یک تلنگر ساده، گاهی به آنها بیاندیشیم...

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خراسان‌جنوبی، به نقل از ایسنا، کودکان کار عموما به کودکانی اطلاق می‌شود که زودتر از سن قانونی کار، وارد بازار کار می‌شوند و در کنار اینکه کودکی خوبی را تجربه نمی‌کنند، دچار آسیب‌های بزرگ‌تری نیز می‌شوند.

پدیده کودکان کار یکی از معضلات اکثر شهرهای بزرگ در جهان تلقی می‌شود که گسترش این پدیده به حدی رسیده که جوامع توسعه‌یافته و در حال توسعه را به یک اندازه به خود مشغول کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد عواملی مانند کمبود نهاده‌های اجتماعی مثل خانواده و مدرسه، فقر اقتصادی، ناتوانی انطباق خانواده‌های کودکان کار با شیوه‌های زندگی شهرهای بزرگ، آسیب‌زا بودن محلات حاشیه شهری، عدم نظارت کافی از سوی سازمان‌های ذیربط، همه دست به دست هم داده تا پدیده کودکان کار که عمدتا در خیابان‌ها حضور دارند، همچنان به عنوان مشکلی صعب‌العبور در بسیاری از شهرهای بزرگ کشور خودنمایی کند.

در واقع کودکان خیابانی بخشی از گروه بزرگ‌تر کودکان آسیب‌پذیر شهری هستند که ساعات طولانی از شبانه‌روز به صورت موقت یا دائم و برای مدتی نامعلوم خارج از نهادهای حمایتی مانند خانواده، مدرسه و ... به قصد و انگیزه کار و یا دوری از خانواده، در خیابان به سر می‌برند از این رو این کودکان در معرض رها شدن، روی آوردن به زندگی خیابانی، عوارض منفی و خطراتی چون خشونت، بهره‌کشی، بزه‌دیدگی، بزهکاری و انحرافات اجتماعی قرار دارند.

این روزها خیابان‌های شهر ما، جایی است که کودکان کار، تن‌فروشان، بی‌خانمان‌ها، معتادین و حاشیه‌نشین‌ها، اوقات بسیاری را درآن سپری می‌کنند.

بسیاری از اینان ناخواسته و بنا به شرایط اجتماعی و محیطی که در آن بزرگ شده‌اند، در چنین وضعیتی قرارگرفته‌اند.

در این میان کودکان بی‌سرپرست خیابانی و کودکان کار، به نسبت بقیه‌ی محرومین جامعه، آسیب‌پذیرتر هستند؛ از طرف دیگر این گناه آنان نیست که باعث شده آن‌ها در چنین وضعیت دشواری قرار بگیرند.

طبیعتاً کودکان، انبوه مشکلات زندگی را به سختی تاب خواهند آورد؛ مشکلاتی مانند: نابسامانی و آشفتگی وضعیت خانواده، محرومیت از آموزش و بهداشت، زندگی خیابانی، نبود فرصت و امکانات برای بهره‌بردن از دوران کودکی، ظلم و تبعیض در محیط کار و...

با توجه به آمارها و گزارش‌های موجود حمایت از کودکان کار به عنوان قشری آسیب‌پذیر امری ضروری است هر چند که فعالیت‌ها و تلا‌ش‌های بسیاری برای ساماندهی کودکان کار در کشور صورت گرفته و انجمن‌های حمایت از کودکان کار با پی‌ریزی انواع برنامه‌ها و طرح‌های ویژه تلاش کرده‌اند تا کودکان کار را شناسایی و زمینه فراهم کردن امکانات و تسهیلات و بهره مندی از حداقل نیازها برای این کودکان را فراهم کنند.
اما آنچه مسلم است تمام انواع کار کودک به خصوص بد‌ترین اشکال آن باید ریشه‌کن شود، چرا که کار کودک نه تنها بنیان طبیعی و حقوقی انسانی را پایمال می‌کند، بلکه تهدیدی جدی برای آینده اجتماعی و رشد و پیشرفت اقتصادی محسوب می‌شود.

