت به اخبار واقعی افزایش یابد.
سمیعی اظهار کرد: ما نیاز جدی به افزایش سواد رسانهای عمومی و فرهنگ رسانهای داریم و هم اکنون خلأ نیازمند افزایش سواد رسانهای را در کشور شاهد هستیم. البته رادیو و تلویزیون برنامههای خوبی را در این راستا پخش میکنند که بنظر میرسد بسیار مؤثر است.
وی با اشاره به این موضوع که پاسخگویی مسئولان قطعا میتواند راهگشا باشد، گفت: نسبت شایعه به خبر واقعی، همچون نسبت خط نویز به سیگنال است و هیچ زمانی تبادل اطلاعات نمیتواند بدون نویز باشد، اما انقدر حجم سیگنال بالاست که مورد اطمینان قبولی است. ما در محیط رسانهای، نویزمان نسبت به خیلی از جوامع زیاد است، اما شاهد کاهش آن هستیم.
مسئول پاسخگو درصد شایعه را پایین میآورد
سمیعی اظهار کرد: آن قسمت از شایعه مؤثر و مخرب است که بتواند سبب تغییر رفتار در جامعه شود درحالی که شایعات فضای مجازی امروزه در حد و اندازه یک شیطنت و داستان است و سبب تغییر رفتارها نمیشود. زمانی که شایعه تبدیل به کمپین شود، میتواند خطرناک باشد چراکه آسیبهای اجتماعی را به همراه خواهد داشت. بنابراین هراندازه مسئولان بیشتر پاسخگو باشند، قطعا این مشکل کمتر میشود.
وی با اشاره به خلأ قانونی در فضای مجازی نسبت به برخورد با شایعات گفت: دستگاهها باید نظارت لازم را داشته باشند تا هماهنگی در این زمینه به وجود بیاید. به هرحال قانون چرخ دندهها را آنقدر محکم میکند و آنقدر فشار میآورد که موضوعات در همانجا ثابت میماند. فیلترینگهای سلیقهای و نظارتهای کارشناسان به مرور قوانین موجود را بیاثر میکند، لذا معتقدم تا زمانی که گفتمانی مشترک و برداشت مشترک در آن نباشد، سواد رسانهای هم حاصل نخواهد شد و جامعه بایستی به یک سواد رسانهای و تعریف مشترک از کارکردهای رسانه برسند که قانون آن نیاز عمومی را باید فرآیندها را تسهیل و تسریع کند.
سمیعی در پایان گفت: الزامان پرداختن به خلأ قانونی در این مرحله تنها جز اینکه باعث افزایش فعالیتهای سلبی و ناکارآمدی قانونی شود، ممکن است کارکردی نداشته باشد و این باید توأمان اتفاق بیفتد و با اولویت فعالیتهای فرهنگی در حوزه مجازی و تحقق دانشافزایی سواد رسانهای محقق خواهد شد.
باید اطلاعات به صورت مستدل و واقعی منتقل شود 
