کتاب، خواننده خود را صاحب اندیشه می‌کند

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان و به نقل از روابط عمومی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، پیمان طالبی، برگزیده بخش کلاسیک نخستین «کنگره ملی شعر کتاب»، مطالعه را مهم‌ترین ابزار شاعران و نویسندگان دانست و اظهار کرد: نخستین اثر کتابخوانی، گسترش دایره واژگان است. یک شاعر یا نویسنده با خواندن کتاب‌های بیشتر در نوشتن، گشاده دست‌تر خواهد بود.

این شاعر جوان یکی از مهم‌ترین مشکلات شاعرانی که در ابتدای مسیر قرار دارند را محدودیت دایره واژگان دانست و افزود: بسیاری از شاعران جوان از حس و زاویه دید خوبی نسبت به موضوعات برخوردارند، اما کلمات کافی برای انتقال آن در ذهن ندارند و در بیان مفاهیم، دچار مشکل می‌شوند. در بساری از آثار نیز با این کمبود مواجه هستیم که مضمون و نگاه، مناسب است، اما با کلمات مناسب، بیان نشده است.

شاعر مجموعه «ناحماسه»، شعر امروز را نیازمند کاربرد بیان و اندیشه‌ای متفاوت دانست که با کتاب خواندنی حاصل می‌شود و ادامه داد: از دیگر ویژگی‌های خواندن کتاب، آن است که انسان را صاحب اندیشه می‌کند؛ اندیشه‌ای که مهم‌ترین ویژگی شعر است.

طالبی با اشاره به اهمیت ردپای مطالعه در آثار شاعران، تصریح کرد: یک شاعر نمی‌تواند تنها به آموختن صناعات ادبی اکتفا کند؛ چراکه مفهمومی که در آثارش انتقال می‌دهد، اساس‌ترین بخش شعر است. اگر شعر و یا اثری، حرف تازه‌ای برای گفتن نداشته باشد چه نیازی به خلق آن وجود دارد؟ شاعران این سرزمین، پیش از این در رفیع‌ترین قله‌های ادبیات، مفاهیمی را به بهترین شکل، بیان کرده‌اند؛ اگر حرف‌های گذشتگان تکرار شود، چرا مخاطب باید سروده شاعر جوانی مانند من را بخواند؟

وی درباره حوزه‌های مورد علاقه خود در کتابخوانی گفت: باوجود علاقه زیاد به شعر، خواندن کتاب‌های داستانی و رمان، برایم جایگاهی ویژه دارد و بسیاری از آثار کلاسیک جهان را مطالعه کرده‌ام و به شاعران جوان نیز توصیه می‌کنم از دنیای داستان و خواندن آثار ارزشمند ادبیات داستانی، غافل نشوند، چراکه مطالعه آن، ذهن را به سمت مفاهیمی گسترده، هدایت می‌کند.

سراینده مجموعه «آئینه‌خانه» با اشاره به جایگاه کتابخانه‌های عمومی در گرایش نوجوانان به مطالعه گفت: بارزترین خاطره‌ام از دوران نوجوانی مربوط به کتابخانه عمومی شهر کلاچای است. به یاد دارم هر روز پس از اتمام ساعات درسی از مدرسه راهی کتابخانه می‌شدم و از فضای خلوت کتابخانه عمومی این شهر کوچک، برای جست‌وجوی کتاب‌ها استفاده می‌کردم.

این شاعر جوان ادامه داد: در آن دوره گرچه کتاب‌های جدید و به‌روز زیادی در کتابخانه موجود نبود، اما منابع قدیمی و زیرخاکی کتابخانه برای من به‌عنوان یک نوجوان مشتاق، جذابیت زیادی داشت. بهترین بخش این منابع نیز، مجموعه «بچه‌های مسجد» بود که راه آشنایی با شاعران تأثیرگذاری مانند: نصرالله مردانی، سلمان هراتی، سید حسن حسینی، قیصر امین‌پور و... را برایم هموار می‌کرد. این مجموعه، ترکیبی از داستان‌های بلند، کوتاه و شعر بود که به ‌کوشش دفتر هنر و ادبیات سوره منتشر می‌شد.

طالبی افزود: به آن مجموعه، علاقه زیادی داشتم و از همین راه با محمدرضا بایرامی و داوود غفارزادگان آشنا شدم که در حوزه رمان نوجوان، فعال بودند.

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به جایگاه شعر در فرهنگ کشور، آن را مهم‌ترین رسانه برای انتقال مفاهیم عمیق دانست و گفت: ویژگی دنیای مدرن آن را به سمت اختصار پیش می‌برد و انتقال مفاهیم مینیمال در دنیا امروز، ارزش زیادی دارد؛ چرا که با زندگی انسان این زمان، سازگار است.

وی افزود: رواج فیلم‌های صد ثانیه‌ای، داستان‌های صدکلمه‌ای و... نمونه خوبی از اهیمت انتقال مفهوم در زمانی کوتاه است. ایجاز در دنیای امروز از اهمیت زیادی برخوردار است و ایجاز شعر از سایر ابزارهای هنری بیشتر است.

طالبی تأکید کرد: در هریک از انواع هنر، هرچقدر مفهومی را کوچک کنیم باز هم به پای ایجاز یک بیت شعر نمی‌رسد و این موضوع، موجب برتری شعر از دیگر ابزار انتقال معنا به‌شمار می‌آید.

وی تأثیرگذاری جشنواره‌های شعر را وابسته به انتقال نتایج آن به عمومی مردم دانست و گفت: بیشتر جشواره های شعر، متشکل از تعدادی شاعر است که سروده‌هایشان را برای جمعی از شاعران، می‌خوانند و توسط تعدادی دیگر از همان جمع، تقدیر می‌شوند. این شکل مواجهه با شعر، باعث می‌شود که مفاهیم موردنظر در دایره‌ای ثابت، محدود شود و عموم مردم از آن بی نصیب بمانند.

وی تأکید کرد: هرچه خروجی‌های یک جشنواره بیشتر بوده و برای مردم جامعه نمود بیشتری داشته باشد، ماندگارتر خواهد بود.

طالبی ادامه داد: فعالیت‌های فرهنگی مانند جشنواره شعر، زمانی مفید است که عامه مردم با آن درگیر شوند؛ بنابراین دستگاه‌های مختلفی که با مردم در ارتباط هستند باید در انتقال نتایج جشنواره مشارکت کنند.

پیمان طالبی، متولد ۱۳۷۰ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی از شاعران جوان کشور است که تاکنون دو مجموعه از اشعار وی بانام‌های «ناحماسه» مجموعه غزل‌های اجتماعی سیاسی، توسط انتشارات شهرستان ادب و «آئینه‌خانه» مجموعه اشعار آئینی به کوشش انتشارات آرام دل، وارد بازار نشر شده است.