کودکان کار؛ حقیقتی تلخ که به چشم می‌خورد

معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان‌جنوبی درخصوص پدیده کودکان کار و خیابان، گفت: وجود کودکان کار زیبنده شهر فرهنگی بیرجند نیست و متاسفانه این روزها شاهد حقیقت تلخ کودکان کار و خیابانی در این شهرستان هستیم.

وی با بیان اینکه وجود این کودکان باعث آزار مردم نیز می‌شود، افزود: باید این افراد تحت برنامه‌ای مشخص ساماندهی شوند.

معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان‌جنوبی بیان کرد: روی آوردن کودکان به این پدیده تنها به دلیل فقر و مشکلات اقتصادی نیست.

وی ادامه داد: برخی از این کودکان یا والدین آن ها از هم جدا شده و یا پدر و مادرشان معتاد هستند و برای کسب درآمد به این پدیده روی آورده اند.

وحدانی‌نیا با بیان اینکه متاسفانه برخی اوقات با نام کودکان کار و خیابان، استفاده‌های دیگری از آن‌ها نیز می‌شود، افزود: باید این پدیده مورد توجه ویژه مسئولان ذیربط قرار گیرد.

معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان‌جنوبی ادامه داد: برخی اوقات افرادی خاص، چیزهایی از طریق کودکان کار و خیابان رد وبدل می‌کنند که برای یک کودک مناسب نیست.

برخورد ترحم‌آمیز و طرد کردن، مناسب با کودکان کار نیست

علیرضا موهبتی معاون امور اجتماعی بهزیستی خراسان‌جنوبی نیز با بیان اینکه کمک به کودکان کار بیشتر باید شامل آبمیوهو یا غذای گرم باشد.

وی با بیان اینکه ترحم مردم و پول دادن به کودکان کار یکی از دلایل تقویت حضور کودکان در جامعه است، افزود: نوع حمایت‌های جامعه بیشتر از نوع پول دادن است که باعث تقویت حضور کودکان در خیابان می‌شود.

معاون امور اجتماعی بهزیستی خراسان‌جنوبی گفت: کودک خیابانی به افراد ایرانی و غیر ایرانی دارای مجوز اقامت در محدوده سنی 6 تا 18 سال دارای سرپرست که به صورت دائمی یا غیردائمی در کوچه و خیابان مشغول کار هستند گفته می‌شود.

موهبتی افزود: آیین‌نامه ساماندهی کودکان خیابانی، تقسیم کاری بین دستگاه‌های مختلف انجام داده که استانداری موظف است، هماهنگی لازم را برای اجرای آیین نامه و ساماندهی اعضای کارگروه اجتماعی انجام دهد.

وی بیان کرد: وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی وظیفه اشتغال برای خانواده کودک، سازمان تأمین اجتماعی وظیفه پوشش درمانی، هلال احمر وظیفه تأمین خدمات حمایتی و انسان دوستانه و آموزش و پرورش وظیفه آموزش کودکان را بر عهده دارد.

معاون امور اجتماعی بهزیستی خراسان‌جنوبی گفت: با تاکید بر اینکه صداوسیما وظیفه اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی به مردم در خصوص نحوه برخورد و حمایت از کودکان کار را دارد، ادامه داد: برخورد ترحم‌آمیز و همچنین طرد کردن، برخورد مناسب با کودکان کار نیست، بلکه باید با کودکان کار نیز همچون سایر افراد جامعه مودبانه و با احترام رفتار کرد.

به نظر می‌رسد که پدیده کودکان کار نیازمند یک اجماع واحد و تعامل همه جانبه از سوی دستگاه‌های دولتی و نهادهای اجتماعی و غیردولتی است، تعاملی که می‌تواند ماحصل آن شناسایی کودکان کار، ایجاد مشاغل پایدار برای خانواده‌های آنان، گسترش حیطه نظارت سازمان‌های دولتی نظیر بهزیستی و معرفی کودکان کار به NGOها برای حمایت و پوشش باشد.