همه ما معلم را با صفاتی چون صبوری، درایت، محبت و عشق میشناسیم و باورمان بر این است که کم نیستند معلمانی که از صمیم قلب برای رشد و تعالی دانش آموز خود تلاش میکنند. اما به راستی چه میشود که معلمی از تنبیه جسمی برای دانش آموز خود استفاده میکند و تنبیه جسمی چه اثراتی بر روح و روان دانش آموزان میگذارد. آیا این روش کودک و نوجوان را از درس و کتاب و مدرسه متنفر نمیکند.
مگر میشود اینگونه با آیندهسازان سرزمینمان برخورد کنیم و انتظار داشته باشیم در سالهای آتی آنان را در جایگاه یک انسان موفق در امر علم و تحصیل ببینیم.
در این گزارش بر آن شدیم تا نگاه تحلیلی به موضوع داشته و به این سؤالات پاسخ دهیم.
کسی که در تعلیم از تنبیه استفاده میکند خود نیازمند روان درمانی است
حجتالاسلام سید علی حسینی، مشاور خانواده و تربیت کودک در این باره گفت: اگر کسی در امر تعلیم از تنبیههای خشن و غیر انسانی استفاده میکند، بیشک به لحاظ روانی باید بررسی شده و نیازمند مشاوره است.
وی اظهار کرد: یکی از کتب بسیار آموزنده که در این زمینه تألیف شده کتاب تربیت آسیب زا نوشته عبدالعظیم کریمی است که هر کس این کتاب را مطالعه کند، در می یابد، فشار روانی و جسمی و.. چقدر در امر آموزش و تربیت آسیبزا است.
این مشاوره تربیت کودک بیان کرد: در فرهنگ دینی تربیت جسمی هیچ جایگاهی ندارد، چنانکه از حضرت علی(ع) نقل شده انسان با موعظه ادب میشود، که به این معنا است برای ادب آموزی و تأدیب باید از موعظه و گفتوگو استفاده و از روش های خشن دوری جست
حسینی ادامه داد: یکی از عللی که موجب شده نسل قدیم با کتاب انس نداشته و از آن فاصله بگیرند، همین تنبیههای جسمی مرسوم در مدارس قدیم بوده است، که هر چند امروزه بسیار کاهش یافته و باز نیز مواردی نیز مشاهده میشود.
در فرهنگ دینی برای تنبیه کودک از روشهایی چون قهر کردن باید استفاده کرد
وی افزود: در فرهنگ دینی و روشهای تربیتی جدید برای تنبیه فرزند باید از روشهایی چون قهر کردن با کودک و محروم کردن او از برخی از چیزهایی که مورد علاقه اوست آن هم با توجه به سن او میتوان استفاده کرد.
این مشاوره تربیت کودک گفت: به عنوان مثال محروم کردن از چیزهایی که فرزند دوست دارد برای کودکان بالای 7سال باید استفاده کرد و آن هم نه چیزهایی که کودک خیلی به آن علاقه دارد و به نوعی به آن وابسته است.
حسینی اظهار کرد: البته همه این رفتارها باید با قاطعیت والدین همراه باشد، چنانچه امام علی(ع) میفرماید: شلاق پدر باید گوشه دیوار آویزان باشد، به این معنا که ابزار تنبیه را داشته باشد تا نشانی از قاطعیت او باشد ولی فقط آویزان بوده و از آن استفاده نکرده و از تنبیه جسمی بپرهیزد.
وی یادآور شد: در تنبیه کودک باید به این نکته اشاره کرد که تنبیه خشن فقط تنبیه جسمی نیست، بلکه تنبیه زبانی و استفاده از کلمات نامناسبی در خطاب با کودک و دانش آموز بسیار زننده و آسیب زا است.
مهدی قناد کارشناس ارشد علوم اجتماعی نیز به ایکنا گفت: در همه جای دنیا در محیطهای آموزشی آزارهای جسمی، جنسی و روانی مشاهده شده است که بسیار بر شخصیت دانش آموز تأثیرات عمیق میگذارد و باید راهکارهای برای رفع آن جست.
آستانه تحمل و میزان صبوری مردم کم شده است
وی با اشاره به تنبیه جسمی تعدادی از دانشآموزان در یکی از مدارس قائن، اظهار کرد: متاسفانه به علت فشارهای اقتصادی و خانوادگی و بسیاری مسائل دیگر آستانه تحمل مردم کشورمان پایین آمده است که معلمان نیز جدای از دیگر اقشار نبود و مستثنی نیستند.
کارشناس ارشد علوم اجتماعی بیان کرد: البته از معلم انتظار میرود که رفتار معقولی با دانش آموز داشته و دارای سعه صدر بود؛ شیوه برخورد با کودک و نوجوان را بداند و از طرف دیگر باید با خصوصیات دوران نوجوانی و کودکی آشنا باشد.
قناد ادامه داد: دانش آموزانی که تنبیه جسمی شدهاند پسرانی در آستانه نوجوانی و بلوغ بوده و به توجه به شرایط دوره نوجوانی به دنبال دیده شدن و کسب هویت بوده اند و تنبیه در چنین سنی بیشک بر آنان سخت و دشوار است.
تنبیه آسیب زا فقط تنبیه جسمی نیست
وی یادآور شد: تنبیه آسیب زا فقط تنبیه جسمی نیست، بلکه فشارهای آموزشی خود یک تنبیه دارای آسیب است، به عنوان مثال در زمان ما فقط در سالهای آخر دبیرستان سخن از تست و کلاس کنکور و.. بود اما الان از دبستان این مسائل مطرح است در صورتی که در کودکی آموزش نباید با چنین فشارهایی همراه باشد.
گفتنی است، آموزش و پرورش شهرستان قائنات نیز بعد از خبر تنبیه دانشآموزان یکی از مدارس قائن جوابیهای منتشر کرده و بیان داشت (بنا بر تأکیدات وزارت آموزش و پرورش مبنی بر عدم تنبیه بدنی در مدارس و پیگیریهای جدی این مدیریت، قاطبه معلمان شریف بر این موضوع اشراف داشته و از تنبیه دانشآموزان خودداری میکنند.
جوابیه آموزش و پرورش قائن
پس از کسب اطلاع از تنبیه دانشآموزان در دبیرستان شهید صدوقی در حدود ساعت 13:30 روز چهارشنبه، ششم بهمن از سوی مدیر آموزش و پرورش قائنات به بازرسی مدیریت مأموریت داده میشود تا موضوع را به جدیت پیگیری نماید.
با دانشآموزان مصاحبه و برای تکمیل پرونده ساعت 8 صبح پنجشنبه هفتم بهمن ماه دبیر متهم با مدیر آموزشگاه به بازرسی مدیریت فراخوانی شدهاند. لذا این مدیریت اعلام میدارد با متخلف برابر مقررات قانونی برخورد صورت خواهد گرفت و هیچگونه اغماضی در خصوص تضییع حقوق دانشآموزان صورت نخواهد گرفت.
ضمنا در تاریخ هفتم بهمن موضوع از طریق مدیریت پیگیری و مستندات جهت بررسی بیشتر به هیئت بدوی رسیدگی به تخلفات کارکنان اداره کل آموزش و پرورش خراسان جنوبی معرفی گردید.
حکیمه بهمن زاده