جستوجوی تاریخ کویر نشینان در موزههای خراسانجنوبی
گروه اجتماعی: موزههای خراسانجنوبی یادگار گنجهای فراموش شده و مکانهایی برای یادآوری تاریخ کهن کویرنشینان می باشند که در ایام نوروز آماده استقبال از گردشگران هستند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن کریم (ایکنا) از خراسانجنوبی، موزهها از معدود مراكز حافظ يادگاران نسل گذشته و در حقيقت فرزندان هنر و تاريخ هستند و هر يك از اين اشيا در عين بيزباني به هزار زبان سخن ميگويند.
موزههای باستانشناسی، مردمشناسی، حیاتوحش، مفاخر و مشاهير ملي بیرجند، ميراث پهلواني و وقف در بیرجند، موزه مردمشناسي، مشاهیر و آب در قاین، موزه مردمشناسي در نهبندان، موزه خصوصي بشرويه، موزه مردمشناسی سرایان، موزه مردمشناسی فردوس و موزه مردمشناسی خضری از جمله موزههای فعال و دایر در خراسانجنوبی بوده که چشم انتظار حضور علاقهمندان به تاریخ و هنر است.
سير تاريخي از هزاره سوم تا دوره قاجار در موزه باستانشناسی بیرجند
موزه باستانشناسي بيرجند در سال 1371 تاسيس و راه اندازي شد و در سال 1374 با طراحي نو توسعه و تجهيز شده است. اين موزه مشتمل بر بخشهاي متعددي از جمله بخش سفال، مفرغ، سكه، بخش روشنايي، قرآن و كتابت و نيز مجموعه اي از اشياء و ... خاندان اميراسدالله علم است.
در موزه باستان شناسي بيرجند اشيا به نمايش گذاشته شده، سير تاريخي مدون و منظمي را از هزاره سوم تا دوره قاجار مشتمل بر بخشهاي متفاوتي را در بر ميگيرند، كه از مهمترين بخشهاي موزه ميتوان به بخش سكه و قرآن اشاره كرد. سكههاي به نمايش گذاشته شده در بخش سكه از قبل از اسلام آغاز و تا دوره قاجاريه خاتمه مي يابد.
پيوند بين نسل جديد و گذشته پر افتخار در موزه مردمشناسي بيرجند
موزه مردم شناسي بيرجند نيز در سال 1372 از سوي ميراث فرهنگي و پس از موزه باستانشناسي به بهرهبرداري رسيد. موزه مردم شناسي بيرجند در طبقه همكف عمارت مركزي اكبريه واقع شده است.
هدف از ايجاد موزه مردمشناسي بيرجند به نمايشگذاردن چگونگي معيشت و سبک زندگي مردمي است كه از طريق مشاغل و حرفي كه برعهده داشتهاند بدون بهرهگيري از تكنولوژي و زندگي امروزي امرار معاش ميکردند.
اين موزه پيوندي را بين نسل جديد و گذشته پر افتخار نسل گذشته و پيشينيان او برقرار ميكند و از مهمترين بخشهاي آن ميتوان به بخش مراسم عروسي، قاليبافي، پارچهبافي، سفالگري، عطاري، دستاسي و آهنگري كه در قالب مانكنهايي به نمايش گذارده شدهاند، اشاره كرد.
جایی که با مشاهیر بیرجند بیشتر آشنا میشویم
موزه مشاهير بيرجند در خانه تاريخي پردلي واقع در بافت تاريخي بيرجند داير شده است كه در اين موزه مجموعهاي از زندگينامهها، اسناد و نسخ خطي، تأليفات، نشان هاي ملي، علمي و ادبي، لوحها، عكسها و لوازم شخصي بزرگان علمي و فرهنگي اين خطه از ايران زمين به نمايش گذاشته شده است.
آثار اين موزه بر اساس دوره تاريخي از قرن هفتم تا سيزدهم هجري شمسي در دو بخش كلي و در دو طبقه به نمايش گذاشته شده است.
از نمونههاي جالب توجه در اين بخش نمايش اوراقي از نگارهها و مينياتورهايي است كه براساس ديوان خاوران نامه ابن حسام خوسفي كه در شرح دلاوريهاي حضرت علي توسط فرهاد نقاش در قرن نهم هجري مصور شده است.
موزه خصوصی بشرویه،
یادگاری از دوران صفویه
موزه خصوصی بشرویه در اردیبهشت ماه 387، با همکاری بخش خصوصی در خانة تاریخی ملا عبدا... تونی(اسدی) واقع در بافت تاریخی شهرستان بشرویه ایجاد و راهاندازی گردید.
این بنا از خانه های چهار ایوانی دورة صفویه میباشد و با
معماری اصیل خود، زادگاه یکی از علمای بزرگ ایران در دورة صفویه به نام ملاعبدا...
تونی بشروی بوده و دارای اتاقهای متعدد، مطبخ، اتاق زمستانی و اتاق بادگیر میباشد.
بنای منزل اسدی با توجه به گفتههای
افراد محلی حدوداً چهارصد سال قدمت دارد و با توجه به تزئینات معماری آن، تقریباً
هم زمان با بنای مسجد میانده بشرویه ساخته شده است.
اشیاء به نمایش گذاشته شده در این موزه
شامل لوازم آشپزخانه و انواع قاشق، لوازم
صحافی و کتابت، لوازم
روشنایی، انواع قفل ، زنگوله و ادوات جنگی، سکه ها و زیورآلات است . علاوه بر موارد فوق، سفالینههایی از
دوران قبل از اسلام و سکههایی از دوران ولایت عهدی امام هشتم (ع) و ... بر اهمیت
موزه افزوده است.
موزه مردم شناسی قاین
موزه مردمشناسی قاین در طبقه همکف خانه تاریخی سلطانی که از بناهای تاریخی شهر قاین است، طراحی شده و در اردیبهشت ماه سال 1384 افتتاح گردید. بنای منزل قدیمی سلطانی در خیابان جانبازان و در محدودة بافت تاریخی شهر قاین واقع شده و اطراف آن را بافتی منسجم و سالم در برگرفته است.
این منزل قدیمی، متعلق به خانوادة سلطانی از ملاکین و بزرگان قاین بوده است. اصل بنا متعلق به دورة زندیه بوده و در دورة قاجار دورة پهلوی نیز تغییراتی در آن به وجود آمده و فضاهایی به آن اضافه شده است.
این موزه در بخشهای مختلفی چون مراسم شب یلدا(کف زنی)، دستاسی، جاجیم بافی، کاشت، داشت و برداشت زعفران، ریسندگی، حلّاجی و جِلَک ریسی، مراسم سنتی کشاورزی، تُلُم زنی(تهیه مواد لبنی) و مراسم سنتی عروسی همراه ساز و دهل و رقص محلی(اجرای موسیقی مقامی قاینات و خراسانجنوبی) با استفاده از مانکن با پوشش محلی که بیانگر آداب و رسوم کهن منطقه میباشد، طراحی شده است.
