حج رنگ برادری به جامعه دینی میدهد
گروه معارف: مسلمانان از سراسر دنیا با رنگهای مختلف، نژادهای مختلف، زبانهای مختلف، لباسهای مختلف و سلیقههای مختلف در یکجا گرد میآیند و وحدت و برادری ایمانی خویش را به نمایش میگذارند.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، حج، رکن پنجم از ارکان اساسی اسلام است که بر مسلمانان فرض گردیده و مسلمان در حج نهایت بندگی و فروتنی خویش را به بارگاه خداوند متعال به نمایش میگذارد. حج، هم عبادت بدنی است مانند نماز و هم مانند زکات عبادتی مالی است.
قصد سفر به سوی خانهی خدا با احرام به نیت حج برای انجام فرایض آن از قبیل: طواف خانهی کعبه و وقوف به عرفات را حج میگویند و خداوند متعال حج را با آیهی ذیل قرآن بر مسلمانان فرض کرده است که« َلِلَّهِ عَلَىٱلنَّاسِ حِج ُّٱلبَيتِ مَنِ ٱستَطَاعَ إِلَيهِ سَبِيلا ، وَمَن كَفَرَفَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ عَن ِٱلعَلَمِينَ آلعمران 97 خداوند حج را بر مردم فرض کرده است بر کسانی که توان سفر به خانهی او را داشته باشند و هرکس احکام الهی را منکر شود، پس خداوند از جهانیان بیپرواست»
حج از ارکان مهم اسلام
پیامبر گرامی اسلام نیز در این باره چنین میفرمایدساختمان اسلام بر پنج چیز استوار است که آن پنج چیز گواهی به یگانگی خداوند و نبوت حضرت رسول اکرم(ص)، برپاداشتن نماز، دادن زکات، روزهی ماه رمضان و حج خانهی کعبه است.
هر حکمی از احکام خداوند حکمت و دلیلی دارد که براساس آن، مشروع شده. برای حج نیز حکمتها و فلسفههای دینی و دنیویای وجود دارد که حکمتهای حج را بطور خلاصه به شرح زیر میتوانیم بیان کنیم.
نکته اول اینکه حج مظهر بندگی، تسلیم و فرمانبردار شدن در بارگاه خداوند متعال است زیرا حاجی، خود را از تمام اسباب و وسایل رفاهی دنیوی یکسو کرده لباسهای گرانبها و زیبای خویش را کنار میگذارد و دو تکه لباس سادهی کفن مانند میپوشد.
از مشاغل دنیوی فارغ شده مشغول یاد الهی میشود و صرفا برای خشنودی خداوند خانهی او را طواف میکند، میان صفا و مروه سعی میکند، به میدان عرفات میرود و به بارگاه الله پناهنده میشود و عفو و بخشودگی گناهان و خطاهای خویش را از او میخواهد و تا پایان مراسم حج از بسیاری از چیزهای حلال، خود را دور نگه میدارد.
مسلمانان از سراسر دنیا با رنگهای مختلف، نژادهای مختلف، زبانهای مختلف، لباسهای مختلف و سلیقههای مختلف در یکجا گرد میآیند. وحدت و برادری ایمانی خویش را به نمایش میگذارند و از مشکلات یکدیگر آگاه میشوند و برای رفع مشکلات خود و تمام مسلمانان جهان، دعا و تضرع میکنند، و چنان احساس میکنند که میلیونها دل و جسد به یک دل و جسد تبدیل شده و همه پشت سر یک امام در مسجد الحرام و مسجد النبی نماز میخوانند و از توطئهها و کینهتوزیهای یهود و نصارا و دشمنان اسلام، علیه مسلمانان و قرآن، آگاه میشوند.
در آن مکانهای مقدس، برای مبارزه، جهاد و مقاومت در مقابل دشمنان دین اسلام، با پروردگار خویش و با رهبر خویش حضرت محمد بن عبداللهص و یاران با وفایش، عهدی دوباره بسته و تجدید پیمان میکنند.
حج و شکر نعمت تندرستی
در حج، آدمی جان خویش را در مشقت میاندازد و مال خویش را خرج میکند و نعمت تندرستی جان و دارا بودن مال، باعث انجام این فریضهی بزرگ میشوند لذا به اهمیت این دو نعمت آگاه شده و شکر آنها را بجا میآورد و این خود نعمتی بزرگ است به این معنا که به جا آوردن شکر نعمت به خودی خود علاوه بر اجر و ثواب حج، ثواب و اجر مستقل دارد.
حج بزرگترین تربیت گاه روح و جسم آدمی است، زیرا سفر حج پر مشقتترین سفرهاست و تحملِ مشقاتِ سفر و نیز تحملِ سلیقههای مختلف دیگر افراد همراه در کاروان حج، روحِ انسانِ مؤمن را تربیت میکند و تحمل ناملائمات را در مسیر زندگی اسلامی در آینده برای آدمی آسان میسازد.
صفا و مروه و خاطره پر مهر و عطوفت هاجر(ع)
سفر حج، یادآور خاطرات زیبای پیامبران بزرگ و بندگان نیک خداوند متعال است. هنگام طواف خانهی کعبه، خاطرهی حضرت ابراهیم و فرزند دلبندش حضرت اسماعیل(ع) تجدید میشود زیرا این دو بزرگوار بانیان آن بیت عظیم بودهاند.
هنگام سعی میان صفا و مروه خاطرهی پر مِهر و پر عطوفت حضرت هاجر (ع) نسبت به فرزندش اسماعیل (ع) در ذهن وارد میشود که برای دسترسی به آب اندکی میان آن دو کوه صفا و مروه با دلهره و اضطراب میدوید.
در وادی منی خاطرهی مبارزهی عظیم حضرت ابراهیم(ع) با ابلیس لعین دشمن بشریت و سنگ بارانشدن وی از سوی منادی بزرگِ توحید، ابراهیم بت شکن و مغلوب شدن آن دشمن سرکش بنی آدم در این مبارزه، در ذهن تداعی میشود.
صحرای عرفات یادآور حجةالوداع رسول الله(ص)
و اما در صحرای عرفات در آن مجمع بزرگ، منظره شیرین و زیبای دیگری در جلوِ دیدگانِ ما ترسیم میشود، منظره حجة الوداع آخرین حج پیامبر عظیم اسلام حضرت محمد(ص)که بر ناقه خویش سوار و گرداگردِ او بیش از یکصد هزار از عاشقان وی پروانهوار حلقه زدهاند.
در آن زمان ایشان با سوز و گداز خاصی دست نیاز را به بارگاه رب العزت دراز نموده برای خیر و صلاح امت مشغول دعا و تضرعاند و امور مهمی را به امت اعلام و توصیه میکنند.
علاوه بر این موارد، حج، برکات و ثمرات بیشمار دیگری نیز دارد که در این رساله محل بیان و تفصیل آن نیست.
یادداشت از محمد برفی، پژوهشگر و نویسنده اهل سنت از خراسان جنوبی
